İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/850 K.2024/907

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/850 Esas

KARAR NO: 2024/907

DAVA

İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/11/2024

KARAR TARİHİ: 17/12/2024

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız------ Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Tazminat (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket ile davalı arasında imzalanan ----- kurulan ticari ilişki neticesinde, davalı-borçlunun davacı şirkete olan fatura borçları nedeni ile-----sayılı dosya ile ilamsız takip yapıldığını, borçlu tarafından işbu takibe haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak itiraz edildiğini, takibe konu faturalardan huzurdaki itirazın iptali davasını ikame etme zarureti hasıl olduğunu, davacı şirket ve davalı borçlu şirket tacir sıfatını haiz tüzel kişilerden olup söz konusu sözleşme de tarafların ticari işletmelerini ilgilendiren bir iş olduğundan huzurdaki dava TTK m.4 hükmünce ticari dava olduğunu,

davacı şirket ile davalı borçlu arasında imzalanan sözleşme bir taşınır kiralama sözleşmesi olduğunu, söz konusu sözleşmeye göre davacı firma çeşitli kalıp ve iskele malzemelerini kiracı firmaya temin etme yükümlülüğünü üstlendiğini ve söz konusu yükümlülüğünü tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, davacı şirket sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmiş olsa da davalı şirket itirazın iptali davasına konu fatura dönemlerine ait kira ve hurda malzeme ödemelerini yapmadığını, bunun neticesinde taraflarınca icra takibine geçildiğini,

davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki 12/10/2022 tarihinde başladığını, kiralamaya konu malzeme ve ekipmanların davacı şirket deposuna dönmemesi sebebiyle halen devam ettiğini, arz ve izah olunan nedenlerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydı ile , davanın kabulü ile;

----- sayılı takibe yapılan itirazın 771.328,36-TL üzerinden iptaline ve takibin 771.328,36-TL üzerinden devamına, davalı borçlunun itirazının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması ve alacağımızın likit ve muayyen olması nedeni ile davalının itirazın iptali ve takibin devamını talep ettikleri 771.328,36-TL'nin %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP/TALEP:Dilekçe teatisi aşaması tamamlanmadan dosya üzerinden karar verildiğinden bu aşamada 6100 Sayılı HMK'nin 322/1 maddesi atfıyla aynı yasanın 126-131 maddeleri kapsamında verilmiş cevap dilekçesi bulunmamaktadır.

DELİLLER

--------- sayılı dosyası, Faturalar, Doka Kalıp ve İskele Kiralama Sözleşmesi, Dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava, İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce Anayasa'nın 141/4 ve 6100 Sayılı HMK'nin 30.maddesi gereğince çabukluk ve usul ekonomisi ilkeleri de gözetilerek 6100 sayılı HMK'nin 114 ve 115. maddelerinde bulunan düzenleme kapsamında dava şartlarına yönelik yapılan ilk inceleme ve değerlendirme sonucunda görev dava şartı eksikliğine bağlı olarak aşağıdaki gerekçelerle doğrudan karar verilmiştir.

2709 Sayılı T.C. Anayasasının 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır.

115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak da söz konusu değildir.

Bu kapsamda davanın basit yargılama usulüne tabi olması ve usul ekonomisi ilkesi gözetilerek dosyanın tensiben görev yönünden incelenmesi ve sonuçlandırılması gerekmiştir.

6102 Sayılı TTK'nin 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın konusu işin her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde özel düzenleme olmalıdır.

Yine Türk Ticaret Kanunun 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılmasının görevin belirlenmesi yönünden bir etkisi bulunmamaktadır.

6100 Sayılı HMK'nin 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda " Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; " Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

Bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve dava konusu edilen uyuşmazlığın mahiyeti gereği olaya kira hükümleri nezdinde genel hükümlerin uygulanması gerektiği, tarafların tacir olmasının ve/veya işin ticari olmasının da mahkemenin görevini etkilemeyeceği ifade edilmelidir.

Yukarıdaki açıklamalar ve alıntılanan yasal düzenlemeler ve dava dilekçesindeki anlatım ışığında dava konusu olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığın '12/10/2022 tarihli doka kalıp ve iskele kiralama sözleşmesinden' kaynaklandığı ve bu kapsamda düzenlenen faturalara dayalı olarak ------sayılı dosyası üzerinden yapılan takibe karşı ileri sürelen itiraz nedeniyle duran takibin devamı için itirazın iptali ve tazminat istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nin 4.maddesine göre mutlak ve nispi ticari dava kapsamında kalmadığı, işbu kira ilişki ve sözleşmesinden kaynaklanan davada HMK'nin 4.maddesinde açıkça kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklar vurgusu bulunduğundan ve olayın temelinin taşınır kira sözleşmesi olmasının açıkça anlaşılması karşısında görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK’nin 4/1.a maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

Bu nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle davanın, 6100 sayılı HMK'nin 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine. 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c ve 4/1-a maddeleri uyarınca görevli mahkemenin ---- Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.