İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/959 K.2026/72

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/959

KARAR NO : 2026/72

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 29/11/2023

KARAR TARİHİ : 27/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasındaki edefter dosyalarının ve yedeklerinin de aralarındaki bulunduğu mali verilerinin saklanmakta olduğu ve muhasebe programını çalıştıran ana bilgisayarda bulunan dijital cihazda, ilgili verilerin korunmaları amacıyla gerekli tüm özen ve ihtimam gösterilmesine rağmen, server arızası meydana geldiğini, müvekkilinin, ilgili mali verilerin kurtarılabilmesi için elinden gelen tüm çabayı vakit kaybetmeksizin göstermesine rağmen,

01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasındaki edefter dosyalarının ve yedeklerinin de aralarında bulunduğu verilerin olduğu bölümlere erişilemediği tespit edilerek, yapılan tüm müdahalelere rağmen,

sunucu içindeki hard diskte gerçekleştirilen veri kurtarma çalışmasının başarısız olarak tamamlandığı ve 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasında bulunan edefter dosyalarına ve yedeklere çalışır veya kullanılabilir halde ulaşılamadığının tespit edildiğini iddia ile müvekkilinin zayi olan 01/10/2022 tarihi ile 30/09/2023 tarihleri arasındaki edefter dosyaları ve yedeklerine ilişkin olarak ZAYİ BELGESİ verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle. TTK m.82 hükmü kapsamında zayi belgesi talebine ilişkindir. Dosyanın incelenmesinde davanın ilk olarak Mahkememizin ----- Esasında görülmekte iken yapılan yargılama sonunda ---.

Sayılı 22/02/2024 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı yapılan istinaf incelemesi sonunda; ----- Bölge Adliye Mahkemesi ----.Hukuk Mahkemesinin ------Sayılı 21/11/2024 tarihli karar ile "Mahkemece; davacının e-defterlerinin tutulduğu bilgisayar üzerinde teknik bilirkişiye inceleme yaptırılarak rapor alındığı, alınan raporda bilgisayarda harddisk arızasının meydana geldiği, e-defterlerin yedeklerinin "-------" sisteminde tutulduğu, bu sistemde yedeklemelerin otomatik olarak yapıldığı, oluşan arıza nedeniyle yedeklemelerin de yapılmadığının tespit edildiği,

gerekçeli karara bilirkişi raporundaki tespitler aynen alınmak ve TTK'nın 82/7. madde hükmü tekrarlanmak suretiyle, Elektronik Defter Genel Tebliği kapsamında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan, bu minvalde; davacının ikincil yedeklerinin kaydedildiği tespit edilen sistemi kullanan kuruluş tespit edildikten sonra, Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan davacının zayi olduğunu iddia ettiği e-defterlerin ikincil yedeklerinin kendilerinde bulunup bulunmadığı, davacının ikincil yedeklerini kaydeden kuruluşun Tebliğ kapsamında izin verilen ve e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan olup olmadığının sorulması,

izin verilen bir kuruluş olması halinde ilgili kuruluştan yedeklemelerin ne şekilde yapıldığının ve taraflarında e-defterlerin ikincil yedeklerinin bulunup bulunmadığının araştırılması, bundan sonra tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, TTK'nın 82/7. maddesinde sayılan sebepler sınırlı olmamasına rağmen, sınırlı oldukları belirtilerek ve davacının defterlerin zayi olmasındaki kusurunun ne olduğu ve nasıl tespit edildiği açıklanmaksızın, gerekçesiz olarak karar verildiği,

verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmesi üzerine dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememizin ----- Esasına kaydedilmiştir.

Zayi olduğu iddia olunan e-defterlerin ikinci yedeklerinin bulunup bulunmadığı, davacının ikinci yedeklerini kaydeden kuruluşun tebliğ kapsamında izin verilen ve e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşu olup olmadığı Gelir İdaresi Başkanlığından sorulmuş alınan cevaptan sonra dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Mali müşavir bilirkişi---- ile bilgisayar mühendisi bilirkişi ---- oluşan bilirkişi heyeti tarafından bozma öncesi alınan 15/02/2024 tarihli kök rapor ile bozma sonrası sunulan 07/01/2026 tarihli ek rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre, davacı şirkete ait e-defter ve berat dosyalarının tutulduğu, “----” isimli, -----olan ve --- işletim sistemi kurulu sunucu bilgisayarda yer alan ---- marka, ------ seri numaralı harddiskte 16/11/2023 tarihinde donanımsal arıza meydana geldiği, söz konusu arızanın, harddisk okuyucu kafalarının bozulması sonucu disk yüzeyinde geri dönüşü olmayan fiziksel hasar ve ----- (bozuk veri kümeleri) oluşmasına neden olduğu; bilirkişi tarafından yapılan tespitte bu tür fiziksel hasarların, veri kurtarma işlemleri açısından kalıcı ve telafisi mümkün olmayan veri kayıplarına yol açtığının bildirildiği,

davacının verileri kurtarmak için danıştığı ----- Kurtarma Merkezi tarafından yapılan müdahalede okuyucu kafaların değiştirilmesine rağmen, 01/10/2022- 30/09/2023 tarih aralığına ait e-defter ve berat verilerinin bulunduğu disk alanlarının fiziksel olarak zarar görmüş olması nedeniyle kurtarılamadığı, davacı tarafından ikinci yedekleme amacıyla kullanılan ------ tabanlı otomatik yedekleme sisteminin, kaynak disk üzerinde meydana gelen donanımsal arıza sebebiyle sağlıklı veri okuyamaması nedeniyle, anılan döneme ait e-defter ve berat dosyalarını ikinci yedek olarak kaydedemediği;

bu durumun yazılımsal veya kullanıcı kaynaklı olmayıp doğrudan donanım arızasına bağlı teknik bir sonuç olduğu, istinaf ilamı kapsamında yazılan yazıya Gelir İdaresi Başkanlığı'nın müzekkere cevabında açıkça belirtildiği üzere, e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının saklanmasına yönelik olarak Başkanlık dışında yetkilendirilmiş herhangi bir özel entegratör kuruluşun bulunmadığı, ikincil saklama işleminin yalnızca GİB sistemi üzerinden gerçekleştirildiği,

başkanlık kayıtlarında, davacı şirkete ait 01/10/2022-30/09/2023 tarihleri arasında ki e-defter ve berat dosyalarının ikincil kopyalarının GİB saklama sistemine başarı ile aktarıldığının tespit edldiği dolayısıyla e-defter ve beratların oluşturulması ve Başkanlık sistemine yüklenmesi aşamalarında herhangi bir teknik eksiklik veya ihmal bulunmadığı, davacı şirketin kendi bilgi işlem sistemlerinde muhafaza yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen, meydana gelen ani, öngörülemez ve kullanıcı müdahalesiyle önlenemeyen donanımsal arıza nedeniyle e-defter ve beratlara ilişkin yerel ve ikinci yedeklerin fiilen kaybolduğu,

harddisk okuyucu kafası arızası sonucu oluşan fiziksel disk hasarlarının, bilişim bilimi ve veri depolama teknolojileri açısından TTK m.82 hükmünce aranan mücbir nitelikte teknik bir durum olduğu, bu tür arızaların önceden tespit edilmesinin ve veri kaybının mutlak surette engellenmesinin mümkün olmadığı bu itibarla, davacı şirkete ait 01/10/2022-30/09/2023 tarih aralığındaki e-defter ve berat dosyalarının, bilişim yönünden geri getirilemeyecek şekilde zayi olduğu, kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.