İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/760 K.2021/628

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/760 Esas

KARAR NO : 2021/628

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 12/06/2018

KARAR TARİHİ: 03/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ---- gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ------ Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan ----- tarihli sözleşme gereğince, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete hijyen ve temizlik hizmeti verildiğini ve alt işveren olarak temizlik işçisi temin edildiğini, ancak davalının, hiçbir yargılamaya konu olmamış, işçilerin hak kazanıp kazanmadığı kesinlik kazanmamış kıdem tazminatlarının, haksız şekilde müvekkilin alacağından kesildiğini, müvekkil alt işverenin, davalının asıl işveren olduğu iş ilişkisinde, işçilerin işe alınmasında, çalıştırılmasında, işten çıkarılmalarında kontrol ve karar merciinin tek başına davalı olduğunu,

müvekkilinin söz konusu işçilerin iş akitlerinin sona ermesinde hiçbir tasarrufunun bulunmadığını, dolayısıyla kıdem tazminatı adı altında işçilere yapılan ödemelerde, işçilerin iş akitlerinin, haklı nedenle fesih edilip kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadıkları ya da işverence geçerli fesih yapılıp yapılmadığı ve bu süreçte neler yaşandığına ilişkin müvekkilinin hiçbir bilgisi bulunmadığını, her şekilde işten çıkan veya çıkartılan işçinin alacağının kesinlik arz etmesi gerektiğini, bunun da yolunun, işçinin hukuki yollara başvurması ve durumun HMK uyarınca müvekkiline ihbar edilmesi olduğunu,

ayrıca belirtmek gerekir ki ----------- uyarınca işçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarının, sözleşme giderleri dışında bırakıldığını, müvekkil şirketin hak edişlerinin, yanlar arasında imzalanan sözleşme uyarınca işçilerin kıdem tazminat ödemeleri nedeniyle kesilmesinin mümkün bulunmadığını, dolayısıyla en azından ----- tarihinden itibaren hesaplanan ve ödenen kıdem tazminatlarından müvekkil şirketin sorumlu olamayacağını öne sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, haksız olarak kesilen ---- alacağın, avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa mahkememiz tarafından usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklı ticari alacağa ilişkindir. Mahkememizce tarafların sunduğu deliller ve tarafların ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmak üzere bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı ile davafı şirket arasında sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye göre davacı şirketin, davalı şirketin işyerinde kendi personelini istihdam etmek suretiyle hizmet verilmesinin kararlaştırıldığı, davacı vekili huzurdaki davada davalının işyerinde çalışan bazı işçilerin, davalı şirketçe res'en işlerine son verilmesi neticesinde ödenen ve davacı şirket hak edişinden mahsup edilen ----- tazminatının davalı şirketten tahsili talep ettiği, davacının incelenen ticari defterlerinde, kesintisiz haliyle davalı şirketten dava tarihi İtibariyle bakiye ---- atacağın olduğunun tespit edildiği,

davalı ise, yapılan ihtarata rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, bu nedenle davacı şirkete ofan borç/alacak durumu ite yaptığı tazminat ödemelerinin miktarının tespit edilemediği, bununla beraber davacı delillerinin arasında bufunan ve davalının da itiraz etmediği cari hesap ekstresinde, davalı şirketin, yukarıda ismi belirtilen işçilere ödediği toplam ----- kıdem tazminatı tutarını, davacı şirketin alacağından mahsup ettiği, bu haliyle de davacı şirkete bakiye ----- bakiye borcunun bulunduğunun görüldüğü,

yanlar arasında düzenlenen sözleşme ve teknik şartnamede, davalı şirkette istihdam edilecek işçilerin tüm sorumluluğunun davacı şirkete ait olduğu, bu kapsamda, işe alma, işten çıkartma, ücret veya tazminat ödeme yükümlülüğünün de davacının tasarrufunda bulunduğu, sözleşme ve şartnamede; davalı şirketin işyerinde çalıştırılan davacı şirkete ait işçilerin ihlalleri halinde doğrudan işten çıkartma, işten çıkartılan işçilere tazminat ödeme ve ödenen tazminatı davacı şirketten talep etme hususunda herhangi bir düzenleme olmadığı,

bu durumda, davacı şirketin onayı olmadan işten çıkartılan ve işe iade talepleri davalı şirket tarafından reddedilmesi suretiyle yargı tarafından tazminat ödenmesine hükmedilen işçilere, davalının doğrudan yaptığı-----tazminat bedelini, davacının hak ediş alacağından mahsup etmeye hakkının olmadığı, açıklanan nedenlerle, davacının, dava tarihi itibariyle, davalı şirketin ödediği ----- kıdem tazminat bedelini, davalı şirketten talep etmeye hakkının olduğu,

davalı vekili ise ödenen bu tazminat bedelinden, davacı şirketin de müşterek ve mütesefsilen bir sorumluluğunun bulunduğundan bahisle davaya itiraz ettiği, bu hususun tamamen mahkememizin takdirinde olduğu kanı ve sonucuna varıldığı bildirimiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı tarafından yapılan itirazların karşılanması amacıyla dosya mali müşavir ve borçlar hukuku alanından uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

Mahkememizce alınan ---- tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; kök raporda davacı şirketin, dava tarihi itibariyle davalı şirketten,----- alacağın bulunduğunun tespit edildiği, davalının defterinde ise bakiye borcun olmadığı, bu durumda yanlar arasında, ---- tutarlı bir farklılığın olduğu, bu farklılığın, davalı tarafından, davacı şirketin işten çıkan/çıkarılan işçilerine ödenen, ancak davacının hak edişinden kesilen ---- tutarlı tazminat ödemesinden kaynaklandığı, davalı şirketin tazminat ödemelerinin aşağıdaki gibi olduğu,

Tazminat Ödemeleri:

Tarihi Tutarı Açıklama

------

-----

----

-----

----

-----

------

-------

----

----

-----

---

----

-----

----

-----

TOPLAM------

---- itibariyle ödenen tazminat tutarı --- davalının ------ hesabından, yukarıda adı geçen işçilerin hesabına, bana havalesi olarak ödendiği/gönderildiğinin tespit edildiği, mahkeme kararlarına istinaden davalı şirket tarafından icra veznesine toplam ----- ödeme yapıldığının tespit edildiği, bu tutarın tenzili ile --------- kesintinin ispata muhtaç olduğu, yani bu kesintinin hangi nedenle yapıldığının anlaşılamadığı, bu sebeple davacının ------ kesintiyi davalıdan istemeye hak kazandığı, kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı tarafından yapılan itirazların karşılanması amacıyla dosya ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ----tarihli ek raporda özetle.

Ek rapor---- sırasında kayıtlı olan -- bedelli ---- adet ----ödemenin, davalı tarafından icra dosyasına yatırıldığı, bu sebeple öncelikle davacının, talep edebileceği alacağının, ------- olarak belirlendiğini, davalı vekilinin, davacının istihkakından kestiği ----- emekli olan işçilere ödenmesi sebebiyle, davacının hesabından yaptığı bu kesintinin, yasal bir kesinti olduğunu savunduğunu, ------ ödemenin davalının banka hesabından, adı geçen işçilere yapıldığı, davalının dosyaya sunduğu banka dekontlarıyla bu ödemeleri kanıtladığını, üzerinde durulması gereken hususun; davalı şirketin;

emekli olan davacının bordrolu işçilerine, bu emeklilik ödemelerini yapma hakkına sahip olup olmadığı, eğer bu hakka sahip değilse, ödenen ------- işçi emeklilik tutarını, davacının, davalıdan talep edip edemeyeceği olduğu, davalının işyerinde çalışan personel, davacı şirketin bordrolu personeli olup, tüm özlük haklarının ödenmesinin de davacı şirkete ait olduğu, ------ ödemenin, davalı şirketçe, EMEKLİLİK gerekçesiyle, davacının işçilerine yapıldığının anlaşıldığı, bu durumda, söz konusu işçilerin; gerçekten emeklilik istemi sebebiyle mi, yoksa davalının res'en işçilerin iş akitlerinin sona erdirilmesi sebebiyle mi bu ödemelerin yapıldığı,

ödemeler için davacı şirketin bilgi ve rızasının alınıp alınmadığı hususlarının dosyaya sunulan belgeler üzerinden aşağıdaki şekilde incelendiğini, ---- adlı işçinin, davacı ve davalı şirkete gönderdiği --- yevmiye sayılı ihtarnamede, ---- davacı ve davalı şirkete gönderdiği ----- yevmiye sayılı ihtarnamede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği; davalı şirketin bunun üzerine,

gerek --- ve gerekse ------ emeklilik hakkını elde etmesi ve emeklilik işlemlerinin yerine getirilmesi talebi sebebiyle davacı şirkete ---- tarihli yazı göndererek ---- tarihine kadar bu işçilerin kıdem ve yıllık izin alacaklarının hesaplanması ve ---- tarihine kadar müvekkil şirkete bildirilmesi ve ödemelerin ----- tarihi itibariyle 30 gün içinde ilgili işçilerin hesabına yatırılması talebinde bulunduğunun anlaşıldığı, davacı şirket tarafından, bu yazıya istinaden davalı şirkete gönderilen ----- tarihli yazıda; bu tarz ödemelerin muhatap firma tarafından ödenmesi gerektiğinin bildirildiği,

davalı şirket tarafından bunun üzerine davacı şirkete gönderilen ----- tarihli yazıda; adı geçen işçilere yapılacak ödemelerin hakedişten kesileceği bilgisi verildiği,

----davacı şirkete gönderdiği ----yevmiye sayılı ihtarnamede; ---- tarihi itibariyle iş akdini feshettiğini, gerekli yasal alacakların ödenmesini istediği, -----, davalı şirket tarafından ---- dekont karşılığı ödendiği, bu personelle ilgili yazışma, davacı şirketle yapılmadığı,

Davalı kurum tarafından,----- tarihinde emekli başvurusu yapması üzerine kendisine ---- tarihinde sunulan banka dekontu karşılığı ---- ödeme yapıldığı, bu işçiye yapılacak ödemeyle ilgili olarak davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

--- davacı şirkete keşide ettiği ----yevmiye sayılı ihtarnamede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği, Davalı kurum tarafından, ------------yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

--- davacı şirkete keşide ettiği ----yevmiye sayılı ihtarnamede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği, davalı kurum tarafından, ---------yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

----davacı şirkete keşide ettiği ----- yevmiye sayılı ihtarnamede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği, davalı kurum tarafından, ---- tarihli dekontla ----- yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

---davacı şirkete gönderdiği ----- tarihli dilekçede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği, davalı kurum tarafından, ------ yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

--- davacı şirkete gönderdiği ---- tarihli dilekçede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği, davalı kurum tarafından,---- yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

--- emeklilik talebinin ---- tarihi itibariyle işleme alındığı, davalı şirket tarafından ---hesabına---- yollandığı,

--- davacı şirkete gönderdiği ---- yevmiye sayılı ihtarnamede; emeklilik işleminin yapılmasını istediği, davalı kurum tarafından, --- tarihli dekontla ---- yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

--- davacı şirkete gönderdiği ---tarihli dilekçede, emeklilik işleminin yapılmasını istediği, davalı kurum tarafından, -----yatırıldığı, bu hususta davacı şirketle bir yazışma yapılmadığı,

Bu durumda davalı şirketin, davacı şirketin işçilerine yaptığı toplam ------ tutarlı ödemenin, büyük kısmının davalı işyerinde çalışan işçilerin kendi iradelerine dayalı emeklilik istemi sebebiyle yapıldığının anlaşıldığı, dolayısıyla davalı şirketin, davacı şirketin işçilerine yapmış olduğu bütün ödemeleri, işçilerin kanundan kaynaklan "emeklilik haklarına" istinaden yapmış olduğu ve taraflar arasında akdedilmiş olan Sözleşmenin eki niteliğindeki şartnamenin ----gereği, bu ödemelerden davacı şirket sorumlu olduğundan, davalının bu ödeme tutarlarını haklı olarak davacının hakkedişinden kestiği kanaatine varıldığı,

bu nedenle de davacının söz konusu kesintilerin iadesini davalıdan talebe hak kazanamadığı kanaatine varıldığının takdirinin mahkemeye ait olduğunu, işçi ------- ödemenin ise, emeklilik sebebiyle yapılmadığı anlaşılmakla, İş akdini feshetmiş olan bu işçiye, hangi yasal gerekçeyle yapıldığı anlaşılamadığı, bu nedenle davalının bu ödemeyi yasa gereği mi, yoksa keyfi olarak mı ------ hususunun anlaşılamadığı, davalının bu ödemeyi hangi yasal gerekçeye istinaden yaptığı anlaşılamadığından, davacının bu ödemenin iadesini davalıdan talebe hak kazandığı kanaatine varıldığı,

değerlendirmenin gözden geçirilmesi ve ----- ödemenin hangi yasal gerekçeyle yapıldığının tespit edilmesi için, "İş Hukuku Uzmanı bir Bilirkişinin" görüşünün alınması hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, bu nedenlerle davacının davalıdan dava tarihi itibariyle --- kesintinin iadesine yönelik alacağı bulunduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

---- tarihli bilirkişi --- ek raporu raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş davalı vekili itiraz dilekçesi ile işçi ---- ödeme dekontunu ve ------ayrılış belgesini dosyaya sunmuştur.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacının davalı ile akdetmiş olduğu sözleşme çerçevesinde sözleşme gereğince alt yüklenici olarak davalıya temizlik personeli temin ettiğinin sabit olduğu , davalı şirketin, davacı şirketin işçilerine yapmış olduğu bütün ödemeleri, işçilerin kanundan kaynaklan "emeklilik haklarına" istinaden yapmış olduğu ve taraflar arasında akdedilmiş olan ----tarihli sözleşmenin eki niteliğindeki şartnamenin---- gereği, bu ödemelerden davacı şirketin sorumlu olduğundan, davalının bu ödeme tutarlarını haklı olarak davacının hak edişinden kestiği ,

en son aldırılan --- bilirkişi 2. ek raporunda bildirilen ---------yapılan kesintinin ne için yapıldığının anlaşılamadığının bildirildiği oysa davalı vekilinin itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu belgelerden işçi --- iş akdini feshetmediği, ---- tarihinde emekliye ayrıldığı, bu sebeple kendisine --- kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı , ---- çıkış bildirgesinde işten çıkış kodunun ----- olarak belirtildiği bunun da emeklilik manasına geldiği,

dolayısıyla hem aşamalarda alınan bilirkişi raporları hem de davalı vekilinin sunmuş olduğu belgelerden davacının hak edişlerinden davalı tarafından yapılan tüm kesintilerin işçilerin kanunen emeklilik sebebiyle hak kazandıkları kıdem tazminatı ödemeleri olduğu,

taraflar arasında akdedilmiş olan ---- tarihli sözleşmenin eki niteliğindeki şartnamenin---- gereği, bu ödemelerden davacı şirketin sorumlu olduğu , bu durumda yapılan kesintilerin sözleşmeye uygun olduğu , bu nedenle de davacının söz konusu kesintilerin iadesini davalıdan talebe hak kazanamadığı mahkememizce anlaşılmış, gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun bilirkişi raporları hükme esas alınmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

03/06/2021