İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/550 K.2024/3

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/387 Esas

KARAR NO: 2024/6

DAVA: Tespit

DAVA TARİHİ: 18/05/2022

KARAR TARİHİ: 09/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin, davalı şirketten satın almak üzere almış olduğu teklif sonrası davalıya 304.263 USD ödeme yaparak --------- ürünü satın aldığını, davalı ile yapılan görüşmeler sonrasında ürünün ----------- geleceği ve ürünün müvekkiline teslimine ilişkin bildirilen tarihte ürün teslim edilmediği gibi müvekkili tarafından yapılan ödemenin de iade edildiğini, yapılan açıklamada ürünün ----------- geldiğini ancak tedarikçiden kaynaklı sıkıntılar yaşanması nedeniyle ürünü teslim alamadıklarını ve bu nedenle ürün teslimini gerçekleştiremediklerinin bildirildiğini,

bunun üzerine davalıya gönderdikleri ihtarname ile ürünlerin bir an önce teslim edilmesi ve herhangi bir mazeret kabul edilmeyeceği, ürünlerin geç teslimi ve teslim edilmemesinden dolayı müvekkilinin uğrayacağı tüm zararların kendilerinden rücu edileceğini bildirdiklerini, davalının cevabi ihtarnamesinde müvekkili şirket ile aralarındaki sözleşmeyi sonlandırdıklarını fakat talep edilmesi halinde aynı ürünün yeni rayiç üzerinden yeni bir anlaşma yapabileceklerinin iletildiğini,

davalının cevabi ihtarnamesindeki beyanların çelişki ve tutarsız beyanlar içerdiğini iddia ile davalı şirketin alacısı ve/veya gönderici olduğu ---------- ürününün 2022 yılının Ocak-Mayıs ayları içerisinde -------- ithal edilip edilmediği, edilmiş ise aynı ürünün tekrar yurt dışına gönderilip gönderilmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle tespit davasına ilişkin dava şartlarının oluşmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarakda, dava konusu ürünün covıd-19 döneminde --------- üzerinden deniz yoluyla -------- oradan da -------- gelecek olması, -------- arasında savaş çıkması gibi nedenlerle uzadığını, nihayetinde ulaşan ürünün müvekkili şirketçe teslim alınmadan gümrükte muayenesi neticesinde ürünlerin anlaşma konusu -------- markası ile gönderilmediğinin tespiti üzerine ayıplı maldan kaynaklanan risklerin önüne geçmek adına ürünlerin mahrecine iade edildiğini, ürünlerin kalite standartlarından emin olunmadığından,

markasız ürünlerin davacının üretimini aksatması vs. durumlar söz konusu olabileceğinden bu ürünlerin davacıya tesliminin gerçekleştirilmediğini, ürünlere ilişkin ücret iadesinin de derhal gerçekleştirilerek hiçbir zarara sebebiyet verilmediğini, müvekkilinin basiretli tacir olmanın gereklerine uygun davrandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle tespit davasıdır.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, Davalının alıcısı ve/veya gönderici olduğu ---------- ürünün 2022 yılının Ocak-Mayıs ayları içerisinde ilgili aylar da dahil --------- ithal edilip edilmediği,

edilmiş ise aynı ürünün tekrar yurt dışına gönderilip gönderilmediğinin tespiti konularında tarafların anlaşamadıkları şeklinde olduğu belirlenmiştir.Tarafların delilleri ilgili kurumlara müzekkere yazılmak suretiyle toplanmıştır.HMK 106.

Maddesinde;(1) Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.(2) Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.(3) Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz.HMK 106.maddesinde tespit davasının koşullarının belirtildiği, davacının tespitini talep ettiği hususun maddi bir vakıa olduğu ve tek başına tespit davasına konu olamayacağı, tespit davası açmakta hukuki yararı da bulunmadığı,

zarara uğramış ise eda davası yolu ile zararının giderilmesini talep edebileceği, eda davası açılabilecekken tespit davası açılmasında da hukuki yarar bulunmadığı gözetilerek davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.