İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/544 K.2025/970

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/544

KARAR NO : 2025/970

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/08/2023

KARAR TARİHİ : 11/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili özetle, 20/1/2023 tarihli kaza nedeniyle müvekkiline ait ----- plakalı aracın hasar gördüğünü ve değer kaybına uğradığını, SBGM kayıtlarına göre kazanın, davalıya sigorta şirketinde sigortalı ------- plakalı araç sürücüsünün %100 kusuruyla meydana geldiğini, değer kaybının ancak yapılacak bilirkişi incelemesi ile anlaşılabileceğini belirterek şimdilik 100,00 TL alacağın (reel değer kaybı) kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini, yapılan eksper ücreti ve masrafların yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili ise cevap dilekçesinde, "... Trafik poliçesi teminatının tükenip tükenmediği araştırılmalıdır. Müvekkil şirket nezdinde Kasko Poliçesi ile sigortalı bulunan----- plakalı araç ekte sunmuş olduğumuz poliçeden de anlaşılacağı üzere İhtiyarı Mali Mesuliyet Teminatı bulunmaktadır.

Bir kabul beyanı olmamak kaydıyla bu teminatı 1.000.000 TL ile sınırlıdır.Yine bir kabul beyanı olmamak kaydıyla, İhtiyari Mali Sorumluluk Teminatı trafik poliçesi teminat kapsamında olmak şartıyla, trafik poliçesi teminat limitinin üzerinde bir zarar varsa devreye girmektedir.

İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları “Sigorta Teminatı Kapsamı” başlıklı maddesi “…Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder.” hükmünü içermektedir. Madde hükmünden de açık olduğu üzere müvekkil şirketin sorumluluğunun tespiti için trafik poliçesi teminat limitinin tükenip tükenmediğinin öncelikle araştırılması gerekmektedir.... Kabul anlamına gelmemek üzere müvekkil şirketin sorumluluğu trafik teminatı tükenmiş ise gündeme gelecektir. Ancak "Değer Kaybı" teminat dışıdır.

Müvekkil şirket tarafından edinilen bilgiye sigortalımızın ZMMS yani Zorunlu Trafik Poliçesinden -----. Poliçesine (Kaza Tespit tutanağında poliçe numarası mevcuttur) davacı adına yapılmış değer kaybı talebi söz konusudur. ---- ödeme alınıp alınmadığının sorulmasına ve başvuru ile ödeme söz konusu ise mükerrer başvuru nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ederiz.Kaza tespit tutanakları kesin delil olmadıkları gibi bilirkişi raporu niteliğinde de değillerdir. Kusur, derecesi ve dağılımı, hatta olayın oluş şekli özel ve teknik bir çözümleme gerektirmektedir. Bu nedenle talep konusu olayın çözüme kavuşturulması için kusur yönünden öncelikle bilirkişi incelemesi yapılması gerekmektedir.

İster kolluk kuvvetleri tarafından hazırlansın, isterse anlaşmalı tutulan kaza zabıtları olsun bu zabıtlardaki kusur oranlarının hükme esas alınamayacağı Yüksek Mahkeme Yargıtay içtihatları ile sabittir.

Kusur oranlarının tespiti ancak ve ancak uzman bilirkişiler aracılığı ile yapılabilir. Bu nedenle talep konusu olayda kusur durumu ve dağılımının tespiti için konusunda uzman bilirkişiler -gerekirse Adli Tıp Kurumu- Teknik Üniversiteler -aracılığı ile bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ediyoruz.

Talepleri kabul anlamına gelmemekle birlikte;

Müvekkil şirkete karşı başlatılmış ----.İcra Müdürlüğü ------ sayılı icra dosyasından değer kaybı ve hasar bedeli talepli ödeme emri gönderilmiş ve müvekkil şirket adına itiraz edilerek takip durdurulmuştur.Ayrıca sigortalımız aleyhine yine benzer talepler ile----.İcra Müdürlüğü ------ sayılı icra dosyasıyla ödeme emri gönderilerek takip kesinleştirilmiş ve sigortalımızdan dosya borcu haricen tahsil edilmiştir.

Sigortalımız tarafından da iş bu ödemeye ilişkin olarak müvekkil şirkete---.İcra Müdürlüğü ----- sayılı dosyasıyla işlem başlatılmış ödeme emri tebliğ edilmiş ve itiraz ile takip durdurulmuştur. ---- Arabuluculuk Bürosu ---- - Arabuluculuk Başvuru numarası ---- sayılı "anlaşma belgesiyle" gizlilik tarafların mutabakatıyla kaldırılarak ödeme gerçekleştirilmiştir.İlgili poliçelerde yer alan yukarıda da verilen ve açıklanan klozlar uyarınca dava konusu araç ağır hasara ilişkin prosedür uygulanarak pert edilmiştir.

Pert olan bir araçta değer kaybı oluşmaz. Reddi gerekir.

TTK 1409 ve 1459 madde hükümleri, sebepsiz zenginleşme yasağının sigortacılıktaki tezahürleridir ve müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu “gerçek zarar” ile sınırlıdır.

TTK gereği sigortacının sorumluluğu sigortalısının malvarlığında meydana gelen azalmasının giderilmesidir. Müvekkil şirket açısından sorumluluk, başvurucu sigortalının malvarlığındaki azalmayla eştir. Malvarlığında azalma ise ödenen meblağ kadardır. Aksi takdirde daha fazla bir ödeme yapılması sebepsiz zenginleşmeye neden olur" demek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesi ekinde, 20/1/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı ve kazaya dair fotoğraflar ile arabuluculuk tutanağının mevcut olduğu görülmüştür.

Tensiple birlikte,

- Her iki aracın tescil kayıtları Noterler Birliğinden

- Kazaya dair kusur durumlarını gösterir ilgili evrak SBGM nden

- Kaza nedeniyle başvuru yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa hasar dosyası tanzim edilip edilmediği hususlarında Mahkememize bilgi verilmesi ve -varsa- hasar dosyasının bir sureti ile ilgili poliçe ve sair evrakı davalı sigorta şirketinden talep edilmiş, ayrıca sigorta şirketine yapılan başvuruya dair tebliğ şerhi ve başvuru evrakıyla ilgili kayıtları sunması için davacı vekiline iki hafta süre verilmiştir.Mahkememizce ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, 20/1/2023 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait ----- plakalı araçta değer kaybının oluşup oluşmadığı,

oluştu ise miktarı ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında değer kaybından sorumlu olup olmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiş, basit usul olduğundan aynı celsede tahkikata geçilerek dosya otomotiv sektöründe uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek uyuşmazlık konularında rapor tanzim olunması istenilmiştir.Davacı yanın tahkikat aşamasında önce tarafların sulh olduklarına ilişkin yazılı beyanı doğrultusunda dosya bilirkişiye tevdi edilmemiş,

akabinde başkaca bir uyuşmazlığı ilgilendirdiği anlaşıldığından davacı vekilinin beyanı üzerine bu sefer 19/12/2024 tarihinde dosya sigortacı ve makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek uyuşmazlık konularında rapor tanzimi istenilmiştir. Temin edilen 28/3/2025 tarihli raporda,

"... Dava, işbu kaza sebebiyle oluştuğu iddia edilen değer kaybının tazmini için ikame edilmiştir. Kaza sebebiyle davaya konu araç pert olmuş, hurdaya ayrılmıştır. Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler beraber değerlendirildiğinde,Aracın tamirinin ekonomik olmayacağı yönünde rapor oluşturulmuş ve araç hakkında pert kararı verilmiş olup, araç sahibinin, aracını yürü halde ikinci el piyasasında satışa çıkarması ve kaza nedeniyle rayicin altında bir bedelle satış yapması mümkün olmayacağı için araç değer kaybı tazminatı doğmadığı,

Davalı sigorta şirketi poliçesinde değer kaybı taleplerinin teminat dışı bırakıldığı,

Pert araçlarda değer kaybı oluşmayacağı" tespitlerine yer verilmiştir.

Yargıtay ---- Hukuk Dairesi, 11/6/2015 tarihli -----.sayılı ilamında, pert işlemi yapılan araçta değer kaybının oluşmayacağı hususunu,

"... Bilindiği gibi aracın onarım masrafları taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmez ise araç tam hasara uğramış yani pert olmuş sayılır. Bu durumda, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa raiç değeri ile hasarlı haliyle olay tarihindeki değeri (sovtaj değeri) arasındaki fark davacı zararı olup talep halinde davalılar bundan sorumlu tutulur. Bu konuda ekonomik olan zarar kabul edilir.

Davacı tarafın tercihi (aracın onarımını istemesi ya da onarımını yaparak aracı kullanması) önem arzetmez. İş bu davada araç hasarı talep edilmemiş, ancak değer kaybı istenmiştir. Aracın pert olup olmaması burada önemlidir. Çünkü pert olan araç için değer kaybı talep edilemez. Bu nedenle aracın hasar dosyası da gözetilerek aracın pert ya da onarımından hangisinin ekonomik (uygun) olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

Aracın onarımının ekonomik olması durumunda, değer kaybı, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa raiç değeri (aracın km'si, somut olayda 715.200 km'de olduğu belirtilmiştir) modeli, kullanım tarzı, önceden hasarlı olup olmadığı vs gözönünde tutularak) ile aracın gerekli onarımları yapıldıktan sonraki haliyle piyasa değeri arasındaki farktır" demek suretiyle belirtmiştir.Temin edilen raporda da, aracın hem fiziki durumu hem de onarım maliyeti göz önünde bulundurulduğundan pert olmasının kaçınılmaz olduğu, bu kararın yerinde ve aracın hurda mahiyetinde olduğu tespit olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, kaza nedeniyle aracın pert olduğu, işlemin yerinde ve aracın hurda mahiyetinde olduğu, bu tespite göre değer kaybının oluşmayacağı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.