İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1237 K.2019/750

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1237 Esas

KARAR NO : 2019/750

DAVA

Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/10/2018

KARAR TARİHİ : 03/07/2019

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ---------------- 09.07.2012 tarihli kredi sözleşmesi uyarınca kredi kullandırıldığını, yüklenici firma -------------------------------işini teminen davalı muhatap ------------ hitaben 01.06.2016 tarih ve --- bedelli ---tarihine kadar süreli avans teminat mektubu verdiğini, davalı şirketin bankaya başvuruda bulunması üzerine bankanın güven müessessi olması sebebiyle söz konusu mektubun 16.12.2016 tarihinde tazmin edilmek durumunda kalındığını,

tazmin işlemini müteakip teminat mektubundaki lehdar firma (-----) mektup konusu işin tamamlandığını ve muhatabın ( ---------) mektup konusu iş ile ilgili alacağının bulunmadığını ifade ettiğini, dava konusu teminat mektubunun avans teminat mektubu olup, kesin teminat mektubu ile fonksiyonlarının aynı olmadığını, davalı muhatabın kesin teminat mektubu ie talep edebileceği olası zararlarını bahane ederek avans teminat mektubunu tazmin etme imkanı bulunmadığını,

muhatabın teminat mektubunu tazmin etme hakkı bulunmamasına rağmen tazmin talebinde bulunulduğunu belirterek davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak tazmin edilen 01.06.2016 tarih ------- nolu avans teminat mektubu tutarı olan 238.800 USD'nin tazmin tarihindeki karşılığı olan 841.05,60 TL'nin tazmin tarihi olan 16.12.2016 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun gereğince avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin güneş enerjisinden elektrik üretimi yaptığını ve enerji projeleri geliştirdiğini, müvekkili şirketin dava dışı --------- yavru şirketi olduğunu, dava dışı ----- uluslararası bir şirketler grubu olan ----grubu bünyesinde yer aldığını, ---- iştirakleri de dahil --- --tümünün hisselerinin dolaylı olarak sahibi konumundaki------------- kentinde kurulduğunu, ------ından beri Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım mevzuatına uygun biçimde faaliyet gösterdiğini, topluluğun güneş enerjisi sektöründeki kolu ---- yılında dava dışı-- kuruluşunu takiben Türkiye'de bir dizi yatırımda bulunduğunu,

davalı şirketin Karakum'un da aralarında bulunduran toplam da 33 bağlı şirketin paylarını tümüyle elinde bulunduran ---- Türkiye, 9 ilde ve 10 ayrı lokasyonda, kamu menfaati doğrultusunda ve Türkiye'nin enerji bağımsızlığı ve arz güvenliği hedefi paralelinde toplamda 70 megawatt kurulu güce haiz çevre dostu, sürdürülebilir yenlenebilir enerji yatırımları gerçekleştirdiğini, --------------- ilçesindeki projelerin hayata geçirilmesi için davalı müvekkilin de aralarında bulunduğu -------------- iştiraklere dava dışı yüklenici -------------------- şirketi ile anlaştığını ve 30.05.2016 tarihinde 15 ayrı -------- akdedildiğini,

----------- iştirakleri her bir------- sözleşmeleri bedelinin % 20'sine tekabül eden ve proje maliyeti bazında----- tarafından üstlenilen işlerin % 40'ından fazlasına karşılık gelen bir meblağı bizzat ve derhal dava dışı ------- banka hesaplarına havale ederek işlere bir an önce başlanabilmesi noktasında üzerlerine düşen borcu ifa ettiğini, ------davacı banka nezdindeki hesabına toplamda 238.800 USD'yi 22.06.2016 tarihinde transfer ettiğini,

davacı bankanın ---- sözleşmesine açıkça aykırılık arz eder bir teminat mektubu düzenleyerek davalı müvekkiline iletilmek üzere dava dışı --- teslim etmesinin güven ve özen sorumluluğunun ihlali olduğunu, davacı bankanın dava açmakta menfaatinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; davalıya ödenen avans teminat mektubu tutarının tahsiline ilişkindir.

HMK 115 madde hükmü gereğince; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

HMK 114/1-b madde hükmü gereğince; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, kanuni temsilci söz konusu olduğu hallerde temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması dava şartı olarak belirtilmiştir.

Davacı ile davadışı----------. arasındaki 09.07.2012 tarihli kredi sözleşmesi kapsamında davacı bankanın dava dışı ------------ Şti.--- lehine, davalı muhatap --------------------- 'ne hitaben 01.06.2016 tarihli ve süreli avans teminat mektubu düzenlediği yine tarafların talebi doğrultusunda teminat mektubunun süresinin uzatıldığı anlaşılmıştır.

Avans teminat mektupları, teminat mektubu lehtarının muhataptan aldığı avansın gerekli kıldığı edimini temel ilişkiye konu anlaşmayla kararlaştırılan biçimde ifa etmeme halini güvence altına almak amacıyla avans ödemesinde bulunan sözleşmenin tarafına verilir. Böylece, lehtar ile muhatap arasındaki asıl sözleşmede edim borçlusunun edimini ifa için şart koşulan karşı tarafın ön avans ödemesi kural olarak edim borçlusunun sözleşmeyle öngörülen hak edişlerinden kesilecek olmasının taşıdığı riziko, avans ödeyen bakımından avans teminat mektubu ile güvence altına alınmış olur.

Somut olayda; davacı ------nin garanti veren, davalı ----------- muhatap,dava dışı -----lehtar olduğu avans teminat mektubu nedeniyle, muhataba ödeme yapan davacının muhatap ile lehtar arasındaki ilişkinin tarafı olmadığı, muhatapla arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığı, bu nedenle davalı ------ ---- - ---------------- ödemenin iadesini davalı ------------------ talep edemeyeceği, davalının bu davada pasif husumetinin bulunmadığı belirlenmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.