İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/211 K.2019/903

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/211 Esas

KARAR NO: 2019/903

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 20/02/2017

KARAR TARİHİ: 24/09/2019

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; -------- adresinde bulunan taşınmazda ------ günü meydana gelen yangın neticesinde müvekkillerine ait-------------- yılları tüm yasal defter ve belgelerin (ticari defterleri, yevmiye, kebir, envanter, damga, ortaklar pay, genel kurul müzakere, karar defterleri ve kayıt altına alınan tüm muhasebe fişleri , satış faturaları ve fatura koçanları, irsaliyeleri, ihracat beyannameleri, KDV listeleri, yurt içi, yurt dışı tüm SMMM ve YMM raporları, aylık ve yıllık raporları, aylık ve yıllık beyannameler, bildirgeler, bordrolar ve personele imzalatılan tüm bordro/hesap pusulaları, ihbar, kıdem tazminat hesaplama ve ödeme tabloları) zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesinden ---------ve yangının çıktığı depoya ait fotoğraflar celbedilmiş ve dosyamız arasına alınmıştır.

Yangın raporunun tetkikinde ----------- adresinde depo olarak kullanılan, cinsi ---, zemin üzeri 2 katlı catısı sac olan yapıda ------- tarihinde yangın çıktığı, deponun 1. Ve 2. Asma katları dahlinde bulunan muhtelif sayıda ve çeşitte jeneratörler, evraklar, kablo koruyucu spiral hortumlar, 2 adet kaynak makinası ve telleri, 1 adet sanayi tipi vinç motoru, elektrik tesisatı, çatı ve dış sandiviç panelleri yanmak, galveniz kaplı çelik elektrik boruları, demir tesisat malzemeleri, hararetten etkilenmek, islenmek ıslanmak, tarafımızca müdahale amaçlı 2 kapının asma kilitleri kırılmak suretiyle zarar gördüğü,

yangının çelik konstrüksiyon olan binanaın 1. Asma katı sol tarafındaki ofis ve arşiv olarak kullanılan bölümünde yanmanın başladığı şeklinde raporlandığı görülmüştür.

Yangın raporunun ekindeki fotoğrafların tetkikinde depo olarak tabir edilen yerin konteyner olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının yangın ile ilgili başlattığı ------- soruşturma numaralı dosyası uyaptan celbedilmiş, soruşturma dosyasında daimi arama kararı verildiği görülmüştür.

Davacı tanığı ... beyanında; Davacılardan---------çalışanı olduğunu, davacı şirketlerin adreslerinin kozyatağı olduğunu, ------- depoları olduğunu, bütün şirketlerin arşiv olarak bu depoyu kullandığını, depoda yangın çıktığını ve ticari defter ve belgelerin yandığını, şirket merkezinde alanın kısıtlı olması nedeniyle arşiv olarak depo kullanıldığını, deponun şirket yönetim kurulu başkanına aşit olduğunu, şirketler arasında bildiği kadarıyla organik bağ olmadığını, birbirinden bağımsız hareket ettiklerini,------------- merkezi bozöyük olduğunu ancak yönetim kurulu başkanı aynı olduğu için defterlerin ataşehirdeki depoya getirildiğini, ---------- yıllarına ait tüm ticari defterlerin depoda olduğunu beyan etmiştir.

Davacı tanığı ----- beyanında;----------- yılına kadar davacı grup şirketlerde muhasebe sorumlusu olarak çalıştığını, grup şirket niteliğindeki şirketlerin aynı merkezde çalıştığını, ticari defterler çok sayıda olduğu için şirket merkezinde bulundurulmalarının mümkün olmadığını, bu nedenle yangın çıkan ------ depoda tutulduğunu, davacı şirketlerin faaliyet alanlarının farklı olduğunu aralarında organik bir bağ olup olmadığını bilmediğini, KMS şirketinin finansal sıkıntılara girmesi nedeniyle belegelirn Ataşehir'deki depoya getirldiğini, 2016 yılında çalışmaya başladığını ve o tarih itibari ile davacı şirketlerin bir öceki yılın ticari defterlerini arşive taşıdığınısaklanması gereken tüm ticari defter ve belgelerin arşivde olduğunu beyan etmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında; Davacı şirketlerin ağabeyine ait olduğunu, davacı şirketlerin ticari defter ve belgelerini Yenisahra'da bulunan depoda sakladığını, kendisinin de sahibi olduğu şirketler olduğunu, yangın çıkan deponun 3 bölüm olduğunu, bir bölümünü kendisinin kullandığını, diğer iki bölümün ağabeyinin sahibi olduğu şirketlerin kullandığını, ağabeyinin sahibi olduğu tüm şirketlere ait belgelerin depoya getirildiğini beyan etmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında.

Davacı ------ şirketinde çalıştığını, çalıştığı şirketin------ deposunu kullandığını, davacı şirketlerin aynı depoyu kullandığını, davacı şirketlerin depoya ticari evraklarını getirdiğini ancak hangi davacının hangi evrakının depoda olduğuna dair ayrıntılı bilgisinin olmadığını, --------tüm evraklarını getirdiğini biliyorum,------- ait evrakların olup olmadığını bilmediğini, şirketlerin ağabeyine ait olduğunu, davacı şirketlerin ticari defter ve belgelerini ----- bulunan depoda sakladığını, kendisinin de sahibi olduğu şirketler olduğunu, yangın çıkan deponun 3 bölüm olduğunu, bir bölümünü kendisinin kullandığını,

diğer iki bölümün ağabeyinin sahibi olduğu şirketlerin kullandığını, ağabeyinin sahibi olduğu tüm şirketlere ait belgelerin depoya getirildiğini beyan etmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında; Davacı şirketlerin sahibi------- arkadaşı ...'in abisi olması nedeniyle tanıdığını, davacı şirketlerin ticari defter ve kayıtlarını nerede sakladıklarına dair bilgisinin olmadığını, yangın oldığu zaman kendisine haber verildiğini, yangın mahalline gittiğini, ertesi gün soğutma çalışmaları sırasında deponun bulunduğu yerer gittiğini, soğutma çalışmalarından sonta -------ait olan eşyaların bulunduğu bölüme girdiğini ve eşyaların tamamının yandığını gördüğünü, depoların arşiv depoları olduğunu, Beta şirkete ait belgelerin yanmış ve parçalanmış şekilde olduğunu gördüğünü, kurtarılan herhangi belge görmediğini ancak Beta şirkete ait belgelerin ayrıntısını neye ilişkin olduklarını bilmediğini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, yangın olayı ---- tarihinde gerçekleşmiş, iş bu dava ise -------- tarihinde yani olay tarihine göre 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacılara ait ticari defter ve belgelerin şirket merkezi dışında depo olarak tabir edilen konteynerda çıkan yangın sonucu zayi olduğunun iddia edildiği, yangının meydana geldiği depo olarak tabir edilen konteynerin mutad saklama yeri olmaması, tacirin konteyner içinde ticari defter ve belgelerini bırakması nedeniyle tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediğinin kabulü gerekmektedir.

TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 44,40 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 31,40 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 13,00 TL nin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına 4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere karar verildi. 24/09/2019