İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/842 K.2024/83

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/842

KARAR NO : 2024/83

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/11/2019

KARAR TARİHİ : 30/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Takibe konu, davalı -----keşidecisi olduğu ----- Şubesi'ne ait 25/09/2018 keşide tarihli -----nolu 17.090,00 TL bedelli 1 adet çek lehtar olarak müvekkiline teslim edildiğini, anılan çekin, müvekkili tarafından da yine aralarında cari hesaptan kaynaklı olarak 17.090,00 TL borçlu bulunduğu ----- cirolanrarak teslim edildiğini, fatura ve cari hesaptan kaynaklı borcun mezkur çek ile ödendiğini,----- tarafından mezkur çekin keşide tarihinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğünü,

çekin getirilerek bedelinin teslim alabileceklerinin söylendiğini ancak davalının kötü niyetli olarak çek yaprağı müvekkiline getirilmediği halde alacaklı olduğu faturalar dayanak gösterilerek icra takibi başlatıldığını, iyi niyetli müvekkil tarafından takibe konu borç ödenmek istendiğinden mezkur çekin keşidecisi olan ------ firması ile görüşüldüğünü, keşideci firma tarafından karşılıksız çekin bedelinin muhataba ödendiği ve çek yaprağının iade alınarak bankaya teslim edildiği bilgisine ulaşıldığını, davalının,

ciro silsilesine uymaksızın çek bedelini keşidecisinden haricen tahsil ettiği halde bu durumu müvekkile bildirmeyerek mükerrer tahsilat ve haksız kazanç elde etmek için müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, çek bedeli davalı tarafından tahsil edildiği halde, birtakım faturalardan kaynaklı bakiye kalan 17.090,00 TL tutarında asıl alacak talebi ile icra takibi başlattığını, ödeme emrinin müvekkil adresine gönderilmediğini, usule aykırı olarak yapılan tebligat ile icra takibinin kesinleştiğini,

çek bedeli ve davalı arasında talep edilen alacak miktarının birebir örtüşmesinin de söz konusu alacağın bahsi geçen çek ile ödenmiş olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, bu sebeple müvekkilinin bu miktar yönünden borçlu olmadığının tespiti ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının müvekkili şirkete olan bakiye borcu için -----.İcra Müdürlüğünün ------ sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı taraf haksız ve kötü niyetli olarak----.

Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- - sayılı dosyası ile tedbir kararı aldığını, taraflar arasındaki ticarete binaen birtakım faturalar karşılığı davacının 17.090,00 TL bakiye borcunun bulunduğunu, davacının 17.090,00 TL bakiye borcunu keşidecisi ----- olan -----şubesine ait 25/09/2018 keşide tarihli -----numaralı 17.090,00 TL bedelli bir adet çek ile ödediğini iddia ettiğini, ancak iddiaların gerçeğe aykırı olduğu,

davacı yanın söz konusu faturalardan bakiye kalan 17.090,00 TL borcu için çek verdiği ancak çek gününde bankaya ibraz edildiğinde karşılığının çıkmadığını, çek karşılığı çıkmaması üzerine davacının talebi üzerine çek yaprağının davacının iş yaptığı ------ isimli kişi ile keşideciye iade edildiğini, davacı taraf çekin iade edilidğini bilmesine rağmen kötüniyeli olarak keşideci ile görüştüklerini ve keşidecinin çek bedelini nakden ödediklerini söylediğini iddia etttiğini, çek keşidecesi tarafından müvekkile yapılan bir ödemenin bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır. -----İcra Müdürlüğünün ------Esas sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.---- ATM'nin ------Esas sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır------Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.------ Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.----- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.------ yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.Mali müşavir bilirkişi kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, davaya ve----İcra Müdürlüğünün------ esas sayılı icra dosyasına konu edilen 1 adet çek yönünden davacının davalıya herhangi bir borcu olup olmadığına dair menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.Dosyada, davalı taraf tanı deliline dayanmış olup, HMK 200 ve devamı maddelerine göre tanıkla ispat sınırının üzerinde olması,

davanın mahiyeti ve davacı tarafın açıkça muvafakatinin bulunmaması sebepleriyle tanık dinlenmesine yer olmadığına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.Dosya, bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilerek ve gerekli ihtaratlar yapılarak mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, 22.03.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre, dosyadaki bilgi, belge, faturalar ışığında, tarafların rapor yazım tarihine kadar herhangi bir defter ibraz etmediği, tarafların BA-BS formlarında yer alan fatura adet ve bedel miktarlarının birbirleri ile uyumlu olduğu, ----yazısından da anlaşılacağı üzere, "----- no.lu çek elden ödenmiştir" bilgisinin verildiği,

çekin geriye ciro yolu ile yeniden keşidecinin eline geçmesi halinde ciranta konumunda bulunan davacının sorumluluğunun ortadan kalkacağı, fatura bakiye borcuna karşılık çekin verildiğinin her iki tarafın kabulünde olduğu, bu sebeple davacının, bakiye fatura borcunun bulunmayacağı, ancak; -----İcra Müdürlüğünün ------ sayılı icra dosyasında takip tarihi 07/02/2019 tarihi olup, davacının menfi tespit isteminin takip tarihi itibariyle tespitinin gerekeceği ancak dosyada çekin elden ödendiği tarih hakkında herhangi bir bilgi bulunmadığı,

çekin elden ödendiği tarihin, takip tarihinden önce olması halinde davacının davalı firmaya takip tarihi itibariyle 17.090,00 TL borçlu olmayacağı, takip tarihinden sonra olması halinde, davacının davalı firmaya takip tarihi itibariyle 17.090,00 TL borçlu olacağı kanaatine varıldığı rapor edilmiş olup, davalı tarafın rapora itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişinin ek rapordaki görüş ve kanaati ile kök rapordaki görüş ve kanaatinin aynı olduğu, ayrıca, çekin keşidecisi ------ çekin bedelinin elden ödenip ödenmediği,

ödendi ise hangi tarihte ödendiğinin bilgisini vermesi halinde uyuşmazlığın net bir şekilde sonlandırabileceği rapor edilmiş olup, sunulan bilirkişi raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunduğu, ek raporda belirtilen bu husus yönünden çekin keşidecisi ------müzekkere yazıldığı, müzekkerenin muhatabın adresten ayrılması sebebiyle bila tebliğ iade döndüğü, bu kez keşideciye, çekin üzerinde bulunan adresine müzekkere yazıldığı, iş bu müzekkerenin de, ilgilinin adreste tanınmadığından bahisle bila tebliğ iade döndüğü,

23.05.2023 tarihli celsede, dosya kapsamına, usul ekonomisi ve hedef sürenin sağlanması ilkelerine, dava dışı şirkete yazılan müzekkerelerin bila ikmal iade dönmesine bağlı olarak Mahkememizce ---- nolu celse ----- nolu ara kararda keşideciden istenen hususlarda beyanda bulunmak üzere davalı vekiline süre verildiği, davalı tarafça dosyayı aydınlatır bir beyanda bulunulmadığı görülmüş olup, çekin keşideciye dönmesine ve ödenmesine bağlı olarak borcun sona erdiği ve bu hususun raporlarla da sabit olduğu, davacının, davalıya faturadan kaynaklı borcu bulunmadığı,

her ne kadar çekin ne zaman ödendiği tespit edilemese de, davalı tarafça bu hususta dosyayı aydınlatır mahiyette bir bilgi ve belge sunulmamasına ve davacının, davalıya faturadan kaynaklı borcu bulunmamasına bağlı olarak tahkikatın sonlandırıldığı ve netice olarak, davacının, davaya ve -----İcra Müdürlüğünün------ esas sayılı icra dosyasına konu edilen 1 adet çek yönünden davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı kanaatinin mahkememizde hasıl olduğu,

davacının davasının sübut bulduğu anlaşılmakla, davacının haklı davasının kabulü ile,------.İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı icra dosyası ile davacı aleyhine başlatılan takip yönünden davacının davalıya 17.090,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.Ayrıca İİK 72/5 maddesine göre davacının kötü niyet tazminat talebi olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.