Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/879 K.2024/73

Davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin davalı kooperatifin ilk yaptığı 1. etabın 1999 yılında yapılan kur'a çekimine katıldığını ve ... parselde kayıtlı A blok A 11 girişi 8 nolu dairenin kendisine isabet ettiğini, 2002 yılında daireye taşındığını, kooperatife karşı tüm edimini yerine getirdiğini, diğer davalının ise 2006 yılında davalı kooperatife üye olduğunu, 2007 yılında yapılan kur'aya katıldığını ve N 1 blok 8 nolu meskenin kendisine isabet ettiğini, buna rağmen davalıya müvekkiline ait bağımsız bölümün tapuda tahsis edildiğini, her iki davalının kötüniyetli olduğunu, davalının müvekkilinin dairede oturduğunu bilmediğini iddia edemeyeceğini,

müvekkilinin üyelikten ihraç edilmediğini, daire tahsisinin de iptal edilmediğini, davalı tarafça müvekkili aleyhine men'i müdahale ve ecrimisil davası açıldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına, bu olmazsa kooperatif adına tapuya tesciline, bunun mümkün olmaması halinde müvekkilinin olası borcunu ödemeye hazır olduğundan, tapunun müvekkiline verilmesi gerektiğinin tespitine, verecekleri fark bedel ödeme belgesi karşılığı tapunun müvekkili adına tesciline, müvekkiline tapu verilmemesi halinde başka bir dairenin tapusunun verilmesine,

bunun mümkün olmaması halinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL.'nin davalılardan kusurları oranında avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili; davacının Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/214 E. sayılı dosyası ile açtıkları men'i müdahale davasını geciktirmek amacıyla dava açtığını, davacının üstün hakkı olmadığını, diğer davalı kooperatife olan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle kendisine tapuda tahsis ve devir yapılmadığını, davacının aksine müvekkilinin kooperatife olan tüm borçlarını ödediğini ve tapusunu aldığını, müvekkilinin mülkiyetinde bulunan dairenin davacının işgali altında olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı Kooperatif cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; "...Yargılama sonunda toplanan tüm delillere göre davacı ve davalı ...'ın davalı kooperatifin ortağı olduğu, Kooperatif ana sözleşmesinin 62. maddesi uyarınca, Kayseri 1. Noterliği'nin 21/03/1999 tarihli 04379 yevmiye sayılı düzenleme şeklindeki kur'a zaptı ile 21/03/1999 tarihinde yapılan noter kur'ası sonucu dava konusu dairenin davacıya isabet ettiği ve bu şekilde davacı adına tahsis edildiği,

Kayseri 8. Noterliği'nin 03/11/2007 tarihli, 37070 yevmiye sayılı düzenleme şeklinde çekiliş tespit tutanağı ile 03/11/2007 tarihinde yapılan noter kur'ası sonucu dava konusu olmayan N1 Blok, 3. Kat, 8 numaralı dairenin ise davalı ...'a isabet ettiği görülmüştür. Kur’a ile yapılan tahsis genel kurul kararı ya da bir mahkeme kararı ile iptal edilmedikçe geçerli ve uygulanması zorunlu olup, davacıya kur’ada isabet eden daire üzerinde öncelik hakkı oluşmuştur.

Kur'a ile dava konusu daire davacıya tahsis edilmiş olduğundan ve bu tahsis genel kurul kararı ya da bir mahkeme kararı ile iptal edilmediğinden davalı kooperatifin ferdileştirme işlemi ile bu daireyi davalı ... adına tapuya tescil ettirmesi ana sözleşmeye ve hukuka aykırıdır.

Kooperatif ortağının tescil isteminde için bu hisseye yönelik kooperatife tüm ödemeleri yapmış olduğunu, hiç bir edimi kalmadığını, daire sahibi olan diğer üyelerle eşit durumda bulunduğunu ispatlaması gerekmektedir. Kooperatife borcu olan ortak, tahsis edilen dairenin adına tescilini isteyemez. Ortağın kooperatife borcu olması durumunda, konutun tahsis edildiğinin tespitine ilişkin karara dayanarak borcunu ödemesi halinde tapu iptali ve tescil isteyebileceği tabiîdir (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, 11/06/2015 günlü 2015/421 Esas 2015/4509 Karar sayılı emsal kararı).

Mahkememizce benimsenen ve hükme esas alınan bilirkişi kurulunun ek raporunda davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödemelerin toplamının 43.390,00 TL olduğu, adına tahsisli dairenin tapudan tescilinin yapıldığı normal ortakların kooperatife yapmış olduğu ödemelerin ise 43.954,00 TL olduğu saptanmıştır.

Kooperatife 43.945,00 TL ödeme yapan ortaklara tahsisli dairenin tapusu verilmekte olup davacı ise bu ortaklara nazaran 555,00 TL daha az ödeme yapmış olup kooperatife bu miktar daha borcu bulunmaktadır. Bu durumda dava tarihi itibariyle davalı kooperatife borcu bulunduğu anlaşılan davacının tapu iptali ve tescil isteyemeyeceği gerekçesiyle, dairenin tapu kaydının iptali ile davalı kooperatif adına tesciline karar verilmesi gerekmiştir.

Davacının davalı kooperatife olan borcunu bono ve sair ödeme karşılığında adına tesciline dair terditli talebinin ise, az yukarıda açıklandığı gibi dava tarihi itibarı ile davacının davalı kooperatife borcunun bulunması nedeniyle yerinde değildir.

Davacının kooperatifçe verilebilecek başka bir dairenin tapusunun davacıya verilmesine, mümkün olmadığı takdirde, dairenin güncel değerinin tespiti ve davalılardan tahsiline dair terditli taleplerin de koşullarının bulunmaması ve terditli taleplerden dava konusu olan dairenin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davalı kooperatif adına tapuya tesciline karar verildiğinden bu konularda ayrıca karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, dava konusu A blok 8 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davalı kooperatif adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; sunmuş oldukları evraklardan da anlaşılacağı üzere müvekkilinin davalı kooperatife karşı üzerine düşen bütün sorumlulukları emsal alınan üyeden de fazla olarak yerine getirdiğini, her üyenin aidat tutarlarından bağımsız olarak toplu ödemelerinin farklı olduğunu, ödemelerin her üye için standart olmadığını, sadece bir kooperatif üyesinin yaptığı ödemelerin tespiti ile müvekkilinin de aynı tutarda ödemeyi yapmasının gerekliliği sebep gösterilerek müvekkilinin eksik ödemede bulunduğundan bahsedilemeyeceğini, duruşmalara hiç katılmayan, cevap dilekçesi dahi vermeyen,

hiçbir delil ve belge sunmayan davalı ... lehine karar verilmesinin TMK'nın 2. maddesindeki kötüniyetin korunmayacağı ilkesine, kanuna, hukuka ve hakkaniyete de aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın davalılardan ...'a ait olmadığı ve olamayacağının ortada olduğunu, müvekkilinin zararı hesaplanmış olmasına karşın mahkemece tazminat talepleri ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, davanın kabulünden dolayı müvekkilinin hiç bir yararı kalmadığını, müvekkil ile aynı binada oturan diğer kooperatif üyelerinin tümüne tapusunun verildiğini belirterek,

İlk derece Mahkemesi kararının bozulmasına veya talepleri gibi müvekkili lehine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin iyi niyetinin korunmadığını, davacının üstün hakkı olmadığını, davacının diğer davalı kooperatife olan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bilirkişi incelemesinde de bu durumun tespit edildiğini, müvekkilinin davacının aksine kooperatife olan tüm borçlarını, daire farklarını ödediğini ve kendisine tahsis edilen dairenin tapusunu aldığını, müvekkilinin mülkiyetinde bulunan meskenin davacının işgali altında olduğunu, davacının müvekkilince açılan Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/214 E. sayılı dosyası ile açılan müdahalenin men'i davasına kadar hiç bir yasal yola müracaat etmediğini belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

I-Dava, davalı kooperatif ortaklığına dayalı olarak tahsis edilen taşınmazın tapu kaydının iptali ve tescili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, davalı ... vekilinin istinaf sebeplerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

II-İlk derece Mahkemesince de benimsendiği üzere, kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davaya konu edilen taşınmaza yönelik olarak davalı kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, hiçbir ediminin kalmadığını, diğer üyelerle eşit durumda olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan birçok ortağa borca rağmen tapularının verilip verilmediğinin belirlenmesi gerekir.

Somut olayda İlk derece Mahkemesince, davacının dava tarihi itibariyle davalı kooperatife borçlu olduğu tespit edilmiş, eşitlik ilkesi gereğince borcu olmasına rağmen diğer ortaklara tapularının verilip verilmediği araştırılmaksızın davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

UYAP kayıtları kapsamından,

Davalı kooperatifin ortağı olan davacı ... tarafından aynı davalı kooperatif ve tapu malikleri aleyhine tapu iptali ve tescil talebiyle dava açıldığı, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.06.2013 tarih ve 2011/336 E., 2013/171 K. sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği,

Karara karşı davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 28.01.2014 tarih ve 2013/7834 E., 2014/495 K. sayılı kararıyla diğer bozma nedenleri yanında "...davacının kooperatife borcu olup olmadığı, kooperatifin borçları bulunmasına rağmen, diğer ortaklara tapularını devredip devretmediği" hususunun da araştırılması gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verildiği,

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.04.2016 tarih ve 2015/12 E., 2016/547 K. sayılı kararıyla, bozma kararı doğrultusunda yapılan araştırma sonucu "bilirkişilerce kooperatif kayıtları üzerinden yapılan incelemelerde borcu bulunmasına rağmen en az 39.000,00 TL - 42.000,00 TL civarında ödemesi bulunan kooperatif ortaklarına tapu devrinin yapıldığı, davacının ödediği miktar olan 29.367,00 TL civarında ödeme yapmış olan üyelere tapu devretmediği, kooperatifin genel uygulamasının bu yönde olduğu,

dolayısı ile dava tarihi itibarı ile davacının davalı kooperatife borcu bulunduğundan, davacının bu dairenin tapusunun kendi adına tescilini talep edemeyeceği" gerekçesiyle davacının tapunun kendi adına tescili talebinin reddine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaliyle kooperatif adına tesciline karar verildiği,

Karara karşı tapu maliki gerçek kişilerce temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 06.11.2018 tarih ve 2016/5721 E., 2018/5145 K. sayılı kararıyla hükmün onanmasına, 03.07.2019 tarih ve 2019/455 E., 2019/3218 K. sayılı kararıyla da karar düzeltme istemlerinin reddine karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

Ek bilirkişi raporunda davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödemeler toplamının 43.390,00 TL. olduğu tespit edilmiştir. Aynı kooperatifin başka bir ortağı tarafından açılan, temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleşen ve yukarıda özetlenen emsal nitelikteki Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.04.2016 tarih ve 2015/12 E., 2016/547 K. sayılı kararında, davalı kooperatifçe "kooperatif kayıtları üzerinden yapılan incelemelerde borcu bulunmasına rağmen en az 39.000,00 TL - 42.000,00 TL civarında ödemesi bulunan kooperatif ortaklarına tapu devrinin yapıl"ması şeklinde bir uygulamanın benimsendiği görülmüştür.

Bu durumda İlk derece Mahkemesince, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 23. Maddesindeki eşitlik ilkesi uyarınca, davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödemeler toplamına göre, borcu olmasına rağmen tapuları devredilen üyelerle eşit durumda olduğunu kanıtladığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın davalı ... adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek, yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir,

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 18/01/2024

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza