İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2009/246 K.2023/8

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2009/246 Esas

KARAR NO: 2023/8

DAVA: İstirdat

DAVA TARİHİ : 11/03/2009

KARAR TARİHİ: 12/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalının----- açmış olduğu ----- konulu ihaleye iştirak ettiğini, ihale sonucu bahse konu işin kendisine verildiğini, idare ile sözleşme imzaladığını, müvekkili firmanın --- tarihilinde sözleşme konusu sahalarda çalıştıracağı araçları ve araç şoförlerini gösterir ayrıntılı listeyi davalı idareye sunduğunu, ----- hizmeti yerine getireceğini, şoför ---- dava konusu olaydan bir süre öncesine kadar sorunsuz olarak bu hizmeti yürütmekte iken,---- tarihinde müvekkiline hitaben bir yazı gönderdiğini,

şubeler arası evrak ve değerli madde taşıma işi yapan----- tarihinde şubelerden toplamış olduğu toplam 131.200,00 TL. ve 500 USD'nin araç ile birlikte kaçırıldığını, bu paraların ihale ve sözleşme hükümlerine göre ----günün saat ----- veznesine yatırılması, aksi halde sözleşme hükümlerine göre işlem yapılacağının bildirildiğini, müvekkili şirket yetkililerinin şaşkınlık yaşadığını, konuyu araştırmak için süre istediğini ancak ----- “sözleşmenin feshedileceği, bu durumda kamu kurumlarının açacağı bütün ihalelere girme konusunda yasak getirileceğinin ifade edilmesi” üzerine,

daha ağır mağduriyetlere uğramamak için ---- bir yazı ile başvurarak “konuyu araştırmaya devam edildiğinin bildirildiğini, davalıya 25.08.2006 tarihinde, istirdat ve yasal haklar saklı tutularak ---- tarihinde ----- karşılığı ------ olmak üzere toplam ------ nakit olarak ödeme yapıldığını, bakiye kısım içinde;----- ait;

----- çek,----- nolu ----- çek olmak üzere toplam 65.000 YTL. bedelli 4 adet çek verildiğini, çek bedellerinin gününde ödendiğini, müvekkili firmanın ----- tarihinde, sözleşme konusu sahalarda çalıştıracağı araçları ve araç şoförlerini gösterir ayrıntılı listeyi davalı idareye sunduğunu, buna göre ----- bu hizmeti yerine getireceğini, taraflar arasında yapılan ------- Maddesine göre; müvekkilinin sorumluluğunun ancak parasal değer evrak vesairin ancak yüklenicinin kendisine veya şoförüne teslim edilmesi halinde söz konusu olduğunu oysa suç ile ilgili olarak halen soruşturması devam eden ------ soruşturma sayılı evraklarının tetkikinde ;

hırsızlık olayının olduğu tarihte davalı idare elemanlarının , değerli eşya ve maddeleri sadece yüklenici müvekkili veya müvekkil şoförü-----teslim etmesi gerekirken, reşit bile olmayan ----- teslim edildiğini, bu kişinin güya ----adına hareket ettığini, aracı ise ---- isimli bir kişinin kullandığı,

---- beyanına göre bu kişinin paraları götürdüğü veya beraber çaldıklarının anlaşıldığını, ----- isimli şahsın halen firari olduğunu, günlük hayatta belki 200-300 YTL bile emanet edilirken düşünülmesi gereken, çocuk yaştaki ------çok büyük bir paranın nasıl ve niye teslim edildiğinin anlaşılır bir durum olmadığını, davalı idare elamanlarının burada yapması gerekenin, şoför ----- gelmemiş ise, teslimatı yapmayarak,

durumdan müvekkilini haberdar etmek, şartname gereği cezai müeyyide işletmek olduğunu, davalı idare elamanlarının bunu yapmadığını, ağır kusurları ile ortaya çıkan bu durumun faturasının da müvekkiline kesildiğini, müvekkilinin de istirdat haklarını saklı tutarak,

ihalelerden yasak geleceği ve çok ağır mağduriyetlere uğrayacağı korkusu ile davalıya 66.935 YTL. nakit ve geriye kalanı çek olmak üzere ödeme yapmak zorunda kaldığını, kaldı ki --- müvekkili firmada işe başlaması da yine ------ telkini ile olduğunu, günlük hayatta bankaların böyle bir miktarı zırhlı araç ve ağır silahlı güvenlik görevlilieri eşliğinde naklettiğini, gerektiğini, mevcut durum karşısında davalıya ödenen haksız paranın ödeme tarihi baz alınarak avans faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu vakıayla ilgili olarak ilk önce kiralık araç şoförü ---- talimatıyla ---- şahıs tarafından ----tarihinde sırası ile ------- Şubesinden---- Şubesinden ise------ teslim alındığını, aynı tarihte idarenin bilgisi dışında ve yetkisiz olarak belirtilen şubelerden, şoför ----talimatıyla --- refakat etmesi için görevlendirdiği ----- tarafından hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu gerçekleştirildiği,

idarenin toplam --- miktarındaki parayı uhdesine aldığını, dava dilekçesinde Sanık------ firari olduğunun belirtildiğini, oysaki Sanık---- bulunduğunu, sanıklar ----- hakkında iddianame düzenlendiğini, ------dosyasından yargılamalarının devam ettiğini, sanık --------dosyasından yargılamanın devam ettiğini, davacı vekili dava dilekçesinin ----- bendinde; müvekkili ile davacı şirket ----- imzalandığının kabul edildiğini, idarenin taraflar arasında imzalanan -----günlü sözleşme hükümlerine göre işlem başlattığını, idarenin ve firma arasında imzalanan sözleşmenin --------fıkrasında belirtildiği üzere.

“Bu konuda her türlü sorumluluk ve iş esnasında araç ve şoförün güvenliğini sağlamak ve taşıdığı değer arz eden para ve posta maddelerinin güvence kapsamında yaptırılması ile ilgili sorumluluk yükleniciye aittir” denildiğini, Ayrıca davacı şirketin B.K. 100.

Maddesindeki sorumluluktan kurtuluş beyyinesi getiremeyeceğini, davacı vekili, dava dilekçesinin ------ bendinde istirdat ve yasal haklar saklı tutularak davalı idareye toplam ---- ödediğini ifade etmekte ise de; ilişikte sunulan------- yazılardan ve eki ------- veznesine nakit olarak yatırıldığına ilişkin tahsilat fişi ile ----- de ekte sunulduğunu, makbuz ve tahsilat fişi de incelendiğinde herhangi bir ihtirazı kayıt bulunmadığını, ayrıca ----- tarihlerinde nakde dönüştürülen ve halen idarede bulunan fotokopisi ekli ----- düzenlenen “çekler” üzerinde de herhangi bir "İstirdat Ve Yasal Haklar Saklı” kaydı olmadığını,

davacı vekilinin dava dilekçesinde; para “nakillerinin yapılacağını öngörmemiştir. ” dese de, ihale dokümanlarında değerli maddeler olarak kastedilenin ------- olup, idare ile davacı şirket arasında imzalanan sözleşmenin --- Şartnamenin ---- denildiğini, firmanın----- maddesindeki hususları göz önünde bulundurarak teklif mektubunu hazırladığını, “İdarenizce ----- tarihinde ihalesi yapılacak olan kiralık araç işine ait ihale dokümanını oluşturan bütün belgeler tarafımızdan tamamen incelenmiş, okunmuş ve işin yapılacağı görülmüş olup, herhangi bir ayrım ve sınırlamadan bütün koşullarıyla kabul edilmiştir.” diye taahhütte bulunulduğunu,

bu sebeple hem davacı ile idare arasındaki sözleşme gereğince hem de davalı şirketin taahhütüyle bağlılığı karşısında davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava istirdat davasıdır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan, deliller, ceza dosyaları hep birlikte değerlendirildiğinde; davalı ile davacı arasında ------- tarihinde imzalandığı, sözleşmenin -------Yüklenicinin kendine veya araç şoförüne teslim edilecek her türlü parasal değerler ve evrak, koli v.b.gibi posta maddelerinin kısmen veya tamamen hasara uğratılır, kaybedilir, çalınır veya çaldırılır veya bu gibi hallere meydan verilirse İdare, Yürürlükte bulunan kanun, tüzük ve bu ihaleye ait ----- dokümanlarına göre işlem yapar. Ayrıca aynen------başkalarına vermekle yükümlü olduğu her türlü ödemelerin karşılığını Yüklenicinin istihkakından tahsil eder.'' hükmü bulunduğu,

Taraflar arasında imzalanan İdari Şartnamenin 45/17.maddesinde '' Yüklenicinin kendine veva araç şoförünün teslim edilecek her türlü parasal değerler ve evrak, koli v.b.gibi ------maddelerinin kısmen veya tamamen hasara uğratılır, kaybedilir çalınır veya çaldırılır veya bu gibi hallere meydan verilirse İdare, Yürürlükte bulunan kanun, tüzük ve bu ihaleye ait ----- dökümanlarına göre işlem yapar. Ayrıca aynen ilgili --------veya başkalarına vermekle yükümlü olduğu her türlü ödemelerin karşılığını yüklenicinin istihkakından tahsil eder.

Taşınmak üzere verilen evrak ve değerli maddelerin, kaybedilmesi veya hasara uğratılması halinde değeri Yükleniciden tahsil edilecektir.

Bu konuda her türlü sorumluğu iş esnasında araç ve şoförün ----- sağlamak ve taşıdığı değer arz eden para ve -------- kapsamında yaptırılması ile ilgili sorumluluk yükleniciye aittir.'' hükmü bulunduğu,

----- Değerli maddeler: Nakit para ve benzeri değerlerdir. '' hükmü bulunduğu, ----- alt yüklenici çalıştırılmayacaktır. Şoför ve aracın her türlü sorumluluğu yükleniciye aittir '' hükmü bulunduğu görülmüştür. Davacı tarafından 01/08/2006 - 31/08/2006 tarihleri arasında İdareye verilen tüm zararların ödeneceğine ilişkin taahhütname imzalandığı görülmüştür.

Borçlar Kanunu Madde 66. Maddesinde '' Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz.Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.Adam çalıştıran, ödediği tazminat için, zarar veren çalışana,

ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu hakkına sahiptir'' hükmüne yer verildiği, taraflar arasında imzalanan taahhütname, idari şartname, kiralama işine ait sözleşme, ceza dosyasında ------ beyanları dikkate alınarak davacının, davalının uğramış olduğu zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.