İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/555 K.2025/982

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/555

KARAR NO : 2025/982

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 07/08/2023

KARAR TARİHİ : 11/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ------ Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle.

Müvekkilinin sigortalık işi ile iştigal eden Türkiye'nin ileri gelen şirketlerinden olduğunu, Müvekkilinin dava dışı sigortalısı olan -----üstlendiği taşımalarda oluşabilecek rizikoları, nakliyat aracısı/komisyoncusu yasal sorumluluk sigorta poliçesi ile teminat altına aldığını, Türkiye'de mukim dava dışı satıcı --- tarafından, -- yerleşik yine dava dışı alıcı -----toplam 13 kap, 4.815,00 kg (brüt) olmak üzere farklı ebatlarda alüminyum profil cinsi emtia satıldığını, İhtilaf konusu taşıma işi müvekkilinin dava dışı sigortalısınca akdi olarak üstlenildiğini, fiili taşıma ise davalı taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleştiğini,

Taşınan emtianın, 13/05/2022 tarihinde davalıya ait---- plakalı araca yüklendiğini ve taşımaya ilişkin CMR belgesi düzenlendiğini, Emtia 26/05/2022 tarihinde ----- alıcısına ulaştığını ve tahliye esnasında emtiada hasar fark edilmesi üzerine CMR belgesine hasar şerhi (---- - ürünler hasarlı) düşüldüğünü, Yapılan incelemelerin ardından, emtianın alıcı adresine vardığında araç içinde devrilmiş vaziyette olduğu ve profillerin araç ile temas eden yüzeylerinde çiziklerin bulunduğunun anlaşıldığı,

Alıcı, hasarlı kısımları keserek hurda bedelinde satacağını, sağlam olanları ise kullanacağını belirttiğini, Bu sebeple ekspertiz raporunda hasar hesabı yapılırken sovtaj tenzili düşülerek gerçek zarara ulaşıldığını, Hasar sonrasında, müvekkilimiz sigortalısının zararını karşılayarak TTK m.1472 uyarınca kanuni halef, sigortalısından aldığı temlik belgesi ile de TBK m. 183 uyarınca akdi halef olduğunu, Dava konusu taşıma, Türkiye'den ----- gerçekleşmiştir.

Çıkış ve varış ülkeleri CMR Konvansiyonu'na taraf ülkeler arasında olduğunu, Söz konusu taşımaya uygulanacak hukuk CMR Konvansiyonu'nda düzenlendiğini, Davalının, söz konusu taşımaya navlun faturası düzenlemiş ve ekte sundukları CMR belgesi ile taşımayı üstlendiğini, Meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, Davalının aynı zamanda TTK'da düzenlenen fiili taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin hükümler uyarınca da meydana gelen zarardan sorumlu olacaktır.

Zira davalı, sigortalıya navlun faturası düzenlemiş ve emtianın fiili taşımasını üstlenmiş olup TTK m. 888 uyarınca fiili taşıyıcı olduğunu, fiili taşıyıcı, taşımak üzere teslim aldığı emtiayı sağlam ve eksiksiz olarak alıcısına teslimle yükümlü olmakla davalı fiili taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu, Davalının, taşımanın yapıldığı ve hasarın meydana geldiği ----- plakalı aracın maliki, yani işleteni olduğunu, Bu sebeple KTK m. 85 uyarınca da zarardan sorumlu olduğunu, davalı taşıyıcının meydana gelen zarardan sorumlu olacağı açıktır.

Davalı, her ne kadar aleyhinde başlatılan icra takibine itiraz etmişse de, yapılan yargılamanın sonunda itirazının haksız ve yersiz olduğunu, Fiili taşıyıcı davalı, üzerine düşen görevi layıkıyla yerine getirememiş ve kendi sorumluluğu altında bulunan emtiayı sağlam şekilde alıcısına ulaştıramadığını, Bu sebeple müvekkilimizin katlandığı tazminat ödemesinin, gerçek sorumlusu olan davalının takibe itirazlarının iptali için mahkemenize müracaat ile dava açmaya zorunluluk doğduğunu, izah edilen nedenlerle, ----- İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyasına davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına,

Haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle. Davacı ----- İcra Müdürlüğü ----- dosyasına yapılan itirazın iptali için dava açılmıştır. Davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususları kabul etmiyoruz. Şöyle ki. Müvekkil şirket ile dava dışı ----ile alt taşıma çerçeve sözleşmesi yapılmıştır. Sözleşmede taşıyıcı ----- tarafından kendisine teslim edilen yükleri ----- tarafından bildirilen adrese teslim etmek olarak işin tanımı yapılmıştır.

Sözleşme incelendiğinde müvekkil şirket sadece taşıma işi ile sorumlu olduğu görülecektir. Taşıma yapılacak emtia ----- şirketi tarafından müvekkil şirketin aracına yüklenmekte ve teslim noktasına varıldığında ise teslim alan tarafından yük indirilmektedir. Müvekkil şirketin emtiayı istiflemesi ve indirme gibi yükümlülüğü bulunmamakta yüklenen yükün nakliyesi ile sorumluluğu bulunmaktadır.

Davacı'nın dilekçesinde belirtmiş olduğu CMR belgesinde hasar şerhinde alıcı firma tarafından ---- olarak taşınan emtianın düzgün yüklenmediği şerhi bulunduğunu, ayrıca yine davacı tarafından dilekçesi ekinde bulunan eksper raporunda hasar nedeni olarak emniyete almada yetersizlik ve düzgün yüklenmediği tespitleri yapılmıştır.

Yine eksper raporunda ' Firmanın hem aracı düzeltmek hem de emtiaları güvenli bir vaziyette indirebilmek adına forklift ile çalışma yaptığı ancak istifin bozuk – paletin kırık vaziyette bulunması sebebi ile vinç yardımı alındığı' hususlarına yer verilmiştir.

Raporda da belirtildiği gibi emtianın yüklendiği palet dahi yükün taşıma kapasitesine uygun palet kullanılmadığı ve kırıldığı açıkça belirtildiğini, müvekkili şirketin yükümlülüğü aracına yüklenen yükün teslim noktasına ulaştırılması olduğunu, Aracın istiflenmesi ve aracın teslim noktasında boşaltılması gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını, Türkiye'de araç istifi yapılırken yanlış istiflenmesi ve kullanılan paletleri yükü taşımaya elverişli palet üzerinde bulunmaması nedeniyle söz konusu hasarın oluştuğunu, Müvekkil şirket aracı nakliye sırasında herhangi bir kazası bulunmadığını,

Söz konusu yük kurallara uygun istiflenmiş ve yükü taşıma kapasitesine uygun paletler kullanılmış olsa idi davacının iddia ettiği hasar durumunun olmayacağını, Müvekkile şirkette ----- poliçe numaralı Karayolu ile yapılan uluslararası emtia taşımaları için taşıyıcı sorumluluk sigorta sözleşmesi düzenlediğini, Bu nedenle ----- söz konusu davanın ihbar edilme zorunluluğu bulunduğunu, açıklanan nedenlerle; öncelikle davanın ----- ihbar edilmesini, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.İhbar olunan cevap dilekçesinde özetle;

ihbar olunan olarak aleyhlerine hüküm kurulmasına imkan bulunmadığını, ---- SIRKETI'NİN taşıyıcı sıfatı ileri gelen sorumlulukları müvekkil şirket nezdinde ---- Poliçe Numaralı 01.01.2022 başlangıç ve 01.01.2023 bitiş tarihli C.M.R.

Karayolu İle Yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları İçin Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu talepler zamanaşımına uğradığını, dava konusu taşımaya cmr konvansiyonu hükümleri öncelikli olarak uygulanacağını, hiçbir şekilde yukarıdaki savunmalarımıza halel gelmemek kaydıyla birlikte, taşıma konusu emtiaların yükleme ve istifleme işlemleri dava dışı gönderici firma tarafından yapıldığını, hiçbir şekilde sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, davacı tarafın sınırlı sorumluluk hükümleri üzerinde kalan talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacı tarafın faiz talebi hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, tüm bu açıklamaların sayın mahkeme tarafından dikkate alınmasını, ihbar olunan olarak aleyhimizde hüküm kurulamayacağını arz ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava ; Taraflar arasındaki taşıma ilişkiden kaynaklandığı bildirilen alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yönelik davalı itirazının İİK.nun 67-1-2 maddesi uyarınca iptaline ilişkindir.Davacının ; ----- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra dosyası ile 4.509,60 TL, 4963,78 euro asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başladığı, ödeme emrinin davalıya 28/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 24/05/2025 tarihinde icra takibine itiraz edildiği, davanın yasal 1 yıllık süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ----- İcra Müdürlüğünün -----Esas sayılı icra dosyası, bilirkişi kök ve ek raporları, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Uyuşmazlığın tespiti teknik bilgiyi gerektirmekle dosya taşıma alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş 26/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Dosyaya sunulan fotoğraflardan, davalı fiili/alt taşıyıcının sorumluluğundaki taşıma esnasında, taşımacının sorumluluğunda olan sabitlemenin yetersiz olması sonucu, taşınan emtianın araç üzerinde yanına devrildiği, ancak CMR 17’nci maddesi kapsamında, davalının sorumlu tutulabileceği emtia üzerindeki hasarın varlığı, miktarı ve tutarına ait, ispat külfetini karşılayan bir belgenin dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle davalı fiili/alt taşıyıcı ----- iddia edilen zarardan sorumlu tutulamayacağı, Davacının, sigortalısının eşyanın zarar görmesinde bir sorumluluğu olmaması,

yanı sıra düzenlediği poliçe ile belirlediği muafiyet tutarı altında kalan bir zararı tazmin etmesi nedeniyle, aslında ödememesi gereken bir zararı ödediğinden, bu ödemenin bir hatır ödemesi (EX-GRATIA) hükmünde olduğu, TTK 1472’nci maddesi gereği oluşmayan halefiyete dayanarak rücu talebinde bulunamayacağı, Eşya üzerinde hak ve menfaat sahibi olmayan alıcının verdiği muvafakatin geçerli olamayacağı, geçerli olmayan muvafakate dayalı temlikin de geçersiz olacağı, geçersiz olduğu anlaşılan bir temlike dayanılarak akdi halefiyetin varlığından söz edilemeyeceği, Davacının şartları oluşmayan yasal ve akdi halefiyete dayanarak,

varlığı ispat edilemeyen bir zarardan dolayı sorumlu tutulamayacak davalıdan rücuen tazminat talebinde bulunamayacağı, Davacının, muteriz borçlu aleyhine başlattığı takipte, takibe vaki itirazın iptalini talep edemeyeceği şeklinde sonuç bildirmiştir.

Dosya davacının itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu bilgi ve belgeler ile itiraz dilekçesi kapsamında değerlendirme yapılması için kök raporu düzenleyen bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor tanzim ettirilmiş olup, 20.06.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Dosyaya sunulan fotoğraflardan, davalı fiili/alt taşıyıcının sorumluluğundaki taşıma esnasında, taşımacının sorumluluğunda olan sabitlemenin yetersiz olması sonucu, taşınan emtianın araç üzerinde yanına devrildiği, ancak CMR 17’nci maddesi kapsamında, davalının sorumlu tutulabileceği emtia üzerindeki hasarın varlığı, miktarı ve tutarına ait, ispat külfetini karşılayan bir belgenin dosya kapsamında bulunmaması nedeniyle davalı fiili/alt taşıyıcı-----iddia edilen zarardan sorumlu tutulamayacağı, Davacının, sigortalısının eşyanın zarar görmesinde bir sorumluluğu olmaması,

yanı sıra düzenlediği poliçe ile belirlediği muafiyet tutarı altında kalan bir zararı tazmin etmesi nedeniyle, aslında ödememesi gereken bir zararı ödediğinden, bu ödemenin bir hatır ödemesi (EX-GRATIA) hükmünde olduğu, TTK 1472’nci maddesi gereği oluşmayan halefiyete dayanarak rücu talebinde bulunamayacağı, Eşya üzerinde hak ve menfaat sahibi olan dava dışı taşıtan satıcının verdiği muvafakat ile akdi halefiyetin geçerliliğinin, hasarın varlığını, miktarını ve tutarını ispat şartına bağlı olacağından, temlike dayalı bir akdi halefiyetin varlığından söz edilemeyeceği, Davacının şartları oluşmayan yasal ve akdi halefiyete dayanarak,

varlığı ispat edilemeyen bir zarardan dolayı sorumlu tutulamayacak davalıdan rücuen tazminat talebinde bulunamayacağı, Davacının, muteriz borçlu aleyhine başlattığı takipte, takibe vaki itirazın iptalini talep edemeyeceği şeklinde, 26.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda ulaşılan sonuçları değiştirecek bir unsur bulunmadığından, kök rapordaki görüşlerin muhafaza edilmesi gerektiği şeklinde sonuç bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın taşıma ilişkisine dayalı itirazın iptali talepli olduğu,

dava dışı satıcı ---- tarafından ---- ülkesinde bulunan yine dava dışı ----- isimli şirkete alüminyum profil satıldığı, emtianın taşınması işini akdi taşıyıcı olarak davacının sigortalısı ----- üstlendiği ve fiili taşımayı ise davalıya yaptırdığı, emtianın taşıma sırasında zarar gördüğünden bahisle davacı olan sigorta şirketinin ödemiş olduğu sigorta bedelinin davalı olan fiili taşıyıcıdan rücuen tahsilini huzurdaki itirazın iptali davası tahtında talep ettiği, mahkememizce aldırılan 26/05/2024 tarihli kök ve 20/06/2025 tarihli ek bilirkişi raporlarının gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla mahkememizce de hükme esas alındığı,

bu doğruluda dosyaya sunulu olan tüm hasar fotoğrafları ve sair delil ve belgelerden taşıma işinin davalı fiili/alt taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleştiği, bu taşıma esnasında, taşımacının sorumluluğunda olan sabitlemenin kifayetsiz olması sonucu, taşınan emtianın araç üzerinde iken yanına devrilerek hasarlandığı, ancak CMR 17’nci maddesi kapsamında, davalının sorumlu tutulabileceği emtia üzerindeki hasarın varlığı, miktarı ve tutarına ait, ispat külfetini karşılayan bir belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, delil olarak sunulmadığı,

bu sebeple davalı fiili/alt taşıyıcı ------ iddia edilen zarardan sorumlu tutulamayacağı, davacının sigortalısının eşyanın zarar görmesinde bir sorumluluğu olmaması, ayrıca düzenlemiş olduğu poliçe ile belirlediği tenzili muafiyet tutarı olan 7.500,00-Euro bedelden daha aşağı olarak belirlenen hasar bedelini ödemesi, diğer bir deyişle muafiyet tutarı altında kalan bir zararı tazmin etmesi sebebi ile, aslında ödememesi gereken bir zararı ödediğinden, bu ödemenin bir hatır ödemesi (EX-GRATIA) hükmünde olduğu,

tüm bu sebeplerle TTK 1472’nci maddesi gereği halefiyete dayalı olarak rücu talebinde bulunamayacağı mahkememizce değerlendirilmiş ve açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.