İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/271 K.2021/596

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/271 Esas

KARAR NO : 2021/596

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 13/11/2015

KARAR TARİHİ : 27/05/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının --------- yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçluya ödeme emri ------- tarihinde tebliğ edildiği, yasal süresi içinde itiraz etmemesine rağmen, icra dosyasının yenilenmesi sırasında yenileme emrinin davalını adres kayıt sistemindeki adresine tebliğ edilmesi üzerine borca itiraz ettiği ve usulsüz tebligattan dolayı açtığı şikayet davasının kabulü üzerine itirazının kabul edildiği, davalı bakımından davanın durduğu,

itirazın ve şikayet davacı kararının taraflarına tebliğ edilmemesi ve icra dosyasının uzunca süre bulunamaması ve ayrıca icra dosyasında ------- kaydının da yapılmaması nedeniyle davalı borçlu tarafından yapılan itiraz maalesef yakın tarihte öğrenildiği, davacının çaresizlik içinde bu dönemde ------- yetkilisi olduğunu söyleyen bir şahıs telefonla arayarak ------isimli birisi tarafından davacı adına araç siparişi verildiği ve başka birisinin kredi kardı ile --------- peşinat ödendiği, ancak taahhüt edilen diğer ödemelerin yapılmaması nedeniyle araç tesliminin mümkün olamayacağı belirtildiği,

davacının başına gelenleri anlatması ve ısrarı üzerine şirket tarafından -----davacı hesabına yatırıldığı, davalı borçlunun borca vaki itirazının iptalini, takibin devamını, %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalıdan alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf hangi mesnede dayanarak talepte bulunduğunu, davacı taraf, kime vekaletname verdi ise, kim ile hukuki ilişki kurdu ise, kendisinden gidip alacağını talep etmesi, ondan hesap sorması gerektiğini, davalının davacıyı tanımadığı, o dönemlerde galerici olması sebebiyle --- ---- uğraşan ------- sahibinin firma yetkilisinin kardeşi veya akrabası olduğu ifade edilen takas veya başka sebeple aracın satışı için kendilerine teslim edildiği,

biz de ilgili firma ----- ile uğraştığı için vekaletname de çıkarması ve aracı ruhsat, anahtarı ile kendilerine tevdii edildiğine duydukları güven sebebiyle, haklı olarak davalı tarafa galeri olmaları sebebiyle ------karşılığı satış işini tevdii edene güvenerek satışı gerçekleştirdiklerini, araç satış bedeli ----- satış protokolündeki şekilde toplam ----- olduğu, belirtilen rakam ----- değerinden aşağı gösterilemeyeceğinden resmi engeller sebebiyle gösterilmiş olan tutar olduğu, aracın gerçek satış değeri olmayıp, aracın gerçek satış değeri ------ belirtildiği üzere ------ olduğu,

dava vekaletname sebebiyle alacak iddiasına dayalı ise----- zamanaşımına, haksız fiil iddiasına dayalı ise 1 yıllık zamanaşımına tabi olup, haksız ve mesnedsiz talepler ayrıca zamanaşımına uğramış olup davanın öncelikle zamanaşımından reddini, dava haksız ve mesnedsiz açıldığından esastan reddini, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmolunmasını, takip öncesi de herhangi bir temerrüt de olmadığından asıl alacak yanında faiz isteminin de reddedilmesini, bilcümle mahkeme harç, masraf, ücreti vekaletin davacı karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller,--------- sayılı dosyası ve mahkememiz dosyası arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

Mahkememizce konuya ilişkin --------dosyaları ile ---- yevmiye nolu vekaletname örneği, ------ yevmiye nolu ---- celbedilerek incelenmiştir. Daha önce mahkememizce verilen ----- davanın ---- hak düşürücü süresi içinde açılmadığına dair ----------- bozulmuş olmakla yargılamada bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş; akabinde mahkememizce verilen -----------kararı ile davanın reddine kararı verilmiş ve kararın temyiz edilmesi sebebiyle ------------ bozulmuş olmakla yeniden bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

İLK KARAR

Mahkememizce ---------- kararı ile; ''..Mahkememizde görülmekte olan işbu itirazın iptali davası ----- tarihinde açılmış olup davalı ---itiraz tarihinin -------- olarak düzeltildiği nazara alındığında dava açmak konusunda ----- yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamından; İİK 67 vd. maddeleri gereğince ---- yıllık hak düşürücü süresi içinde açılmayan davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir."

YARGITAY BOZMA İLAMI

Mahkememizin davanın reddine ilişkin ------ tarihli kararının davacı vekili tarafından temyiz edildiği, ---------- sayılı ilamı ile; itirazın, davacıya tebliğine ilişkin herhangi bir belge dosya arasında bulunmadığından mahkemece davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi belirtilerek davacı yararına bozulmuştur. Mahkememizce bozma ilamına uyulmuş ve dosya yeni esas olan ----- numarası üzerinden bozma ilamı doğrultusunda yargılama yapılmış ve mahkememizce ---------- kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

------------- sayılı ilamında; "..Dava, hukuki niteliği bakımından Türk Borçlar Kanunu'nun 508. maddesine dayanan vekilin hesap verme yükümlülüğüne ilişkin olup, TBK’nın 508.maddesinde; vekilin vekâlet verenin istemi üzerine yürüttüğü işin hesabını vermek ve vekâletle ilişkili olarak aldıklarını vekâlet verene verme borcu ile vekâlet verene tesliminde geciktiği paranın faizini de ödemekle yükümlü olduğu hususu düzenlenmiştir.

Hesap verme borcu hukuksal nitelikçe bir yapma borcudur. Davalı vekaleten işlem yaptığı satışta satış bedelinden sorumlu olduğu kadar, adına hareket ettiği davacının zararına satış gerçekleştirilmesi söz konusu olmuşsa davacının bundan doğan zararından da sorumludur. Bu ilke ve kurallar altında somut olaya bakıldığında, davacının davalıya aracın satışı hususunda vekaletname verdiği, davalının da bu vekaletnameye istinaden aracı 3.kişiye sattığı sabittir.

Her ne kadar aynı konu hakkında dava dışı ----- davalı olduğu ----------- dosyası ile açılan itirazın iptali davasının kabulüne karar verilmiş, karar kesinleşmişse de, işbu dava dosyasının davalısı ------ davacıya ait aracı onun adına vekaleten sattığı sabittir. TBK 508.maddesi hükmünce, vekilin vekil edeninin adına veya yararına yaptığı tüm işlerden dolayı hesap verme yükümlülüğü vardır.

Davalı------ arasındaki ilişki kendi aralarındaki iç ilişki olup bu nedenle davacıyı bağlamaz. Davalı vekil satış bedelini aldıktan sonra davacıya ödeme yaptığını ispatla mükelleftir. Başka bir deyişle davada ispat yükü vekil olan davalıdadır. Dosyanın incelenmesinde, davalı vekilin davacıya ait aracı vekil sıfatı ile ------tarihinde sattığı, satış bedelini de davacıya ödemediği hususları sabit olup, bu durum davalının da kabulündedir.

Davalı ------- konu bedeli davacıya ödediğini ispat etmekle yükümlü olup, araç satış bedelinin başkasına ödenmesinin, davalıyı sorumluluktan kurtarmayacağının kabulü gerekir.

Hal böyle olunca mahkemece, açıklanan ilkeler doğrultusunda vekilin hesap verme yükümlülüğünün bulunduğu gözetilerek hasıl olacak sonuca uygun şekilde karar verilmesi gerekirken, aksine düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA," şeklinde karar vererek mahkememiz dosyasını iade etmiştir.

Davalı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuş, ------ ---- davalı vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce usulüne uygun ------------- ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın vekalet ilişkisine dayalı alacak isteminden kaynaklı itirazın iptali davası olduğu, davacının ------- tarihli noter vekaleti ile davalıyı aracının satışı hususunda yetkilendirmiş, davalının da bu yetkilendirme ile aracı ---- tarihinde dava dışı ------- sattığının dosya kapsamında ihtilaf dışı olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 508. maddesinde vekilin vekaleti verenin talebi üzerine yürüttüğü vekaletin kapsamında kalan işler için vekaleti verene hesap vermek , vekalet verene tesliminde geciktiği paranın faizini de ödemekle yükümlü olduğu hususlarının açıkça düzenlendiği,

vekilin hesap verme borcunun hukuki niteliği itibari ile yapma borcu olduğu, davalı vekilin vekaleten yapmış olduğu satım akdinde satış bedelinden sorumlu olduğu kadar, vekaleti verenin zararına satış yapmış ise bu zarardan da sorumlu olacağı , somut olayda davalının vekaletnameye istinaden davaya konu davacının aracını 3. Kişiye sattığının sabit olduğu, davalı ------- arasındaki iç ilişkinin davacıyı bağlamayacağı , davalının vekilin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde meydana gelen zarardan mesul olduğu,

davalının satış bedelini aldıktan sonra bedeli davacıya ödediğini kanıtlaması gerektiği, bu hususta isbat yükünün davalı üzerinde bulunduğu , oysa davalının satış bedelini davacıya ödemediğinin dosya kapsamında sabit olup davalının da kabulünde olduğu, davalının satış bedelini başkasına ödemesi savunmasının da davalıyı sorumluluktan kurtarmayacağı mahkememizce anlaşılmış ve usul ve yasaya uygun --------- ilamı doğrultusunda yargılama yapılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.