İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/538 K.2024/831

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/538 Esas

KARAR NO: 2024/831

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 08/07/2022

KARAR TARİHİ: 24/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket merkezinin ----------, üretim yapıldığı şubesinin ise ---------- olduğunu, 27.06.2022 tarihinde ----------- yaşanan sel felaketi sebebiyle müvekkilinin “----------- Köyü ----------- Üzeri, No:--------- -----------” adresinde bulunan işyerini su bastığını, işyerini su basması nedeniyle müvekkilinin ticari işletmesine ait bir çok evrakın zayi olduğunu, zayi olan belgeler hakkında müvekkili şirketin tespit çalışmalarının devam ettiğini, incelemelerin sonuçlanması ile zayi olduğu netleşen evraklar konusunda mahkemeye ayrıca bilgi verileceğini belirterek ticari belgelerin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle su baskını nedeniyle zarar gören ticari belgeler için zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Dava konusu iddia ile ilgili gerekli yazışmalar yapılmak suretiyle deliller toplanmış, dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır.Mahkememizce benimsenen usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda özetle.

TTK m.82/7. maddesi uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtların yangın, su baskını veya başkaca bir afet nedeniyle ziyana uğraması halinde öğrenme tarihinden itibaren (15) gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesi istenebilir. Huzurdaki davada sel baskını 24 ila 27.06.2022 tarih aralığında yağan gelen sel nedeniyle 08.07.2022 tarihinde hak düşürücü süre geçmeden dava açılmıştır.

TTK'nın 64/1. maddesine göre; “her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.” Aynı maddenin ikinci fıkrasında saklama yükümlülüğünü ticari belgeler açısından genişletilmiş ve “tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikro fiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı,

görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür” şeklinde düzenlenmiştir. Dolayısıyla tacir, ticari işlemlerin kurulmasına, icrasına veya iptaline ilişkin olmakla birlikte ticari defterlerin anlaşılması ve düzenlenmesi için gerekli olan her türlü belgeyi saklamakla yükümlüdür. Huzurdaki dava, ticari defter ve belgelerin sel baskını sebebiyle zayii olması nedeniyle TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Sel/su baskını kanunun saydığı mücbir sebeplerden olmakla birlikte davacının bu sebeple defter/belgelerinin şirketin fabrikasındaki bulunduğu depoda saklandığı, orada sel/su baskınına maruz kalarak yok olduğunun makul, ikna edici delillerle ispatlaması gerekmektedir. Dosya kapsamında sadece ------------ Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.07.2022 tarih,---------- Sayılı yazıda.

“İlimizde 24-27.06.2022 tarihleri arasında yağan aşırı yağış nedeniyle meydana gelen sel afeti sonucu ----------- Defterdarlığı tarafından yapılan zarar tespit çalışmasına göre ---------- vergi kimlik numaralı ----------Ş. adlı işyerinin zarar gördüğü tespit edilmiştir.” Yönünde tespitin bulunduğu bir yazı mevcuttur.

Su baskınına maruz kalan deponun bulunduğu yer, kaç m2 olduğu, kaç kolu halinde zayi belgesi istenen belgelerin muhafaza edildiği, en önemlisi sel baskını ile tamamen yok olmayacağından, kısmen ya da tamamen sel baskınına maruz kalan belgelerin resimlerinin, video görüntülerinin, detaylı itfaiye raporunun, ya da sel baskını sonrası usulüne uygun alınmış bir tespit raporu bulunmadığından davacının iddiasının soyut bir ifade olarak kaldığı, Afet Müdürlüğünün “işyerinin zarar gördüğü” yazısı ile böyle bir hasarın oluştuğunun tek başına ispatının mümkün olamayacağı değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamında olmamasına rağmen davacı vekili ---------- 27.04.2024 tarihinde ---------- adresinden gönderdiğim e-postada.

“Sel baskınına uğrayan belgelerin çekilmiş fotoğraf/video gibi görsel bir delilinizi olup olmadığının bildirilmesi, varsa tarafıma sunulması, hatta, sel baskını sebebiyle hasara uğrayan talep edilen belgelerin halen bulunduğu bir yer var ise adresinin bildirilmesini rica ederim...” konu ile ilgili varsa deliller talep edilmiş ise de, bu hususta başka bir delillerinin bulunmadığını sözlü olarak ifade etmişlerdir.

Açıklanan gerekçelerle, Davacının ---------- fabrikasında sel baskını sebebiyle dava dilekçesinde 72 (yetmiş iki) satırda listelediği belgelerinin zayi olduğunu somut, ikna edici delillerle ispat edemediği mütalaa edildiğini bildirmiştir.Somut olayda;sel/su baskını kanunun saydığı mücbir sebeplerden olmakla birlikte davacının bu sebeple defter/belgelerinin şirketin fabrikasındaki bulunduğu depoda saklandığını, sel/su baskınına maruz kalarak yok olduğunun makul, ikna edici delillerle ispatlaması gerektiği, dosya kapsamında sadece ----------- Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.07.2022 tarih,

----------- Sayılı yazıda.

“İlimizde 24-27.06.2022 tarihleri arasında yağan aşırı yağış nedeniyle meydana gelen sel afeti sonucu ---------- Defterdarlığı tarafından yapılan zarar tespit çalışmasına göre ----------- vergi kimlik numaralı -----------Ş. adlı işyerinin zarar gördüğü tespit edilmiştir.” yönünde tespitin bulunduğu bir yazının mevcut olduğu, su baskınına maruz kalan deponun bulunduğu yerin, kaç m2 olduğu, kaç koli halinde zayi belgesi istenen belgelerin muhafaza edildiği,

en önemlisi sel baskını ile tamamen yok olmayacağından, kısmen ya da tamamen sel baskınına maruz kalan belgelerin resimlerinin, video görüntülerinin, detaylı itfaiye raporunun, ya da sel baskını sonrası usulüne uygun alınmış bir tespit raporu bulunmadığından davacının iddiasının soyut bir ifade olarak kaldığı, davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.