İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/299 K.2025/597

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/299

KARAR NO : 2025/597

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/04/2025

KARAR TARİHİ : 11/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

09/08/2024 tarihinde saat 19.30 sıralarında ------Üniversitesi önünde No:----- hizasında müteveffa ----- plakalı araç ile seyir halinde iken yaya ----- isimli şahıs ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkillerin oğlu -----, kaldırıldığı ----- Hastanesi'nde vefat ettiğini, müteveffanın kullandığı---- plakalı araç, davalı -----. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (------ nolu poliçe) ile sigortalandığını, 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesi uyarınca yapılmış bulunan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası’nın özelliği gereği ölüm halinde sigorta şirketi,

poliçede belirtilen limitler dahilinde maktulün yakınlarına tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, davalı sigorta şirketine poliçede belirtilen limit dahilinde taraflarınca tazminat talepli başvuruda bulunduğunu, sigorta başvuru sonucunda davalı şirketçe oluşturulan ----- nolu bedeni tazminat dosyası açıldığını ve sigorta tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenlerle; davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müteveffa ------ sigortalı araçta sürücü konumda olup Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.6. Maddesi ile sabit olduğu üzere dava konusu talep Zorunlu Trafik Sigorta Poliçe teminatı dışında olduğunu,

kazanın meydana geldiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan ZMMS Genel Şartları A6/d maddesinde sözleşmenin kapsamı ve amacı net olarak belirlendiğini, davaya konu talep sigorta teminatı dışında olduğunu, işbu dosyada davacının zarar gören ile zarar verenin aynı olması sebebiyle reddi gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLER

-----.Çocuk Mahkemesinin ------- Esas sayılı dosyası, SGK ya, davalı sigorta şirketine kolluğa yazılan müzekkere cevapları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; 09/08/2024 tarihind müteveffa ----- davalı sigorta şirketine sigortalı ve dava dışı ---- adına kayıtlı ----- plakalı araç ile seyir halinde iken yaya ------ isimli şahıs ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza sonucu davacıların oğlu------ vefat ettiği, huzurdaki dava ile kaza sırasında davacılar murisinin kullandığı aracın trafik sigortacısı olan davalı taraftan destekten yoksun kalma talebinde bulunulduğu görülmüştür.

---- BAM -----. HD ----- Esas ------ Karar sayılı ilamı; "..Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak, üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacı ya da Güvence Hesabının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında mutlaka ölen kişinin üçüncü bir kişi olması gerekir. İşletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü ------ üçüncü kişi olarak kabul etmek mümkün değildir..." şeklindedir.

------ BAM -----. HD ----- Esas ------- Karar sayılı ilamı; "..Sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Bu sebeplerle, somut olayda araç işleteni konumunda olan destek -------, üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.

Poliçenin teminat başlangıcı tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu'nda sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme de yoktur.Oysa ki yukarıdaki açıklamalar ışığında zorunlu trafik sigortasının amacı, trafik kazaları sonucu 3. kişilere verilecek zararların güvence altına alınmasıdır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 92. maddesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3.b maddesinde "işleten tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri"nin teminat kapsamı dışında kalacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre işletenin/veya mirasçıları destek görenlerinin, işleten olarak kendi sorumluluğunu üstlenen davalı zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebinde bulunması mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece zorunlu trafik sigortacısı, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığından ve olayda davacı işletenin destek görenlerinin davalı zorunlu trafik sigorta şirketi karşısında zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunmadığından, destekten yoksun kalma tazminatının reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup, buna yönelik istinafların reddi gerekmiştir. (bkz. YARGITAY ------. Hukuk Dairesi ----- Esas, ---- Karar; YARGITAY -----.

Hukuk Dairesi ----- ESAS, ------ KARAR;YARGITAY -----Hukuk Dairesi ----- ESAS, ------- Karar sayılı ilamları)" şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacılar murisinin davalı sigorta şirketine sigortalı ve dava dışı sigortalı adına kayıtlı araçta sürücü konumunda iken dava konusu kazanın gerçekleştiği, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği ve alıntılanan BAM kararları ışığında yapılan değerledirmede, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerektiği ancak müteveffa ------- somut olayda araç işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu sürücü konumunda yer aldığı ve bu haliyle 3. kişi olarak kabulünün mümkün olmadığı, destekten yoksun kalma taleplerinin sigorta şirketine karşı ileri sürülemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yasa yolu bakımından yapılan değerlendirmede;

Karar tarihi itibariyle dava değeri miktar itibariyle kesinlik sınırının altında olmasına rağmen, davanın belirsiz alacak davası olarak açılması karşısında; davanın alacak tam ve kesin olarak belirlenmeden ilk açıldığı bedel üzerinden tümden reddedilmiş olmasına göre muhtemel talep artırımı halinde dava değerinin her zaman kesinlik sınırını aşma ihtimali bulunduğu anlaşılmakla, kesinlik sınırının kamu düzenini ilgilendirmesi, hak arama hürriyeti ve hukuki dinlenilme hakkı da gözetilerek istinaf kanun yolu açık bırakılmak suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.