İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/78 K.2023/834

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/78

KARAR NO : 2023/834

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 01/02/2023

KARAR TARİHİ : 24/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirketinin davalı borçlu firmaya taşıma hizmeti verdiğini, işbu taşıma hizmetine istinaden navlun ve bekleme ücreti faturaları düzenlendiğini, müvekkil şirketi tarafından davalı tarafa verilen taşıma hizmetinin eksiksiz olarak yerine getirildiği, müvekkili şirketine ait aracın davalı tarafa ait bir takım emtiaları 15.10.

2021 tarihinde----adresinden yükleyerek 16.10.2021 tarihinde ----ürünleri ---- teslim etmek üzere yola çıktığını, davalı borçlunun gümrükleme ve/veya ithalat yapma yetkisinin bulunmaması sebebiyle müvekkil şirketine ait aracın 19/10/2021 ve 13/11/2021 teslim yerine teslim edilme tarihi arasında bekleme yapmak zorunda kaldığını, bekleme süresinin 19.10 - 05.11 tarihleri arası 18 gün ---- limanda bekleme - 18 gün x 150 USD 2.700 USD, 19.10 - 05.11 tarihleri arası Liman ardiye masrafı - toplam 250 USD,

08.11 - 11.11 tarihleri arası 4 gün ----gümrükte bekleme 48 saat serbest süre sonrası 2 gün bekleme - 2 gün x 150 USD 300 USD şeklinde gerçekleştiğini toplamda 3.250 USD bedelli bekleme faturası düzenlenip davalı yana iletildiğini, ilgili taşıma işlemi için navlun ücret faturası ve bekleme faturası düzenlenip davalı yana iletildiğini, davalı tarafın haksız olarak faturaları taraflarına iade ettiğini, taraflarınca dosyaya sunulan ticari kayıt ve yukarıdaki beyanlarımızdan anlaşılacağı üzere;

müvekkil şirketinin davalı tarafa taşıma hizmeti vermiş olup işbu hizmet karşılığında haklı olarak dava konusu aşağıda yer alan faturaların düzenlendiğini, davalı tarafın gümrükleme ve ithalat yetkisinin bulunmaması nedeni ile, müvekkil şirketine ait aracın taşıma hizmeti için 20 gün beklemek durumunda kaldığını, sektör teamüllerinden de CMR md 11 hükmünde de anlaşılacağı üzere, eksik belgelere ilişkin sorumluluk taşıyıcı sıfatını haiz müvekkil şirketine ait olmadığını, bu nedenlerle; davalı borçlunun ----.

İcra Müdürlüğünün ---- Sayılı dosyasına yapmış olduğu borca ve yetki itirazının reddi ile icra takibinin devamına, itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olduğundan, değerin % 20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

CMR belgesinde de görüleceği üzere davacı emtiaları belirtilen adrese teslim edemediğini, taşıma hizmetinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun gerçekleştirilmediğini, emtiaların ----- gümrüğüne bırakılıp taşıyıcının kendi kusuru ile gecikme yaşandığını, alıcı emtiaları kendi inisiyatifi ile teslim almak zorunda kaldığını, davacının da emtiaların teslim edildiğine dair herhangi bir belge ibraz edemediğini, müvekkili gönderici fırmayı ciddi zarara uğrattığını, Uluslararası taşıma halinde CMR hükümlerinin tatbik olunacağını, CMR hükümlerinin teslimin nasıl ispat edileceğine dair hüküm içermediğini,

tarafların Türk firması olması nedeniyle teslimin Türk Ticaret Kanunu hükümlerince değerlendirileceğini, Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre malın teslim edildiğinin ispat yükünün taşıyıcıya ait olduğunu, malın teslim edildiği teslim makbuzu ve sevk irsaliyesi ile ispat edileceğini, bu belgelerin imzalı ve imzaların, alıcıya veya alıcının çalışanına ait olması gerektiğini, uygulamada bu belgelere, sadece kime ait olduğu anlaşılamayan imza atıldığına veya sadece ismin yazıldığına sıklıkla rastlanıldığını, davacının malın teslim edildiğini yazılı delil ile ispat edemediğinden davanın reddinin gerektiğini,

davacının iddiasının aksine ----- bünyesinde onun talimatları ile hareket eden grup bünyesinde, göndericilerin hizmetlerini kolaylaştırmak gümrük hizmetini yerine getirmek için faaliyet gösterdiğini, bu şirketlerin şirketler topluluğu olduğunu, aralarında organik bağın mevcut olduğunu, ----gümrük işlemleri ----- firması tarafından anlaşma gereği yerine getirildiğini, müvekkili ile davacı arasında düzenlenmiş bir sözleşme olmamakla birlikte, davacının talep ettiği bekleme süresine ait 3.250 USD tutarındaki bedelin yasal dayanağının bulunmadığını, buradaki bekleme süreside tamamen davacının/taşıyıcının kendi kusurundan kaynaklandığını,

davaya konu bekleme ücretinden davalının sorumlu tutulabilmesi için beklemenin davalının sağlaması gereken belgelerin eksik, yetersiz veya usulüne aykırı olmasından kaynaklandığının ispatlanması gerektiğini, davacının, davalıdan bekleme ücreti talep edebilmesi için beklemede davalının kusurunun varlığını ispatlaması gerektiğini, davacının bekleme ücreti talebinin Uluslararası Nakliyeciler Derneği'nden taşımanın gerçekleştiği tarihteki bekleme ücretinin sorulması gerektiğini, navlun bedelinin tamamının talep edilmesinin mümkün olmadığını, taşımayı yapan ----- plakalı aracın kendi yükleri dışında yük taşıyıp taşınmadığının,

kendi taşımalarının parsiyel taşıma olup olmadığının araştırılmasını talep ettiğini, emtiaların, davacı aracına yükleme tarihinin 16.10.2021 olduğu, davacının fatura tarihlerinin ise 17.11.2021 ve 16.11.2021 olduğu, dava tarihinin 01.02.2023 olup davacının arabuluculuk başvuru tarihinin ise 12.12.2022 olduğunu, davacının davaya konu ettiği icra takibinin dava konusu faturaları içermediğini, icra takibinde alacak miktarı yanına açıkça "cari hesap alacağı" yazılmış ancak mevcut davada bu faturaları delil olarak sunulduğunu, icra takibinde ise faturaların müvekkile tebliğ edilmediğini,

takip konusu edilmediğinden CMR md.32'de belirtilen zaman aşımı süresinin durması mümkün olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraflara ait BA BS formları, ---- İcra Müdürlüğünün----- Sayılı dosyası, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmemesi nedeniyle davacı taşıyıcının gümrükte beklemek kaldığı süreye ilişkin bekleme ücreti ve taşımaya ilişkin navlun bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir."

Taraflar arasındaki taşıma ilişkisine dair süreçte, CMR’nin 11. maddesi gereğince gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için gerekli belgelerin davalı taşıyıcıya verilmesi, davacı gönderen açısından bir yükümlülük olup anılan evraktaki eksiklik yahut yanlışlık nedeniyle oluşan zararlardan aynı maddenin 2. fıkrası gereğince davacı sorumludur.

Ancak dava konusu taşıma sözleşmesi kapsamında yükü teslim alan davalı taşıyıcı, CMR’nin 17/2 ve 18/1. maddeleri uyarınca, zarara neden olan gecikmenin davacı gönderenin, taşıma için gerekli evrakı doğru şekilde ve süresinde vermediğini, gecikmenin ve bu suretle ortaya çıkan zararın, davacı gönderenin aynı Konvansiyon’un 11. maddesinde düzenlenen yükümlülüğe aykırı davranması sonucu ortaya çıktığını ispatla mükelleftir.

Başka bir ifadeyle; taşınmak üzere malın kendisine tesliminden sonra CMR’nin 17/1. maddesi gereğince gecikme nedeniyle ortaya çıkan zarardan sorumluluğu bulunan davalı taşıyıcı, ancak davacı gönderenin hata veya ihmalinin gecikmeye neden olduğunu ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir." (YHGK ---- Esas -----Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;

Dava konusu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi bir taşıma olduğu, CMR Konvansiyonu'nun 11. maddesi hükmüne göre gönderenin, gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için gerekli olan, taşıyıcının talep ettiği belge ve bilgileri taşıyıcıya vermekle yükümlü olduğu, aynı maddenin ikinci paragrafında gönderenin, anılan belgelerin bulunmamasından, yetersiz veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan (belgelerin uygunsuzluğundan dolayı taşıtın yetkili organlarca bekletilmesi nedeniyle oluşan zarar dahil) taşıyıcıya karşı sorumlu olduğunun düzenlendiği,

dava konusu olayda davalı tarafın taşıyıcının gümrükte bekleme sebebinin gümrük evraklarının usulüne uygun olarak düzenlenmemiş olması nedenine dayalı olması hususuna herhangi bir itirazının bulunmadığı, gümrük işlemlerini halleden dava dışı firma ile davacı firma arasında organik bağ bulunması sebebiyle sorumluluğun davacı şirkete ait olduğunun belirtildiği,

ancak her iki şirketin faaliyet alanları birbiri ile bağlantılı olsa da ayrı alanlar olduğu ve davacı tarafın her iki şirket ile yaptığı iş ve işlemlerin yalnızca yapılan sözlü/yazılı sözleşmelerin tarafı olan kişileri bağlayacağı, davacı tarafça dava konusu taşıma işine ilişkin düzenlenen 17.11.2021 tarihli 3200 USD bedelli navlun ücreti faturası ile 26.11.2021 tarihli 3250 USD bedelli bekleme ücreti faturasının taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, bununla birlikte dava konusu taşımaya ilişkin CMR senedinin incelenmesinde taşınan emtianın alıcı tarafından herhangi bir şerh düşülmeden teslim alındığı,

bu haliyle davacı tarafın icra takibine konu alacak talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın ve alacağın likit ve belirli olması nedeni ile icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.