İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/847 K.2024/135

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/847 Esas

KARAR NO: 2024/135

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 29/11/2023

KARAR TARİHİ: 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasındaki edefter dosyalarının ve yedeklerinin de aralarındaki bulunduğu mali verilerinin saklanmakta olduğu ve muhasebe programını çalıştıran ana bilgisayarda bulunan dijital cihazda, ilgili verilerin korunmaları amacıyla gerekli tüm özen ve ihtimam gösterilmesine rağmen, server arızası meydana geldiğini, müvekkilinin, ilgili mali verilerin kurtarılabilmesi için elinden gelen tüm çabayı vakit kaybetmeksizin göstermesine rağmen,

01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasındaki edefter dosyalarının ve yedeklerinin de aralarında bulunduğu verilerin olduğu bölümlere erişilemediği tespit edilerek, yapılan tüm müdahalelere rağmen,

sunucu içindeki hard diskte gerçekleştirilen veri kurtarma çalışmasının başarısız olarak tamamlandığı ve 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasında bulunan edefter dosyalarına ve yedeklere çalışır veya kullanılabilir halde ulaşılamadığının tespit edildiğini iddia ile müvekkilinin zayi olan 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasındaki edefter dosyaları ve yedeklerine ilişkin olarak ZAYİ BELGESİ verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle e defter kayıtlarının silinmesi nedeniyle zayi belgesi talebine ilişkindir. Usulünce duruşma açılarak; tüm deliller toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Dosya Mali Müşavir bilirkişi ile Yazılım Uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmıştır.Mahkememizce benimsenen usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda özetle.

E-defter ve beratlara ait kayıtların tutulduğu bilgisayar'ın adının “-------” olduğu ve değişemeyen -------adresi bilgisi incelendiğinde. Kablolu Ağ Kartı (Ethernet Adapter) için ------ adresinin --------- olduğu tespit edilmiştir. E-defter ve beratlarının tutulduğu bilgisayarda da ------- işletim sisteminin kurulu olduğu tespit edilmiştir.

Dava konusu 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarih aralığına ait Yevmiye ve Defter-i Kebir olan E-Defterlerine ait veri tabanı dosyalarının olmadığı tespit edilmiştir.

Dava dosyası içeriğinde ------- marka -------, --------- seri numaralı harddisk de ----------ŞİRKETİ” ne ait E-defter ve beratların tutulduğu, harddiskin okuyucu kafalarının bozulduğu, bu durum üzerine Teknik Nokta Veri Kurtarma Merkezine tarafından okuyucu kafalarının değiştirildiği 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasında bulunan verilerin kurtarılamadığı belirtilmiştir.

Harddisk de meydana gelen arızanın 16.11.2023 tarihinde gerçekleşmiş olduğunun tespitinin yapıldığı belirtilmiştir. Bu durumun okuyucu kafaların bozulmasından dolayı, okuyucu kafaların harddiskin bazı alanlarına zarar verdiği ve BAD SECTOR (Bozuk alanlar- Bozuk veri kümeleri) oluştuğu tespit edilmiştir. Harddisk de okuyucu kafaların bozulmasıyla oluşan çizikler geri dönüşü olmayan bad sektör oluşumuna neden olur.

Bad sectörlerin ( bozuk veri kümeleri) bulunduğu alandaki veriler kurtarılamayacak hale gelir ve buradaki verilere ulaşılamaz. -------- marka --------, --------- seri numaralı harddisk de meydana gelen BAD SECTOR lerde ---------- ŞİRKETİ” nin 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarih aralığına ait E-defter ve beratların tutulduğu kayıtlarının bozulduğu ve kurtarılamayacak şekilde bozulduğu tespit edilmiştir.

Davacının dava konusu E-Defter ve beratlarının ikinci yedeklerinin ------ sisteminde ikinci yedeklerinin tutulduğu tespit edilmiştir. Ancak 01/10/2022 - 30/09/2023 tarih aralığına ait e-defter ve beratlara ilişkin ikinci yedek kayıtların olmadığı tespit edilmiştir. ------- sisteminde otomatik olarak yedekleme işlemi gerçekleştirilmektedir.

Ancak işlemlerin yapıldığı bilgisayarın harddiskinde meydana gelen arızadan dolayı 01/10/2022 - 30/09/2023 tarih aralığına ait yedekleme işleminin gerçekleşmediği tespit edilmiştir.

Harddisk okuyucu kafası arızasından dolayı yedekler sistem tarafından sağlıklı bir şekilde kaydedilmediğinden, ikinci yedeklerin kaydının otomatik olarak yapılmadığı tespit edildiğini bildirmişlerdir.Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmış, tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.TTK'nın 82/7.

Maddesinde zayi belgesi verilmesi şartları belirtilmiş olup, koşulları bulunmayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.