İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/273 K.2022/189

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/273 Esas

KARAR NO: 2022/189

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 04/05/2021

KARAR TARİHİ: 25/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ----- %100 kusurlu olması sebebiyle oluşan kazada hasar gördüğünü, trafik kazası tespit tutanağında, davalı sürücüsünün hatalı ----- dönüşü yapması nedeni ile kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiğini açıkca ikrar ettiğini, hasar sebebi ile aracın onarımda kaldığını, bu süre içerisinde müvekkilinin iş yaptığı aracın, ticari işlevini yerine getiremediğinden kazanç kaybına uğradığını, müvekkil firmanın uğramış olduğu zararda davalı yanın sorumlu olup, ödemekten imtina etmek için herhangi bir hukuki dayanağının bulunmadığını, mahrumiyet tazminatının hesaplanabilmesi için ---tarihinde ---- Tarafından rapor hazırlandığını,

müvekkilinin araç mahrumiyet zararının---- olduğuna kanaat getirildiğini, eksper raporlarının hukuken geçerli olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın kabulü ile henüz belirsiz olan müvekkilinin alacağının şimdilik ---- tutarındaki maddi tazminat miktarının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle dava dilekçesindeki taleplerin, dava konusu kazanın ne şekilde meydana geldiğinin davacı tarafa açıklattırılması gerektiğini, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, --- plakalı aracın müvekkil şirketi tarafından ------ sigortalandığını, mütevekkil şirketin oluşan zararlardan ancak sigortaladığı araç işletenin sorumluluğu nispetinde sorumlu tutulabileceğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere trafik sigortası genel şartları gereği sigorta şirketinin temerrüdü ödemeye esas tüm belgeleri içerir başvuru ile başladığını,

dolayısıyla sigorta şirketi açısından ödeme yükümlülüğünün doğabilmesi için gerek hasar gerekse de kusura ilişkin tüm belgelerin tam ve ödemeye esas alınabilecek nitelikte olması gerektiğini ileri sürerek öncelikle kusura yönelik itirazlarının kabulüne; davacının taleplerinin dolaylı zarar kalemleri arasında sayılarak teminat dışı bırakıldığından; anılan taleplerin reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER

------ Bilirkişi Raporu, dosyadaki diğer bilgi ve belgeler.

DEĞELENDİRME VE SONUÇ

Dava , Trafik Kazası nedeniyle ------ gideri tazminatına ilişkindir.

Basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve tarafların sulh olmak istememeleri üzerine tahkikata geçilerek tahkikat işlemleri yerine getirilmiş ve karar duruşmasına katılan davacı vekilinin son sözleri dinlenerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.

Dosyaya mübrez ----tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmaktadır. Haksız fiilin unsurları ise eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak gösterilmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğmalı, zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ile zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır.----göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

------ ise,----- işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunması halinde sözkonusu olup poliçe limitiyle sınırlıdır.

Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir.

Zira sigorta şirketinin sorumluluğu ------ gereğince işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlıdır.

Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalar, yapılan yargılama ve toplanan deliler ışığında somut olaya bakıldığında Dava konusu olayda davacı şirkete kayıtlı --- plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketine------ kazasına karışmışlardır. Bu kaza nedeniyle davacı aracında hasar meydana geldiğini, kusurun davalıya sigortalı araç sürücüsünün olduğunu , aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyet tazminatı talep etmektedir.

Mahkememizce taraflarca gösterilen deliller ve olaya özgü resen toplanması gereken deliller celbedilerek dosya kusur, hasar ve sorumluluk yönünden rapor düzenlenmesi için makine mühendisi bir bilirkişiye verilmiştir. ------tarafından hazırlanan ve dosyaya sunulan raporda özetle ve mealen ; meydana gelen kazada kusurun tamamen davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünde olduğu, davacının aracının onarım için - gün serviste kalacağı , taleple bağlılık gereği --- günlüğü ---mahrumiyet gideri olacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilerek beyan ve itirazlar da değerlendirilmiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede esasen taraflar arasındaki uyuşmazlığın ARAÇ MAHRUMİYET GİDERİNİN---- teminatı kapsamında kalıp kalmadığı üzerinde toplanmaktadır. Zira davacı vekili tarafından aynı konuda ---- bulunduğu öne sürülerek ve ibraz edilerek; ----- etmesinden sonra artık ikame araç bedelinin poliçe teminatı dahilinde olduğu savunulmaktadır.

Davalı sigorta şirketi ise konunun teminat dışında kaldığını öne sürmektedir. Bu durumda konuya ilişkin düzenlemenin ve uygulamanın hatırlatılmasında yarar vardır.

---- teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;

A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER

" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:

a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,

b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,

d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,

e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen ------ taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,

f) Manevi tazminat talepleri,

g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen -------veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,

h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,

ı) -------- kullanılmasından ileri gelen zararlar,

i) ----- Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve ----- sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,

j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,

k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,

l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,

m) ------ düzenlenen sorumluluklar -----

n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,

o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.

---- Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının---- bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."

Somut olayda davalı sigorta şirketi, kazaya karışan kusurlu aracın trafik sigortacısı olup---- gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın ----poliçe özel şartları ve konuya ilişkin yerleşik -------uyarınca teminat kapsamında olmadığı aşikardır. Öte yandan mahkememizce----maddesini iptal etmesinin işbu konuya bir etkisi de görülmemiştir. Filvaki konuya ilişkin güncel ---- kararları da bu yöndedir. Binaenaleyh, davacının davasını -------- ispat edemediği sonuç ve kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. maddesi gereğince tamamen aleyhine hüküm verilen davacı taraf sorumlu tutulmuştur. Ayrıca bu kapsamda Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi ----- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

25/02/2022