İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/630 K.2022/835

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/674 Esas

KARAR NO: 2022/781

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/09/2020

KARAR TARİHİ: 22/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davalıya ait ---- şase numaralı, ------ olduğu belirtilerek ihale yöntemi ile satışa sunulan ------,----- yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile ----karşılığında satın alındığını, aracı davalıdan satın aldıktan sonra ---- şahsa ---- yevmiye numaralı ---- tarihli araç satım sözleşmesi ile -------bedel karşılığında sattığını, ancak ----- aracını ev almak için satılığa çıkardığında aracın her yıl muayeneye girdiğini-------olarak çalıştığını tespit ettiğini ve aracı iade etmek için müvekkili şirkete getirdiğini,

iş bu durumun müşterinin şikayeti üzerine derhal ---- tarihli mail yoluyla ve şikayet hattı aracılığıyla davalı tarafa iletildiğini, ancak ortaya çıkan mağduriyet davalı tarafından giderilmediğinden alıcı --- talebi doğrultusunda söz konusu aracın müşterinin uğradığı zarar da giderilerek ---- bedelle müşteriden geri alındığını, ------ tarihli araç muayene ve kilometre sorgusunda aracın -------- çıkması olduğunun görüldüğünü, aracın, hususi kullanımdan önce ------ olarak kullanıldığını, ------- çıkması olduğu her yıl muayeneye girdiğinin görüldüğünü,

iş bu durum üzerine aracın--- çıkması olduğu bildirilerek müvekkili şirket tarafından ------ bedelle ------ yevmiye numaralı araç satım sözleşmesi ile --- isimi kişiye satıldığını, ---- tarihinde müvekkili şirkete gelerek aracı bakım için yetkili servise götürdüğünü ve serviste yapılan kontrollerde aracın ------ tarihinde en son servise geldiğinde ----- olduğu ve aracın ----- geriye çekilmiş olduğunun tespit edildiğini, ----- gidilerek aracın cihaza bağlandığını ve durumun müşterinin dediği gibi olduğunun kayıtlar ile sabit hale geldiğini,

araç--------- tarihinde ------ servise girdiğini ve -----olduğu üzere ---- son ----belirlendiğinin görüldüğünü, nitekim alıcı----- dediği gibi aracın kilometre sayacına müdahalede bulunulduğundan aracın ----- tarihinde -----yevmiye numaralı araç satım sözleşmesi ile ------ isimli kişiden geri alınmak zorunda kalındığını, aracın --- müdahale edildiğinin davalıya da mail ve ihtarname ile bildirildiğini, ancak davalı yanın ihtara rağmen zararları gidermediğini, bu nedenlerle öncelikle delil tespiti yapılmasına, davanın kabulü ile,

davaya konu aracın satış bedelinde yapılması gereken indirim tutarı olan belirsiz alacağın tespiti ile şimdilik ---- olmak üzere, satış tarihi olan ------ tarihinden itibaren ------temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davaya konu tazminatın, -----araçta meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin olduğunu, zararın tespitinin aşağı yukarı tahmin edilebilir olduğunu, davacının, müvekkili şirketin kurduğu ve faaliyet gösterdiği ------ üzerinden, açık arttırma yoluyla satışa çıkarılan ikinci el araçlar için teklif vermenin ön koşulu olan-------- imzalayarak üye olduğunu,

müvekkili şirketin açık artırma/ihale yoluyla satışa sunduğu ikinci el araçlara teklif verdiğini ve ihaleye katılarak dava konusu araca en yüksek teklifi vererek aracı satın almaya hak kazandığını,------ sunulan tüm araçların ------------ tarafından alanında uzman kişiler vasıtasıyla tüm şeffaflığıyla alıcı müşterilerin incelemesine açık hale getirildiğini, müvekkili şirketin, iade almak veya herhangi bir değer kaybı bedeli ödemek zorunda olmamasına rağmen tamamen müşteri memnuniyeti kapsamında aracı satılan fiyattan iade alabileceğini de davacıya ilettiğini, ancak davacının olumlu bir dönüş yapmadığını,

araç için hazırlatılan ------ ekspertiz raporunda kilometre sayacının da----- şeklinde okunduğunu, dava konusu aracın ekspertiz incelemesinin de mevcut fiili haliyle yaptırılmış ve davacının incelemesine açık hale getirildiğini, müvekkili şirketin davacının ayıplı olduğu araca ilişkin değer kaybının muhatabı olmadığını, dava konusu yapılan hususların araçtan beklenen faydaya bir etkisi bulunmamakla birlikte davacı tarafından dilekçesinde yer alan iddiaların ispatlanamadığını, ihbar külfetinin yerine getirilmediğini, bu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasına,

davanın satıcı müşteri olan --- ihbarına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan-------- tarihli duruşmadaki beyanında; Ben aracı aldığımda ---- olarak --- almıştım, buna ilişkin ekspertiz yaptırmıştım, dosyaya sunacağım, ben aracı kullanmadım, aracın km ile oynanmasına ilişkin bilgim yoktur, demiştir.

Davacı vekili --- tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde talep edilen gizli ayıp nedeniyle --- bedelde indirim tutarını ---- arttırarak ---- bedelde indirim tazminatının temerrüt tarihi olan ----- tarihinden itibaren işleyecek ------temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili ---- tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ıslah edilen kısmın zaman aşımına uğradığını, bu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller

Tarafların ------kayıtları dosya arasına alınmıştır.

------ yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

-----yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

----- -----yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

------ yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

------ yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

---- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

----- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

--------yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

Davalı şirkete yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.

----- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine yazılan talimat cevabı dosya arasına alınmıştır.

Otomotiv alanında uzman makine mühendisi bilirkişi kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava, davaya konu-------aracın ayıplı olup olmadığı, ayıp var ise gizli ayıp olup olmadığı, aracın km sayacına herhangi bir müdahale olup olmadığı, aracın ----çıkması olup olmadığı, aracın mevcut hali ile bedelde indirim yapılması ihtimalinin gündeme gelmesi halinde miktarın ne olacağı hususları hususlarında HMK 107.maddesi uyarınca açılmış belirsiz alacak davasıdır.

Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.

Dosyada davalı tarafın ihbar talebi uyarınca ihbar olunana usulüne uygun tebligat yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Dosyada, davacı taraf dava dilekçesi ile birlikte delil tespiti talebinde bulunmuş, tensip zaptı ile birlikte davacının delil tespiti talebi HMK 400 uyarınca kabul edilerek ----- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, --------aracın hali hazırdaki durumu, aracın km sayacına herhangi bir müdahale olup olmadığı, aracın -----çıkması olup olmadığı,

aracın mevcut hali ile bedelde indirim yapılacak ihtimalin gündeme gelmesi halinde miktarın ne olacağı hususlarının tespitinin yapabilecek uzmanlığa sahip bir bilirkişiden rapor alınması istenmiş, dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş, ---- tarihli rapora göre, yapılan inceleme ve tespitler neticesinde dava konusu aracın kilometresinin en az ----- olduğu ve aracın daha evvel -----olarak kullanıldığı,

bu iki hususun sıradan bir gözlem ile bir bakışta bilinmesi ve tespit edilmesi mümkün olan hususlar olmadığı ki bu durumda aracın kilometresinin düşürülmesi ve aracın evvelinde ---------- olarak çalışıyor olması bilgisinin gizlenmesi veya alıcıya söylenmemesi hususunun gizli ayıp olduğu kanaatine varıldığı, aracın yaşı, aracın ---- olduğu ve--- ikinci el araç ekspertiz raporunda yer alan hususlar dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması neticesinde ortalama piyasa rayiç değerinin ---- olduğu,

aynı aracın, yaşı, aracın--- kilometrede olduğu,-------- ikinci el araç ekspertiz raporunda yer alan hususlar ve aracın daha evvelce ---------olarak kullanıldığı dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması neticesinde ortalama rayiç değeri ---- olarak tespit edildiği, buradan değer kaybının --------- olduğu rapor edilmiştir.

Delil tespiti yapıldıktan sonra dosya, otomotiv alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş,----- tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belgeler ışığında, aracın ----tarihleri arasında ------- plaka sayısı ile----olarak tescilinin bulunduğu, ---- yapılan--------raporu değerlendirildiğinde "Ekspertiz sonucu verilen tüm değerler, ölçümlemeler ve tespitlerin aracın formunda belirtilen kilometre değeri üzerinden yapıldığı diğer bir ifadeyle en az -------- düşük değerde yapıldığı,

---------- dışında aracın gerçek kilometre değerinin gözle tespit edilemeyeceği, davalının, söz konusu aracın kilometre değerinin düşürülüp düşürülmediği hususunda bilgisi olup olmadığının tespit edilemeyeceği, bununla birlikte aracın kilometre değerinin gerçek kilometre değerinden düşük olmasının ayıplı ürün kapsamına girip girmeyeceği ve aracın kusurundan sorumlu olmayacağının takdirinin Mahkemede bulunduğu, aracın ----- bedelle davalı tarafından davacıya devredildiği,

bu tarih itibariyle, dosya içeriğinde bulunan belge ve bilgiler, ---- mesleki tecrübe, 2. el piyasa araç satış siteleri olan ----- üzerinden yapılan incelemede,---- tarihleri arası ------ olarak kullanılan -----daha fazla yol kateden, motor ve yürüyen mekanik parçalarının daha fazla yıprandığı göz önünde bulundurularak---- aracın piyasa ortalama rayiç değerinin------ olabileceği kanaati ve bedelde indirim yapılması ihtimalinin gündeme gelmesi halinde, İndirilecek bedel= sözleşme bedeli ----- formülüne göre hesap yapılacağı ------------- yönteme göre, satış tarihi itibarıyla satılanın, ayıplı ve ayıpsız değerleri arasındaki oran,

satış bedeline yansıtılacağı, satılanın, tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin, satış tarihi itibarıyla gerçek ayıpsız rayiç değeri ile mevcut ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oranın, satış bedeline uygulanacağı -------- olarak hesaplandığı --------- rapor edilmiş olup, rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişinin ek rapordaki görüş ve kanaatinin kök rapordaki ile aynı olduğu görülmüştür.

Davacı vekili, bilirkişi raporu doğrultusunda -----tarihli talep artırım dilekçesi ile bedelde indirim bedeline ilişkin taleplerini ------çıkarmıştır. Davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararın belirlenmesi için mahkemece yapılacak iş, aracın hasarsız piyasa değeri ve hasarlı/ayıplı haldeki piyasa değeri arasındaki farkı belirlemek için konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı denetime açık ve gerekçeli rapor alınarak, davalı sürücünün kusur oranı nispetinde tazminata hükmedilmesi olmalıdır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunduğu, davacının satın almış olduğu aracın----- çıkması olmasına ve km değerleriyle oynanmış olmasına bağlı olarak, aracın ayıplı olduğu, bahse konu ayıbın ise ilk bakışta/muayenede anlaşılabilecek bir ayıp olmaması nedeniyle gizli ayıplı olduğu,

davalının profesyonel olarak araç alım-satım işi ile iştigal eden tacir olması sebebiyle araçtaki kusuru biliyor olmasının/olabileceğinin kendinden bekleneceği, aracın kilometresinin düşürülmesi ve aracın evvelinde ------- olarak çalışıyor olması bilgisinin gizlenmesi veya alıcıya söylenmemesine bağlı olarak aracın kusurundan sorumlu tutulması gerektiği kanaatinin mahkememizde hasıl olduğu, gizli ayıba bağlı olarak sunulan mail kayıtlarına ve ihtarnamelere göre davacının süresinde ayıp ihbarında bulunduğu,

davacının ayıplı mal nedeniyle seçimlik hakkını kullanabileceği, seçimlik hak olarak bedelde indirim hakkının kullanıldığı ve usulüne uygun ıslah yapıldığı, her ne kadar talep artırımından sonra davalı vekili tarafından zaman aşımı def'inde bulunulmuş ise de, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması sebebiyle zaman aşımının gerçekleşmediği,

taraflar arasındaki işin ----iş olması sebebiyle 3095 sayılı kanun uyarınca -----temerrüt faizinin talep edilebileceği, yine her ne kadar davacı tarafça satış tarihi olan ---- tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de, mail yoluyla bildirimin yapıldığı ---- tarihinde temerrüdün oluştuğu tespitiyle beraber ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.