İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/773 K.2021/843

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/773 Esas

KARAR NO: 2021/843

DAVA

Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 24/06/2016

KARAR TARİHİ: 08/07/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- keşide tarihli, ---- çek numaralı olan ve keşidecisi -----olan sahte çek, davalı banka tarafından takas odası aracılıyla müvekkili bankaya ibraz edildiğini, çek aslı görülemediği için, müvekkili banka yetkilileri tarafından anılan çekin sahte olduğunu ibraz anında tespit edilemeyerek, keşidecinin hesabında yeterli bakiye olduğu davalı bankaya bildirildiğini, ve davalı banka tarafından sahte çek bedeli olan ---ödenmediğini, müvekkili bankanın---- müşterisi olan----- tarafından çeki keşide etmediği itirazı üzerine,

davalı bankadan çek aslı istendiğini, çek aslı üzerinde yapılan incelemede yukarıda anılan çek aslının sahte olduğu tespit edildiğini ve bu sahtelik durumu davalı bankaya yazılı olarak bildirildiğini, müvekkili banka, keşideci --- müvekkili banka nezdindeki hesabından sahte çeke istinaden tahsil edilmiş olunan --- tutarı, müşterisi -------- müvekkili banka nezdindeki hesabına geri ödendiğini, müşterinin zararı giderildiğini,

müvekkili banka müşterisi ----- anılan sahte çek nedeniyle müvekkil bankayı ibra etmiş ve sahip olduğu tüm dava haklarını da müvekkili bankaya devrettiğini,müvekkili banka tarafından davalı bankaya gönderilen --- tarihli yazı ile sahte çeke istinaden ödenen ----- iade edilmesi talep edilmiş ancak davalı banka tarafından bu talep “davalı bankanın müşterisi ---- iadeyi kabul etmediğine dair beyanı” gerekçe gösterilerek reddedilmiş ve anılan tutar müvekkili bankaya iade edilmediğini,

bunun üzerine müvekkili banka tarafından davalı bankaya ---- numarası ile ihtarname keşide edilmiş ve anılan ihtarname davalı bankaya--- tarihinde tebliğ edildiğini, davalı banka bu ihtara rağmen de müvekkile karşı sorumluluğunu yerine getirmediğini ve anılan tutarı iade etmediğini, müvekkili banka tarafından diğer davalı ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilmiş ancak davalı ---adresinden ayrılmış olduğu gerekçesiyle iade olduğunu, davanın kabulü ile takas odası aracılığıyla davalı banka tarafından ibraz edilen sahte bir çek nedeniyle müvekkili bankanın ödemek zorunda kaldığı-----davalı banka tarafından müvekkili bankaya ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çek bedeli davacı bankanın teyiti ile ödendiğini, davacı yanın kendi dilekçesinde de yinelediği gibi; söz konusu çek, takas odası aracılığıyla davacı bankaya ibraz edilmiş ve bu tip ibrazlarda çek aslının görülemediğinden bahisle çekin sahte olduğunun ibraz anında tespit edilemediği bildirildiğini, ibraz neticesinde davacı banka tarafından ödemenin yapılabileceğinin müvekkili bankaya bildirilmesi üzerine çek bedeli ödendiğini, çekin sahte olduğunun anlaşılması fiziki kontrol ile mümkün olmadığını, davacı banka ancak keşidecinin müracaatı ile çekin sahte olduğunun tespit edildiğini beyan ettiğini,

belki çek sahibi banka tarafından yapılacak ilk kontrollerde tespit edilebilecek unsurlar dışında böyle bir durumun üçüncü kişilerce tespit edilebilmesi mümkün olmadığını, çoğu zaman yapılan uzman bilirkişi incelemelerinde dahi bu husus muallakta kaldığını, zaten çeklerin takas odası aracılığıyla ibraz edilmesinde güdülen amaç ve yararlardan bir tanesi de bu şekildeki çekler için ait olduğu bankadan ----- teyit almak suretiyle hak kayıplarının önüne geçebildiğini, sahte çekle ilgili sorumluların tespit edilebilmesi için her hangi bir şikayet sürecinin bulunup bulunmadığının beyan edildiğini,

davacı bankanın her hangi bir idari ve hukuki süreç neticesi belirtmeksizin çek keşidecisi müşterisine ödeme yaparak bu hususla ilgili müvekkil bankaya karşı dava açma yoluna gitmesinin de hakkaniyetli ve iyi niyetli bir yaklaşım olmadığı kanaatinde olmadıklarını, nitekim ortada sahte bir çek varsa ve bu durumla ilgili ihtilaflı bir süreç varsa, bununla ilgili öncelikle cezai bir takibat yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, Mevcut durumun ortaya çıkmasında müvekkili bankanın her hangi bir kusuru söz konusu olmadığını, çekin hukuken muteber bir ciro silsilesi ile müvekkili bankaya ulaştığını,

kusuru bulunmayan müvekkili bankanın ödeme yükümlülüğününde olmadığını, davanın müvekkili banka açısından reddini,tüm yargılama gider ve masrafları ile vekâlet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, takas odası aracılığı ödenen sahte olarak üretilmiş çek bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, davacı tarafın bildirdiği tüm deliller toplanmıştır.

---tarihli --- raporunda özetle; İnceleme konusu ---- şubesine ait, ---- bedelli çekte ----adına atılı basit tersimli imza ile ---- mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla kuvvetle muhtemel ----- eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir.

----- raporunda özetle; İnceleme konusu çekte matbu basım özellikleri ve güvenlik unsurları göz önünde bulundurulduğunda söz konusu çekin bilgisayar ve ekipmanı ile tümden sahte olarak oluşturulmuş olduğu mütalaa edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin, ---- şubesine ait,--- keşide tarihli, ----bedelli çekin takas odası aracılığı ile ibraz edildiğini, çek bedelinin ödendiğini, keşidecinin itirazı üzerine yapılan incelemede çekin sahte olarak üretildiğinin anlaşıldığını, keşidecinin zararının giderildiğini, takas odası aracılığı ile ibrazlarda çeki fiziki olarak gören davalı bankanın oluşan zarardan sorumlu olduğunu beyanla ödenen bedelin davalıdan tahsilini talep ettiği, davalının ise çekin sahte olarak üretildiğinin fiziki kontrol ile anlaşılamayacağını,

davacının çekin sahte olduğuna dair uyarısının olmadığını beyanla davanın reddine savunduğu görülmüştür. Taraflar arasında dava konusu çekin sahte olarak üretildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık sahte olarak üretilen ve takas odası aracılığı ile ödenen çek bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı vekilince sunulan protokolün 16. maddesinin "çek bedeli muhatap bankadan tahsil edildikten sonra, hesap sahibinin itirazı üzerine çekte imza sahtekarlığı dışında sahtekarlık bulunduğunun, çekin tahrif edilmiş veya geçersiz olduğunun sabit olması nedeniyle muhatap bankanın, keşideciye çek tutarının tamamını veya bir bölümünü iade etmek veya daha fazla bir tutar ödemek zorunda kalması halinde; çekin ibraz edildiği banka muhatap bankaya, muhatap bankanın keşideciye ödemek zorunda kaldığı bu tutarı ---- oluşan ortalama ------- ortalaması üzerinden hesaplanmış faizi ile birlikte ödeyecektir" hükmünü içerdiği,

dosyaya sunulan protokole göre çekin tahrif edilmiş veya geçersiz olduğunun sabit olması nedeniyle çekin ibraz edildiği banka, muhatap bankanın keşideciye ödemek zorunda kaldığı tutarı ödemekle yükümlü olduğu, davacının keşideci zararını giderdiğine dair ibranameyi dosyaya sunduğu, davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 1.297,90 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 324,48 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 973,41 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

AVUKATLIK ÜCRETLERİ

3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

4-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 357,98 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından sarf edilen 333,20 posta gideri ve 1.270,00 TL ----- olmak üzere toplam 1.570,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6- Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,

7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----------Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/07/2021