İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/353 K.2022/225

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/353 Esas

KARAR NO : 2022/225

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/06/2021

KARAR TARİHİ : 03/03/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin,-----Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" hükümlerine göre --------- sahibi; borçlu davalının ise, ---- müvekkil şirkette bulunan ----- kullanmış bulunan--- olduğunu, ---hakkı müvekkil şirkette bulunan --- geçişlerin 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde.

15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, davalının, --arasında ücret ödemeksizin, --- gerçekleştirdiğini, davalının, aracında --- yapılabileceği gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini ,davalının ---geçiş yapmadığı yönünde bir savunmasının olmadığını, borç ödeme yükümlülüğünün üçüncü bir kişiye devredilmesiyle borcun sona ermediğini, --- bedelini muntazam şekilde ödediğini ispat yükünün, davalı borçluya ait olduğunu,

Müvekkilinin 6001 sayılı kanun gereği, ödenmemiş olan ücretleri tahsil hakkı olduğunu, müvekkil şirketin hiçbir şekilde 6001 sayılı kanun gereği tahakkuk eden cezaları tebliğ etmek gibi bir yükümlülüğünün bulunmadığını, zorunlu olarak--- müessesi kapsamında yapılan görüşmelerde, herhangi bir anlaşmaya varılamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulü ile --- sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP

Davalı Şirket yetkilisi cevap dilekçesinde özetle;------- geçiş yaptığı gerekçesiyle --- kesildiğini, olay tarihinde ilgili--- kesinlikle kaçak geçiş yapmadığını,--------yeterli bakiye olmamasına ve ön ve arka plakalarının okunaklı ve açık olmasına ve oldukça yavaş hızla o noktadan ---- rağmen --- tekrardan geçiş ücretlerini çekmek yerine yasal süre olan --------düşürüldüğünü ve bundan sonra kendisine bildirilmesi nedeniyle hiçbir kusuru olmadığını ileri sürerek gerekli araştırma yapıldıktan ve keşif icra edildikten sonra haksız ve hukuka aykırı biçimde hakkımda yazılmış olan ceza tutanağının iptaline karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER

-----Esas sayılı dosyası, --------, Bilirkişi raporu, dosyadaki sair bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava ,İtirazın iptali ve tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. Basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiştir. Ön inceleme duruşmasında davacı vekilinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözüme gitmek istememeleri üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmek suretiyle tahkikata geçilmiş ve tüm deliller toplanmış, incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin ve davalı şirket temsilcisinin son sözleri dinlenerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.

Bilindiği üzere 2004 Sayılı İİK.'nın 67.maddesinde;"(Değişik fıkra: 17/07/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik fıkra: 09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.

İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:17/07/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.

(Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." düzenlemesi bulunmaktadır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Ve Görevleri hakkındaki kanunun 30/5 maddesinde --------- hakkı verilen veya ------ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden ---tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü ile aynı kanunun 30/7.maddesinde 'Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ,ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz' hükmü bulunmaktadır.

Yapılan yargılama, yukarıda alıntılanan yasal düzenlemeler ve toplanan delillere göre somut olayda öncelikle davanın dayanağı olan -- dosyası getirtilerek, incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Dosyaya mübrez -------- --- dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu ihlalli geçişleri yaptığı iddia edilen -----kayıtları getirtilerek dosya arasına alınmış ve incelenmiştir. Yapılan incelemede aracın ihlalli geçiş tarihlerinde davalı--- kayıtlı olduğu ve kullanım amaca hususi olmakla birlikte --- ticari nitelikte araç olduğu görülmüştür.

Yine --- --- müzekkere yazılarak ihlalli geçişin yapıldığı tarih aralığında davalı şirkete ait --------- bulunmadığı sorulmuş verilen yanıtta ihlalli ---yapıldığı tarih aralığında ilgili aracın--- bulunmadığı bildirilmiştir.--- tarafından gönderilen yazıda ilgili aracın aktif ----- bulunduğu ve buna ilişkin banka------ gönderilmiştir.

Somut olayda davacı şirketin ---- işletilmesini üstlendiği , davacı şirket tarafından, --- dosyasından ---- davalı adına kayıtlı aracın ---toplam --- tahakkuk eden geçiş ücretleri ve 6001 sayılı kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, ödeme emrine karşı yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik hak düşürücü süre içinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ilgili kayıt ve belgeler celbedilmiş ve dosya bilirkişi raporu verilmesi için --- alanında nitelikli hesaplamalar uzmanı bir bilirkişiye verilmiştir. Bilirkişi --- tarafından hazırlanan rapor davacı vekiline ve davalıya tebliğ edilmiş ve bilirkişi raporuna karşı bildirilen beyan ve itirazlar da değerlendirilmiştir.

Bilirkişi tarafından dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda hazırlanan işbu rapora göre özetle; davalının adına kayıtlı---- kez ---, bu geçişlerde ---- ürününde yeterli bakiye olmadığı için ödemenin gerçekleşmediği, bu durumun banka yazısı ile sabit olduğu, bu nedenle davacının toplam -----yönünde tespit , hesap ve görüş bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve vaki beyan ve itirazlar da değerlendirilmiştir.

Öte yandan davaya konu olayda özel işletmeye ---- hizmetinin niteliği gereği ----- bilindiğinden ve/veya ---- olarak bilindiği kabul edildiğinden ----- tarafından yapılan ücretsiz geçiş yapıldığına dair uyarı ve ödemenin yapılmasına ilişkin bildirim dışında yasal olarak ihlalli geçiş tutanağı veya --- karar tutanağı düzenlenerek muhataba ihbar ve tebliğine dair yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Davalının aracın vasfına göre tacir sıfatı bulunduğundan, basiretli tacir gibi davranma ve bu kapsamda araçlarına--- bulundurma ve/veya ihlali geçişten itibaren günün--- yapılacak basit bir --- borç tespit edilerek on beş gün içinde ödeme hakkı ve yükümlülüğü ----- Bir başka anlatımla sistemin işleyişi ve özelliği gereği hizmetten yararlananların hizmete ilişkin ücreti ödeme yükümlülüğü ve takibi tamamen hizmeti alanlara aittir.

Zira binlerce hizmet alan kişinin her birinin geçiş ücretinin --- yapılması fiilen ve hukuken mümkün değildir. Bu hizmetin kullanılmasının ödeme bakımından kolaylaştırılması için getirilen --- hizmetin ve---- akışının hızlı olmasına yaramaktadır.

Böyle olmasaydı yolu kullanan sürücüden ------- tarafından ücret tahsil edilecek ve ---- bir şehirde --- işleyişi zayıflayacak ve hatta imkansız hale gelecektir. --- -- gibi ücretli geçiş --- ödeme alınması suretiyle yapıldığını düşündüğümüzde--- başlayacağını tahmin etmek zor olmasa gerektir.

Bu nedenlerle davalı şirket temsilcisinin ödemeyi bankadan veya ----alması konusunda yükümlülüğün davacı şirkete ait olduğuna --- savunmasına itibar edilmemiştir. ( KTK,41, 85-TTK,18/2) ---olayda davalının geçiş tarihlerinde hesabında yeterli bakiye bulundurmadığı veya ödemeyi yapmadığı gibi ihlalli geçişlerden itibaren on beş gün içinde herhangi bir şekilde geçişlere ------ ödeme yapmadığı da gözetildiğinde davacının geçiş ücretleri ile birlikte dört katı tutarında ceza miktarı talebinde bulunmasında ve davasında haklı olduğu ve davacı tarafın davasını açıklanan delillerle usulüne uygun olarak ispat ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Binaenaleyh dosyaya mübrez bilirkişi raporunun da gerekçeli, denetime açık, hüküm kurmaya elverişli ve yerinde olduğu kabul ve takdir edilerek davacının davasının kabulü ile, davalı-borçlunun --- yapmış olduğu itirazın iptali ile icra takibinin asıl alacağa---- takip tarihinden itibaren yıllık %18,25 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle aynen devamına karar verilmiştir.

Davacının İcra İnkar Tazminatı İsteğine ilişkin yapılan değerlendirmede ise Yargıtay'ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre itirazın iptali davalarında İİK’nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gereklidir.

Burada borçlunun itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmamaktadır. Bu yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir.

Buna göre likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması, başka bir ifadeyle borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç gerekse borçlu------ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir.

Somut olayda tazminatın, takip hukuku acısından amacı ışığında yapılan değerlendirmede; davalının itirazının haksızlığına karar verilmesi ve davalının borcunun varlığı ve gerçek miktarını tahkik ve tespit edebilir durumda olması nedeniyle dava konusu alacağın ---- olduğu anlaşılmakla İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2.maddesi gereğince şartları oluştuğundan asıl alacağın %20'si olan 139,60 TL icra inkar tazminatının da davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 332/1 maddesine göre, 323. Maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. Maddesi gereğince tamamen davalı ------- tutulmuştur. Ayrıca bu kapsamda Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi--------ücretinin davalıdan alınarak hazineye------ karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.