İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/196 K.2024/808

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/196

KARAR NO : 2024/808

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/03/2021

KARAR TARİHİ : 19/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin maliki olduğu ve davalı ... nezdinde, aşağıda numaralı belirtilen poliçeler kapsamında sigortalı bulunan 3 adet aracın, kiralık olarak teslim edildikleri kişilerce (kiracılar) güveni kötüye kullanma eylemine konu edilmek suretiyle geri verilmediğini ve anılan araclara ulaşılamadığını, araçların, müvekkili şirket ile davalı ... arasında akdedilmiş olan 01.03.2013-01.03.2014 ve 01.03.2014-01.03.2015 tarihlerini kapsayan sigorta sözleşmeleri kapsamında sigortalandığını, düzenlenen sigorta poliçesinde "güveni kötüye kullanma" klozuna ayrıca yer verilmiş olduğunu,

her bir araca ilişkin riskin gerçekleşmesinden sonra durumun davalı ... şirketine iletildiğini ve hasar dosyaları açıldığını, 2016 yılında yapılan toplantıda davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan prim iade mutabakatında da anılan vak'alara ilişkin hukuki süreç devam ettiğinden ilgili dosyaların hesap dışında tutulduğunu, müvekkili şirket tarafından anılan dosyaların akıbeti sorulduğunda ret kararı olduğunun bilgisi verildiğini, davacı şirket çalışanı tarafından ---- -- Brokerliği'ne atılan 07.03.2016 tarihli e-postada açıkça görüdüğü üzere, bir önceki hafta müvekkili şirket ile yapılan toplantıda görüşülen,

çalınma hasarlarına ilişkin açılan dosyaların akıbeti sorulduğunu, akabinde davacı şirket çalışanının 10.03.2016 tarihli cevabında tüm vak'alar için dosya açıldığını belirttiğini ve yukarıda belirtmiş oldukları dosya numaralarını ilettiklerini, 03.06.2016 tarihinde ise ------ Brokerliği tarafından davalı şirkete anılan dosyaların son durumlarının sorulduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan tüm görüşmelerde dosyalarla ilgili yargılamanın devam ettiği öne sürülerek ödemenin yapılacağı izleniminin yaratılmaya devam ettiklerini, tüm bunlar değerlendirildiğinde davalı şirketin,

ödeme yapacağı inancı ile müvekkili şirketi oyaladığını beyan ederek tahkikat sonucunda araç rayiç bedelleri belirlendiği anda artırılmak üzere, sair ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile, ---- -- plakalı araç bakımından 219.500,00 TL sigorta tazminatının 11.10.2013 tarihinden itibaren, --- - - plakalı araç bakımından 175.500,00 TL sigorta tazminatının 20.02.2015 tarihinden itibaren ve ---- - plakalı araç bakımından 223.500,00 TL sigorta tazminatının 09.06.2014 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

tüm yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazları bulunduğunu, müvekkili tarafından ------plakalı araçların Kasko Sigorta Poliçesi ile sigorta poliçesinde belirlenen şartlar ve limitler dahilinde sigortalandığını, dava konusunun, düzenlenen poliçe teminatları dışında olduğunu, öncelikle davaya konu hadiselerin, hırsızlık değil, emniyeti suistimali olduğunu, emniyeti suistimal hadisesi ise poliçe teminatında olmadığını beyan ederek haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller

Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.

----Asliye Ceza Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

---- Asliye Ceza Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

----. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

---- soruşturma sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

----Çocuk Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyasının uyap kayıtları dosya arasına alınmıştır.

-----. Noterliği'ne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

Otomotiv alanında uzmanlığı olan makine mühendisi bilirkişi ile sigorta alanında uzman aktüer bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava,---- plakalı araçların kira sözleşmesine bağlı olarak kiralık olarak teslim edilen kişilerin/kiracıların eylemine bağlı olarak geri dönmemesi, araçlara ulaşılamaması nedeni ile taraflar arasında düzenlenen ---- poliçe nolu poliçeler yönünden rizikonun gerçekleşip gerçekleşmediği, söz konusu araçların geri dönmemesi nedeni ile ileri sürülen tazminatın poliçeler kapsamında olup olmadığı, davalının poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve her bir araç yönünden varsa sorumlu olması gereken miktarın ne olduğuna ilişkin alacak davasıdır.Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosyada, davalı vekilinin zaman aşımı itirazı ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, davanın süresinde açıldığı kabulüyle yargılamaya devam olunmuştur.

Başlangıçta heyet olarak yargılaması yürütülen iş bu dosya, yapılan kanun değişikliğine bağlı olarak 14.06.2023 tarihli ara karar uyarınca üye hakim uhdesine tevdi edilmiştir.

Davanın, başlangıçta yazılı usule tabi olması sebebiyle, tensip tutanağında her ne kadar yazılı usule tabi olduğu belirtilmiş ise de, kanun değişikliğine bağlı olarak üye hakim uhdesine geçen davanın basit yargılamaya tabi hale geldiği ve o aşamadan sonra HMK uyarınca dava hakkında HMK'nın 316-322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulünün uygulandığı görülmüştür.

Dosya, otomotiv alanında uzmanlığı olan makine mühendisi bilirkişi ile sigorta alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdi edilmiş. 28.11.2022 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve ibraz edilen deliller ışığında, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.

Teminat Dışında Kalan Zararlar başlıklı 5.6 maddesi "5.6.Araca, sigortalı veya fiillerinden sorumlu bulunduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından kasten verilen zararlar ile sigortalının fiillerinden sorumlu olduğu kimseler veya birlikte yaşadığı kişiler tarafından sigortalı aracın kaçırılması veya çalınması nedeniyle meydana gelen zararlar," kapsamında sigortalı veya fiillerinden sorumlu olduğu kimseler tarafından kasten verilen zararlar ile sigortalı aracın çalınmasının teminat kapsamı dışında bırakıldığının belirtildiği,

bu maddenin değerlendirilmesi Mahkemeye ait olmak üzere, belirtilen araçların çalınması olayında poliçelerin olay tarihlerinde olması sebebiyle Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1. maddesi e bendinde belirtildiği üzere çalınma olayı poliçe teminatı kapsamında olduğu, poliçe klozlarında; "anahtarla çalınma teminat klozu; kullanım tarzı hususi, motorsikiet ve kamyonet olan araçlarda sigortalının açık ihmali olmaksızın; dolandırılmak sureti ile aracın çalınması,

araç anahtarını bakım, onarım, gözetim amacıyla, bu işi yapan bir iş yerine makbuz karşılığı bırakması sonucunda aracın çalınması durumları, bu kloz ile teminat altına alınmıştır." şeklinde olduğu, poliçe klozlarında da - ---- klozu bulunduğu, "Kullanım amacı rent-a car (günlük veya operasyonel amaçlı uzun süreli kiralama) olan araçlarda poliçe üzerinde belirtilmesi ve gerekli sürprim alınması halinde teminat geçerlidir." belirtildiği,

bu nedenle söz konusu kiralayan tarafından plakaları belirtilen araçların çalınma olayının poliçe teminatı kapsamında olması sebebiyle davacının araç bedellerini talep edebileceği rapor edilmiştir.14.12.2022 tarihli celsede, temin edilen raporun görev tanımını karşılar nitelikte olmaması, değere yönelik hiçbir değerlendirme ve hesabı içermemesi, itirazlar, davacı vekilinin talebi ve dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aynı heyetten ek rapor alınmasının davaya bir katkısının olmayacağı anlaşıldığından daha önce görev alan bilirkişiler dışında başka bir heyete görev verilmesine dair ara karar oluşturulduğu,

03.07.2023 tarihli rapora göre, davacının aracının, kötü niyetli 3.kişilerce çalınmış olması sebebiyle ve anahtarla çalınma klozu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, taraflar arasındaki ilişkinin haksız eylemden değil, TTK düzenlen kasko sigortası sözleşmesinden doğduğu, TTK'nın 3. maddesine göre, Ticaret Kanununda düzenlenen konularla bir ticarethane veya fabrika, yahut ticari şekilde işletilen diğer bir müesseseyi ilgilendiren bütün muamele, fiil ve işlerin ticari işlerden sayıldığı,

keza kanunun 21/son maddesi gereğince taraflardan yalnız biri için ticari iş mahiyetinde olan mukavelelerin kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğer taraf için de ticari iş niteliğini taşıdığı, ---- plakalı aracın rayiç bedelinin 346.377 TL, ---- plakalı aracın rayiç bedelinin 447.526 TL, ----- plakalı aracın rayiç bedelinin 363.455 TL olduğu,

rayiç bedellerin olayın oluş şekli itibariyle sigorta teminatı kapsamında kaldığı rapor edilmiş olup, davalı tarafça sunulan rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla dosya aynı bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişilerin kök rapordaki görüş ve kanaatleri ile ek rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüştür.27.02.2024 tarihli celsede, davacı tarafça ----- plakalı aracın bulunarak taraflarına teslim edildiği ancak, taraflarınca yapılan inceleme sonucunda aracın kendilerine ait olmadığı tespit edilerek emniyete bilgi verildiği,

buna ilişkin yazılı beyanda bulunmak üzere süre istendiği, davacı tarafa araçlar hakkında ve değer hususunda beyanda bulunmak üzere süre verildiği, davacı tarafça sunulan beyan dilekçesine göre ----- plakalı araç yönünden soruşturma dosyasının beklenmesi, diğer araçlar yönünden karar verilmesinin talep edildiği, davacı tarafça aşamalarda 18.11.2024 tarihinde sunulan beyan dilekçesine göre, soruşturma dosyasında alınan, - --- Laboratuvarı tarafından davaya konu araçlardan biri olan ve bulunan ----- plakalı aracın yapılan soruşturma dosyasında sunulan rapor uyarınca, davacının aracı olmadığının tespit edildiği,

bu hali ile davacının aracının hala kayıp olduğu anlaşılmış olup, aynı celsede davacı vekili her 3 araç yönünden davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunduğu, davacı tarafın poliçe klozuna dayalı olarak kayıp olan araçlar yönünden davalıdan alacağı bulunduğu, her ne kadar araçların rayiç bedelleri tespit edilmiş ise de, aşamalarda davacı tarafça değere yönelik, dava dilekçesinden farklı bir talebin bulunmadığı,

yine her ne kadar araçlar hususi ise de, şirket adına kayıtlı olmaları sebebiyle avans faizi talebinde bulunulabileceği, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 09.11.2020 tarihi itibariyle temerrüdün gerçekleştiği kabul edilerek tahkikat tamamlanmış, netice olarak davacının davasının kabulü ile,----- plakalı araç yönünden toplam 219.500,00 TL'nin----- plakalı araç yönünden toplam 223.500,00 TL'nin 09.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

----plakalı araç yönünden toplam 175.500,00 TL'nin 09.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.