İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/676 K.2023/700

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/676 Esas

KARAR NO: 2023/700

DAVA

Menfi Tespit (Alım Satım)

DAVA TARİHİ: 20/09/2022

KARAR TARİHİ: 24/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin, davalıya yedek parça siparişi verdiği, bu siparişe istinaden de davalıya 25.01.2019 tarihli,-------- seri numaralı, 50.000,00 TL tutarlı, ---------- Şubesi çeki ile 25.12.2018 tarihli, ---------- seri numaralı, 50.000,00 TL tutarlı, --------- Bankası --------- Şubesi çekini verildiğini, davacı şirket ile davalı arasında yapılan anlaşma gereği davacı şirketçe sipariş edilen yedek parçaların davalı tarafça üretilip teslim edilmesi gerektiğini ancak davalı tarafın bu tarihe kadar davacı şirketçe sipariş edilen yedek parçaları teslim etmediğini,

üstlenmiş olduğu üretim ve teslim yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve davacı şirketçe kendilerine gönderilen iş bu iki çeki de iade etmediğini, davacı şirket tarafından ----------Noterliğinin 29.07.2021 tarihli --------- yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek anlaşma gereği sipariş edilen yedek parçaların teslim edilmediği için iş bu iki adet çekin iadesinin istendiğini. davalı tarafın, gönderilen ihtarnameye cevap olarak ---------Noterliğinin 06.08.2021 tarihli -------- yevmiye numaralı ihtarnamesiyle tarafları ile davacı şirket arasındaki anlaşma gereği,

davacı şirketçe sipariş edilen ve taraflar arasındaki alım-satım anlaşmasına konu malların tamamını teslim ettiklerini bildirdiğini, davalı tarafın, cevap olarak gönderdiği iş bu ihtarname ile ürünlerin teslim edilip edilmediği konusundaki ispat yükünü üzerine aldığını ve sipariş edilen ürünleri teslim ettiğini ispat etmesi gerektiğini beyan ederek,

25.01.2019 tarihli, ---------- seri numaralı, 50.000,00 TL tutarlı, --------- Şubesi çeki ile 25.12.2018 tarihli, --------- seri numaralı, 50.000,00 TL tutarlı, -------- Bankası --------- Şubesi çekinden dolayı davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin davacı şirkete iadesine, tedbir taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Zaman aşımı itirazları olduğunu, tedbire itiraz ettiklerini, davalı tarafın, davacı şirketçe sipariş edilen ve taraflar arasındaki alım satım anlaşmasına konu olan malların tamamını teslim ettiğini, ispat yükünün davacıda olması ve davanın ispatlanamadığını beyan ederek, davanın reddine, davalının uğradığı zararların tazmini amacıyla %20'den aşağı olmamak üzere davacının tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller:Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.-------- ve --------- yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.İlgili icra müdürlüklerine yazılan müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.----------- Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat cevabı dosya arasına alınmıştır.Mali müşavir bilirkişi raporları dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle davacının davaya konu edilen 25.01.2019 tarihli, 50.000,00 TL bedelli ---------- seri nolu çek ile 25.12.2018 tarihli, 50.000,00 TL bedelli --------- seri nolu çek yönünden davalıya borcu olup olmadığına dair menfi tespit davasıdır.Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.Dosyada, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talepleri ve tedbire itiraz ara kararlarla değerlendirilmiştir.

Dosyada, davalı tarafın zaman aşımı itirazı ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, davanın süresinde açıldığı kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.Dosyada, davacı tarafın şirket merkezinin --------- bulunmasından dolayı defterlerinin incelenmesi amacıyla --------- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesince gerekli ihtaratlar yapılarak dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, davacı tarafça defterler hazır bulundurulmuş ve mali müşavir bilirkişi raporunu sunmuştur.

Sunulan 13.04.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, dosyadaki bilgi, belge, faturalar ve ibraz edilen ticari defterler ışığında, davacıya ticari defterlerin usulüne uygun tuttulmuş olduğu ve lehine delil teşkil ettiği, cari hesap ektresine göre, 25.01.2019 tarihli, --------- seri numaralı, 50.000,00 TI tutarlı, -------- şubesi çeki ile, 25.12.2018 tarihli ---------- seri numaralı 50.000,00 TI tutarlı, --------- Bankası --------- şubesi çeki olmak üzere 2 adet çeki verdiği, davacının 2018 yılı cari hesap ektresinde toplamda 19.074,70 TL'lik fatura kestiği, 100.000,00 TL'lik çeklerin karşılığına ilişkin faturanın olmadığı,

malın teslimi ve de taşınması ile ilgili herhangi bir evrak tespit edilemediği rapor edilmiştir. Davacı tarafın defter incelemesi tamamlandıktan sonra şirket merkezi ---------- olan davalı tarafın defterlerinin incelenmesi amacıyla ara karar oluşturulmuş, dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, davalı tarafça defterler hazır bulundurulmuş ve mali müşavir bilirkişi raporunu sunmuştur.

Sunulan 16.08.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, davalıya ticari defterlerin usulüne uygun tuttulmuş olduğu ve lehine delil teşkil ettiği, davalı şirket tarafından davalı adına yürütülen ----------- nolu muavin defter kayıtlarına göre, davalı tarafından davaya konu edilen 25.01.2019 tarihli, --------- seri numaralı 50.000 TL tutarlı, ---------- Şubesi ile 25.12.2018 tarihli -------- seri numaralı 50.000 TL tutarlı---------- Bankası ---------- Şubesine ait çekler ile davaya konu edilmeyen --------- Bankası -------- seri no.lu 35.000 TL tutarlı çeklerin davacı şirketten devir alındığı,

davaya konu edilen çekler ile dava konu edilmeyen toplam 135.000 TL tutarlı çeklerin dava dışı ---------- Şti.ne devir edildiği, eş değişle davalının borcuna kayıt edildiği, bu süreçte davacı şirkete üç fatura ile 19.074,70 TL tutarlı satış yapıldığı ve buna göre 31.12.2018 tarihi itibariyle davacıdan 19.074,70 TL alacaklı olduğu, davaya konu edilen çeklerin davalı tarafından 15.09.2022 tarihinde ---------E.sayılı dosyasına konu edildiği dikkate alındığında, davaya konu edilen çeklerin dava dışı şirkete devir edilmediği ve çeklerin davacı şirketin konkordato kararı nedeniyle ödenmemiş olduğu,

davalı defterlerinde davaya konu çek tutarlarına ilişkin olarak davalı tarafından davacı tarafa düzenlenmiş bir fatura ve mal teslimine ilişkin sevk irsaliyesi ve benzeri belge bulunmadığı, davacının davaya konu edilen iki çek yönünden davalıya borcu olup olmadığı hakkında takdirin Mahkemeye ait olduğu rapor edilmiş olup, sunulan bilirkişi raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunması sebebiyle ek rapor alınması cihetine gidilmeyerek,

her ne kadar davaya konu çekler, vasfına göre illetten mücerret ise de, dosya kapsamında, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle, davalı tarafın davacı tarafa göndermiş olduğu --------Noterliğinin 06.08.2021 tarihli -------- yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle, verilen siparişlere ilişkin malları teslim ettiklerini bildirdiği, bu maddi gerçekliğe bağlı olarak, davalı tarafın malların teslimine ilişkin olguyu ispat etmesi gerektiği, bu hususa ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, nitekim tarafların ticari defter ve kayıtlarında da, malların teslimine ilişkin bir kayıt bulunmadığı, netice olarak,

davalının malları teslim ettiğine ilişkin dosyada bir delil bulunmadığından, davacının, iş bu ticari iş sebebiyle davaya konu ettiği çekler yönünden davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı kanaatinin mahkememizde hasıl olduğu, davacının davasının sübut bulduğu anlaşılmakla, davacının haklı davasının kabulüne, davaya konu 25.01.2019 tarihli, --------- seri numaralı, 50.000,00 TL tutarlı, -------- Şubesi çeki ile 25.12.2018 tarihli, --------- seri numaralı, 50.000,00 TL tutarlı, --------- Bankası --------- Şubesi çeki yönünden,

davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.Ayrıca her ne kadar davacı tarafça çeklerin iadesi talebinde bulunulmuş ise de, kambiyo senetler hukukunda, çeklerin vasfı gereği ciro serbestliği ilkesi bulunduğundan, bahse konu talep hakkında Mahkemece bir karar verilemeyecek olmasına bağlı olarak, bahse konu talep hakkında herhangi bir karar verilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.