İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/14 K.2021/166

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/14 Esas

KARAR NO: 2021/166

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/01/2016

KARAR TARİHİ: 08/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ---- gereğince ----yargılama yapmaya görevli ve yetkili ------ yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı---- toplam --- arasında ---- düzenlendiği, sözleşmeye göre ----- tarihleri arasında poliçe kapsamında meydana gelen hasarların poliçede isimleri bulunan sigorta şirketleri tarafından hisseleri oranında tazmin edilmesi gerektiği, ----- tarihli sigorta poliçesine göre; davalının poliçedeki hisse oranı---- oluşacak hasarların da ---- davalı tarafından karşılanması gerektiği, ---- tarihinde davacı şirkete ait --------- çarpmadan dolayı hasarlandığı, davacı ------- şirket---------- konusu hasarla ilgili bilgi verilerek; uğranılan zararın karşılanması gerektiğinini bildirildiği,

ancak-------- sigorta konusu makinelerin, söz konusu makineler için geçerli iş makinesi kullanma sertifikasına----- olmayan personel tarafından kullanılması sonucu oluşacak hasarlar teminat haricidir" hükmüne ve -------yazısında belirtilen düzenlemeye istinaden "davaya konu makineyi kullanan --------belgesinin uygun olmadığı" gerekçesiyle davacı şirketin zararını ödemediği, ne jeran şirketin ne de koasörür şirketlerin davacıya ödeme yapmadığı, vincin onarımının davacı şirket tarafından yaptırıldığı, hasar dolayısıyla ---------işçilik bedeli masraf yapıldığı,

dava tarihi itibariyle ---- bazından toplam masrafın ----olup sigorta sözleşmesi gereği--- muafiyet uygulanacağından ---- sigorta poliçesine istinaden müvekkil şirkete ---- ödenmesi gerektiği, davalının sigorta poliçesindeki hisse oranı --- olduğundan bu meblağın ---- tekabül eden ---- davalı tarafından ödenmesi gerektiği, geriye kalan meblağların tahsili için hisseleri oranında poliçede isimleri bulunan ---- aleyhine dava açılacağı, jeran şirkete ise------- sayılı dosyası ile dava açıldığı ve yargılamanın devam ettiği, arz ve izah edilen nedenlerle davanın kabulünü,

fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla hasar bedeli olarak müvekkili şirkete ödenmesi gereken ----olan ----------dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderlerinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket nezdinde -------- olup müvekkili şirketin dava konusu taleplere ilişkin sorumluluğunun bulunmadığı, davacının müvekkili şirkete başvurusu üzerine-------hasar dosyası açıldığı, yapılan incelemede------ dikkatsizliği sonucu meydana geldiğini, --- belgesinin yükleyici olarak geçtiği, dolayısıyla ----- kullanmaya yeterli olmadığı, bu sebeple davaya konu taleplerin reddinin gerektiği, davacı tarafın avans faiz talebinin de hata olduğu,

KTK'nın 90. Maddesinde "Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında borçlar kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır" dendiği, bu meyanda bir için sorumluluklarına hükmedilse dahi haksız fiillerden mütevellit tazminat taleplerine, temerrütten itibaren yasal faiz talep edilebileceğinden davacı tarafın ticari faiz talebinin hatalı olduğu, haksız ve mesnetsiz taleplerin reddi ile red sebepli vekalet ücretinin davacı aleyhine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ------- hasar bedelinin %5 oranında davalı-----şirketinden tazminine ilişkindir. Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, tarafların ibraz ettiği tüm deliller, poliçe ve hasar dosyası, -----------dosyası ve mahkememizce alınan bilirkişi raporları dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi gerektirdiğinden dosya uyuşmazlık konularına ilişkin rapor alınması için bilirkişiye sevk edilmiş bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ------ tarihli raporda özetle; davalı tarafça ------ poliçe no ile-------- edildiğinde uyuşmazlık bulunmadığı, poliçede------klozu bulunduğu, buna göre jeran şirket durumunda olan ------- diğer sigorta şirketleri yanında davalının ------- olduğu, poliçede geniş kasko teminatı verildiği, bu bağlamda ------- şartlarına atıf yapılmış olduğu,

kasko genel şartları uyarınca da araç kullanıcısının 2918 sayılı yasa öngörülen sürücü belgesine sahip olması gerektiği,----- yönünden her bir hasarda ------ asgari olmak üzere %10 muafiyet kaydı bulunduğu, 2918 Sayılı KTK'nın 36 vd. maddeleri uyarınca gerekli ehliyetnameye sahip olmayan kişi tarafından aracın kullanılması sırasında oluşan zararlar teminat dışındadır. Ayrıca taşıtı kullanan kişinin ehliyetinin o taşıtı kullanmaya uygun ehliyetli olması gereklidir.

Yine sürücü kurslarınca verilen sürücü sertifikaları ile taşıtın kullanılması sırasında oluşan zararlarında teminat dışında kaldığı belirtilmiştir.

KTK'nun 42. maddesi hükmüne göre, sürücü belgesi almak için başvuranların sınav sonucunda almış oldukları sertifikaların, 41.maddede belirtilen diğer şartlar dahilinde sertifikaların alındığı yer kuruluşunca sınıfına uygun sürücü belgeleri ile değiştirilmedikçe, sahiplerine araç sürme yetkisi vermeyeceği açıkça düzenlendiği, bu nedenle sertifikaların ehliyet olarak kabul edilemeyeceği, KTK'nın 3.maddesinde iş makineleri, yol makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerinde çeşitli ekipmanlar monte edilmiş;

karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlar olarak tarif edilmiştir. Aynı Kanun'un 38.maddesinde sürücü belgeleri kullanılacak araçlar cinslerine ve gruplarına göre sınıflara ayrılmış; ------ belgesi ile iş makinası türünden motorlu araçların kullanılacağı belirtilmiştir.------ yalnız kendi sınıfındaki araçların kullanılabileceği de KTK'nun 39/a-l maddesinde düzenlenmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3/c-12.bendin de ise; iş makinasının Paletli veya madeni tekerlekli traktör biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan iş amacına göre ürerinde çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araç olduğu bildirildiği, somut olayda davacıya ait vincin iş makinesi kapsamında olduğu ve ------ belgesiyle kullanılması gerektiği, dava konusu makinenin ------- vinci olduğu, ------- belgesine sahip olmasının yeterli olmadığı,

------- sahip olması gerektiği, ancak, 2918 sayılı kanunun 42/son maddesinde "Sürücü sertifikaları, sınıfına uygun sürücü belgelerine dönüştürülmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermez. Sürücü sertifikasını sürücü belgesine dönüştürmeden karayolunda araç kullandığı tespit edilen sürücüye ------- idari para cezası verilir.

Bu kişilere araç kullandıran araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir." hükmü yer aldığı, bu hüküm uyarınca iş makinesi operatörü --------- sahip olması ve iş makinesi kullanabilmesi için sertifikasını ehliyetine işletmesinin zorunlu olduğu, sigorta poliçesinde de -------- yeterli sürücü belgesinin iş makinesinin hasarın teminat dahilinde sayılması için kullanıcının sertifika sahibi olmasından ------ sınıfı ehliyet sahibi olmasından söz edilmektedir.

Bu durum karşısında, meydana gelen hasar sırasında iş makinesini kullanan operatör ------- olması ve sertifikasını ehliyetine işletmemiş olması nedeniyle hasarın teminat dışı olduğu kanaatine varıldığı, dava konusu makine, --------------- dış kısmında harici darbe ile hasar oluştuğu tespit edildiği ve ----- tarihli tutanak düzenlendiği, dosyada ----- onarım faturası bulunmakta olup ----- pistonunun değişimi ile ilgili ve fiyatları kadri maruf olduğu, -----üzerinden düzenlendiği, primlerin de ------olduğu,

endüstriyel yangın kombine zeyilnamesinde hasar için kur tarihinin "hasar ödeme tarihi" olarak belirlenmesine göre, davacının dava tarihindeki kuru seçmesinin olanaklı bulunduğu, benimsenen hasar faturasının -----cinsinden olduğu, poliçenin ------ olduğu dikkate alınarak öncelikle dava tarihindeki çarpraz kur karşılığının ------ olduğu, poliçedeki muafiyet klozunun ------ üstünde olmasına göre ----- uygulanması gerekeceği, ----- gösterge niteliğinde açıkladığı ----- olduğu, davacının, euro para birimi üzerinden kendi seçtiği kura göre -----belirlediği; hal böyle olunca, talebiyle bağlı kalınması gerektiği, buna göre davalının -------olduğu,

bu tutara istemi gibi dava tarihinden itibaren avans faiz yürütülmesinin takdirinin mahkememize ait olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş ve davalı vekili beyan, davacı vekili itiraz dilekçesi sunmuştur.

Davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi için daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine dosya tevdii edilerek ek rapor alınmıştır.

Mahkememizce aldırılan -----tarihli ek raporda özetle; davacı vekilinin itiraz dilekçesinde ----- dava konusu ----- kapsadığını ispatlamaya çalıştığı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3-36-38-39-41-42 maddeleri gereğince yeterli operatörlük belgesine sahip olması ve söz konusu sertifikanın ehliyete işlenmiş olması gerektiği, ---- belgesi, dava konusu ---------kapsamakta olduğu ancak olay tarihinde söz konusu operatörlük belgesini ----- ehliyetine işletilmemiş olduğu için KTK 42/son maddesi gereğince -------- yetkisi vermediği ve KTK 36/1 maddesi gereğince hasarın teminat dışı olduğu yönündeki kök raporda açıklanan kanaatlerinde değişiklik olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, mahkememizce --- dosyanın ---- uzman üçlü bilirkişi heyetine tevdi edilerek uyuşmazlık konularına ilişkin taraf beyanları ve itirazlarının ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ---- tarihli raporda özetle.

Dosyada mevcut -------- tarihinde ---- numaralı ----- ---- belirtildiği, yani ----kullanma operatörlük belgesi olduğu,------- tarihinden itibaren ------- eğitimi verilen makinesinin yazılacağı bölüme, ekte gönderilen tablodaki öğretim programında belirtilen -----hangisiyle eğitim verilip sınavda başarılı oluşmuşsa sadece o programın karşısında bulunan iş makinesinin adı yazılır." denildiği ancak, bu durumun ---- tarihinden itibaren geçerli olduğu ve ---- tarihinde ---- kapsamadığı,

davacı ---- tarihli yazısında,------- tarihinde, operasyonel faaliyetler sırasında yer değişimi için yürütüldüğü sırada bom piston keçesinin yağ kaçırdığı teknik işler bölümüne bildirilmiştir. -----tarafından yapılan incelemeler neticesinde, -----kısmına almış olduğuserl darbeden dolayı hasarlandığı ve bunun sonucunda yağ kaçağının bom keçesinden geldiği tespit edilmiştir.

Gereğini bilgilerinize rica ederiz.'' denildiği,----- tarihli ve üç kişilik heyetin imzaladığı hasar tespit tutanağında, -------- yürütülmesi esnasında ----- tarafından ----- olduğu söylendi.

Yapılan kontrollerde, ----- almış olduğu darbeden dolayı hasarlandığı ve bunun sonucunda yağ kaçağının bom keçesinden geldiği tespit edilmiştir." denildiği, ------ verilen iş makinesin kullanma sertifikasının dava konusu vinci de kapsadığı ancak dava konusu ----- makinesi olduğundan bu vinci kullanan kişinin de------sahip olması gerektiği, bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği gibi olay tarihinde, verilen operatörlük belgesi ---- belgesine işletilmediğinden ---- kullanma yetkisi verilmediği, davacı tarafa ait vincin hasarının------ tarihli hasar tespit tutanağı ve servis faturaları ile tespit edildiği,

hasarın toplam tutarının ---- olduğu, davalı -------- olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava; davacı şirketin ---- ---- meydana gelen hasarın davalı ---- düzenlemiş olduğu poliçe kapsamında teminat altında olup olmadığı teminat altında ise hasar bedelinin davalıdan tahsil edilip edilmeyeceği hakkındadır.

Davacı şirket işletmekte olduğu limanda bulunan makinelerini davalının da -------olduğu toplam ----- makine kırılma sigortası ile sigortalamış olup, davalının sigortalardaki payı %5'tir.Davacının hasarı davalıya bildirilmesinin akabinde davalı şirketçe -----kullanan ---- yeterli ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından tazmin talebi reddedilmiştir.

Esasen dosyada ihtilaf davacının operatörünün hasara konu ---------- kullanma ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı şirket sigorta poliçesinde birden fazla jeran şirket bulunmakla ------esas sayılı dosyasında aynı olay ile alakalı davalı ----- da dava ikame etmiş olup davanın halen derdest olduğu uyap kayıtlarından anlaşılmıştır.

Aynı olay ile alakalı bir diğer dosya ise -------- dosyasıdır.Dosya uyaptan istenmiş ve incelenmesinde esas davanın ----- numarası ile görüldüğü, iş bu dosyaya ile yine diğer jeran şirketlere karşı açılmış bulunan--------------dosyasının birleştiği esas ve birleşen dosyalar yönünden davanın ---- reddedildiği, ------------- ilamıyla mezkur kararın ----heyetinden ---- davaya konu -------- kullanmaya yetkisinin bulunup bulunmadığına dair rapor aldırılarak karar verilmesi için kaldırıldığı,

sonrasında mahkemece usulüne uygun aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporuyla da davacının----ehliyetli olmadığının anlaşıldığı ve davanın reddedildiği anlaşılmıştır.

Tekmil dosya kapsamında mahkememizce aldırılan ------ tarihli üçlü heyet raporlarında istikrarlı şekilde davaya -----kullanan---- vinç için yeterli sertifika ve ehliyete sahip olmadığı bu sebeple davaya konu hasarın sigorta örtüsü altında olmadığının değerlendirildiği görülmüş, mahkememizce de gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun bilirkişi raporları hükme esas alınmış ve açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.