İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/96 K.2025/229

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/96 Esas

KARAR NO : 2025/229

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 08/02/2024

KARAR TARİHİ : 25/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (taşıma sözleşmesi kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından, davalı borçlu firmaya taşıma hizmeti verilmiş olup, işbu taşıma hizmetine istinaden faturalar düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından davalı tarafa verilen taşıma hizmetinin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, ancak davalı borçlu tarafından navlun ve çıkış gümrükleme ücretine istinaden tanzim edilen ---------- numaralı 15.06.2023 tarihli 3.125 Euro tutarındaki faturanın 1.977 Euro'luk kısmı ve elleçleme ücretine ilişkin olarak tanzim edilen ----------- numaralı 17.06.2023 tarihli 198 Euro'luk faturaya ilişkin borcun ödenmediğini;

bu sebeple, müvekkil şirket tarafından ---------- İcra Müdürlüğü'nün ------------ E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını; icra takibine itiraz neticesinde dava şartı arabuluculuk aşamasında da anlaşma sağlanamamış olup işbu itirazın iptali davasını açma zorunluluğunun hâsıl olduğunu belirtmiş; davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde,"...

Dava konusu icra takip talebinde varlığı iddia edilen alacağın dayanağı olarak cari hesap ilişkisine dayanılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 89 ve 6762 sayılı eTTK’nın 87. maddesine göre iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesi olarak tanımlanmıştır.

Aynı maddelerde cari hesap sözleşmelerinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadıkça TTK’nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamayacaktır. Taraflar arasında yapılmış herhangi bir cari hesap sözleşmesi mevcut değildir.Bununla birlikte davacı yan, dava dilekçesinde ise varlığı iddia edilen alacağa dayanak olarak 15.06.2023 ve 17.06.2023 tarihli iki adet faturayı göstermiştir.

Yine HGK'nın yukarıda atıf yapılan kararında belirtildiği haliyle itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Davacının, takip talebinde iddia konusu alacağın dayanağını cari hesap ilişkisi olarak göstermesine rağmen itirazın iptali dava dilekçesinde iki adet faturadan mütevellit alacaklı olduğunu ileri sürmesi, takibe sıkı sıkıya bağlılık kuralına aykırılık teşkil etmekte olup sırf bu husus dahi davanın başlı başına reddi sebebidir.Bir diğer deyişle ifade etmek gerekirse;

davacının dava konusu istemlerini cari hesap ekstresine dayalı olarak talep ettiğinin kabulü halinde, taraflar arasında herhangi bir yazılı cari hesap sözleşmesinin bulunmaması ve cari hesap ilişkisinin temelinde yatan düzenli ve sürekli ticari ilişkinin söz konusu olmamasından ötürü, mevcut takip talebi ve takip dosyası gözetildiğinde huzurdaki itirazın iptali davasının ispat koşulları davacı yanca yerine getirilememiştir.

Davacının dava konusu istemlerini iki adet faturaya dayalı olarak talep ettiğinin kabulü halinde takip talebinde faturalara dair herhangi bir açıklamaya yer verilmemiş olması, huzurdaki davanın, takibin genişletilmesi ve takibe sıkı sıkıya bağlılık ilkelerine aykırılık teşkil etmesinden mütevellit yine ret edilmesini gerektirmektedir.

Ezcümle iddia konusu alacağın gösterilen dayanakları itibariyle dava konusu icra takip talebi ve dava dilekçesi muhteviyatındaki birbiriyle örtüşmeyen istemler, huzurdaki davanın reddini kaçınılmaz kılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalarımıza aykırı düşmemek ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla belirtmeliyiz ki davacı yan, dava dilekçesindeki gerçeğe aykırı anlatımlarıyla Sayın Mahkemeyi açıkça yanıltma çabasına girişmiştir.

Taraflar arasında, müvekkil şirkete ait bir kısım ürünün davacı şirketçe yurt dışına taşınması hususunda görüşmeler yapılmış, ürünün ilk etapta 2.875 EURO (2.800 EURO Navlun Ücreti + 75 EURO Çıkış Gümrükleme Ücreti) + 198 EURO (Elleçleme Ücreti - Çıkış) olarak toplam 3.073 EURO karşılığında mail üzerinden yapılan yazışmalarla taşınması hususunda mutabık kalınmıştır.Akabinde davacı şirket,

her ne kadar kendisine teslim edilen ürünü tek araçta getirebilecek konumda olsa da daha fazla para kazanmak adına ürünlerin araca yüklenmesi aşamasında dürüstlük kuralına aykırı davranarak ürünlerin küçük bir kısmının ikinci araca yükletilmesi gerektiğini ileri sürerek müvekkil şirket yetkilisine 22.05.2023 tarihinde 3.125 EURO + 198 EURO olarak toplam 3.343 EURO üzerinden yeni bir navlun teklifi sunmuştur(EK 1 - Davacı şirket çalışan ve yetkilileriyle yapılan mail yazışmaları).

Sırf işin görülmesinin aksamaması adına müvekkil şirket, tüm ürünleri kapsayacak şekilde iletilen bu teklif üzerinden navlunun taşınmasını kabul etmiştir.

İşin görülmesinin ardından davacı şirket, dava dosyasına sunmadığı ve dava dilekçesinde hiçbir şekilde bahsetmediği, ekte yer alan 29.05.2023 tarihli 2.875 EURO (2.800 EURO Navlun Ücreti + 75 EURO Çıkış Gümrükleme Ücreti) tutarlı faturayı müvekkil şirkete göndermiştir.(EK 2 - Fatura örneği). Davacı şirketin kayıtlarıyla da sabit olduğu üzere müvekkil şirket tarafından bu tutar ve 198 EURO (Elleçleme Ücreti - Çıkış) olarak toplam 3.073 EURO davacı şirkete ödenmiştir.

(EK 3 - Ödeme dekontu - bilahare sunulacaktır).

Akabinde davacı şirket, hiç beklenmedik şekilde haksız kazanç elde etmek maksadıyla dava konusu iki adet faturayı tanzim ederek müvekkil şirkete göndermiş, müvekkil şirket tarafından yukarıda açıklandığı üzere anlaşılan tutarın 3.343 EURO olduğu gerekçesiyle faturalar iade edilmiş, ödenen 3.073 EURO gözetilerek davacı yanca keşide edilen dava konusu faturalardan bağımsız olarak, aradaki anlaşma konusu 270 EURO da davacı şirkete ödenmiştir.

Yapılan tüm ödemeler ve dava konusu faturaların iade edildiği hususları, müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtlarıyla sabittir.Davacı şirket, haksız kazanç elde etmek maksadıyla dava konusu iki adet faturayı tanzim etmiştir. Dava dilekçesinde, navlunun taşınması için ikinci aracın organize edilmesinden ötürü dava konusu faturalara dair teklifin yapıldığı ileri sürülmüştür. Ancak bu iddia gerçeği yansıtmamaktadır.

Zira Sayın Mahkemenin de malumu olduğu ve mail yazışma içeriklerinden anlaşılacağı üzere; davacının üstlendiği navlun işi tek bir iştir, dolayısıyla yapılan anlaşma görüşmeleri tek bir iş üzerinden bir bütün olarak yürütülmüştür, niteliği gereği taşıma işi araç bazlı değil, iş bazlı olarak konuşulur. Keza taşınan yükün türü, ağırlığı vs. gibi etkenler, taşımanın yapılacağı araç sayısından bağımsızdır.

Sözgelimi, yükün az yer kaplaması ancak ağırlığının fazla olması gibi ihtimallerde araç sayısı tek olmasına rağmen navlun ücreti fazla olabilir. Aksi durum ticari hayatın olağan akışına aykırıdır. Yine görüntüleri sunulan mail yazışmalarındaki görsellerden açıkça tespit olunacağı üzere navlunun yüklendiği ikinci aracın küçük bir kısmı navlun için kullanılmıştır.

Davacı şirket, başka bir şahısla/şirketle yaptığı navlun sözleşmesi doğrultusunda aracın geri kalan boş kısmında başkaca bir mal taşımıştır. Bu husus, ikinci aracın taşıma tarihinde gümrük giriş/çıkış kayıtlarının ilgili birimlerden celbiyle tespit olunacaktır.

Tüm bu anlatımlarımız bir yana davacı şirketin iddiaları doğrultusunda düşünüldüğünde dahi; ilk aracın tamamen dolu şekilde 2.875 Euro bedel karşılığında navlunu taşıdığı ve ikinci aracın küçük bir kısmının dolu olarak 3.125 Euro bedelle navlunu taşıdığı mukayese edildiğinde, davacının taleplerinin abesle iştigal olduğu izahtan varestedir. Davacı şirket, hem basiretli tacir gibi hareket etmeksizin hem de haksız kazanç elde etme gayesi güderek huzurdaki davayı ikame etmiştir.

Yukarıda izah edildiği üzere davacının mevcut iş kapsamında tanzim edilen 2.875 EURO tutarlı faturaya atıf yapmaması, kötüniyetini gösterir en büyük husustur.Yine tüm açıklamalarımıza aykırı düşmemek ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla belirtmeliyiz ki davacı şirket takip talebinde yabancı para üzerinden alacak talebinde bulunmasına rağmen alacağına işletilecek faiz olarak yasal faiz istemiştir.

Ancak yabancı para borçlarında uygulanacak faiz türü, 3095 sayılı Kanun m.4/a'ya göre istenebilir. "Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." şeklinde yazılı Kanun maddesine göre davacı şirketin faiz talebi fahiştir.

Bu hususun Sayın Mahkemece bilahare gözetilmesini talep ediyoruz" demek suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, taraflar arasında ihtilaf konusu olmayan taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından, davalı borçlu firmaya taşıma hizmeti verilmiş olup, işbu taşıma hizmetine istinaden faturalar düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından davalı tarafa verilen taşıma hizmetinin eksiksiz olarak yerine getirildiğini,

ancak davalı borçlu tarafından navlun ve çıkış gümrükleme ücretine istinaden tanzim edilen -----------numaralı 15.06.2023 tarihli 3.125 Euro tutarındaki faturanın 1.977 Euro'luk kısmı ve elleçleme ücretine ilişkin olarak tanzim edilen --------- numaralı 17.06.2023 tarihli 198 Euro'luk faturaya ilişkin borcun ödenmediğini; bu sebeple, müvekkil şirket tarafından ---------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını;

icra takibine itiraz edildiğini, itirazın haklı olmadığını belirtmektedir.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir.

Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir. İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.

İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.

Davanın kabulü halinde, itiraz üzerine duran takibe devam edilir; (varsa) ihtiyati haciz, kesin hacze dönüşür. Ayrıca, alacaklı tarafça talep edilmesi halinde, takip konusu alacağın belirlenebilir (likit) olduğu durumlarda davalı (takip borçlusu) alacak miktarının asgari yüzde yirmisi oranında inkar tazminatına mahkum edilir.

Yüksek mahkemenin yerleşik uygulamasına göre hüküm altına alınacak inkâr tazminatının asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir .Davacı tarafça, tarafların ticari defter ve kayıtları, e-posta kayıtları, fatura, taşıma evrakları, hesap ekstresi, tanık ve yemin delillerine dayanılmış; dava dilekçesi ekinde, e-posta çıktıları, CMR evrakı, 198,00 Euro ve 3152,00 Euro tutarlı iki adet fatura, arabuluculuk anlaşamama tutanağı mevcuttur.

Mahkememizce, 14/5/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine istinaden davacı tarafça tanzim olunan iki adet faturadan kaynaklı bakiye borcun bulunup bulunmadığı, fatura konusu hizmetin ifa edilip edilmediğini, edildiyse borcun ödenip ödenmediği, davalının takibe itirazında haklı olup olmadığı şeklinde belirlenmiş;

aynı celsede tahkikata geçilerek dosyanın, taşıma ve mali muhasip bilirkişilerden oluşan heyete tevdi ile davalının takip tarihi itibariyle faturalardan kaynaklı borçlu olmadığı ve uyuşmazlık konularına ilişkin rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.S.M.Mali Müşavir ve Taşımacılık Uzmanı bilirkişiler tarafından tanzim olunan 13/10/2024 tarihli raporda,

"... 1. Ticari Defterlerin Usule Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden:

Davacı şirketin ibraz ettiği, 2023 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226' ve----------- Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür.

Davalı şirketin ibraz ettiği, 2023 yılı ticari defterlerinin noter açılış onamaları ile yevmiye defterinin noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbirini teyit ettiği görülmüştür.

2. Takip Konusu Alacak Yönünden:

Davacının defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalından olan alacağın 64.487,45 TL karşılığı 2.175,00 Euro olduğu. Davalının defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı.

Davacı tarafından takip konusu yapılan 15.06.2023 tarihli ----------- seri no.lu 3.125,00 Buro tutarlı, 17.06.2023 tarihli ---------- seri no.lu 198,00 Euro tutarlı faturaların davalı defterlerinde aynen kayıtlı olduğu. Taraf ticari defter kayıtlarındaki 64.487,45 TL ( 64.487,45 -0, 00) tutarındaki uyumsuzluğun;

Davacının takip konusu olmayan 29.05.2023 tarihli ------------seri no.lu 6.1597,16 TL (2.825,00 Euro) tutarlı faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olmamasından.

Davacının defterlerinde davalı borcuna kayıt edilen kur farkının 13.243,43 TL, davalı defterlerinde davacı alacağına kayıt edilen kur farkının 10.303,44 TL olmasından kaynaklanmaktadır.

3. Taşımacılık Yönünden:

Davalı alıcı firma tarafından davacı taşıma şirketine taşınacak yükle ilgili tam, doğru ve net bilgi verilmediği, bu nedenle; davacı taşıma şirketinin taşınacak yükün kaç araçla taşınacağını taşıma faaliyeti başlamadan önce tespit edemeyeceği,

Davaya konu yükün iki ayrı araçla taşınması gerektiği,

Davacı taşıma şirketinin davalı alıcı firmadan ikinci araç ve ikinci araç navlun ücretini onaylattığı,

taşıma şirketinin ikinci araçla farklı firmaların yüklerini de alarak davalı alıcı firmanın yükünü parsiyel yük olarak taşıdığı konusunda dava dosyasında belge tespit edemediği,

TTK 4. Kitap madde madde 870/4 hükmü gereği davalı alıcı firma tarafından e-posta ile onayla ikinci araç navlun bedelini davacı taşıma şirketine ödemesi gerektiği kanaatine ulaşıldı;

Davacının 2.175,00 Euro asıl için takip tarihinden itibaren 3095 SK.

Md. 4/a uyarınca Kamu Bankalarının 1 yıllık Euro mevduatına uyguladıkları faiz oranına göre döviz faizi de yürütülebileceği" tespitlerine yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu değerlendirilen teknik rapor içeriği birlikte ele alındığında; davacı tarafından takip konusu yapılan 15.06.2023 tarihli --------- seri no.lu 3.125,00 Euro tutarlı, 17.06.2023 tarihli ----------- seri no.lu 198,00 Euro tutarlı faturaların davalı defterlerinde aynen kayıtlı olduğu, bu anlamda takip konusu yapılan faturalar bakımından tarafların karşılıklı defter kayıtlarının birbiriyle uyumlu olduğu;

taraf ticari defter kayıtlarındaki 64.487,45 TL (64.487,45 -0, 00) tutarındaki uyumsuzluğun, davacının takip konusu olmayan 29.05.2023 tarihli ------------ seri no.lu 61.597,16 TL (2.825,00 Euro) tutarlı faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olmaması ve davacının defterlerinde davalı borcuna kayıt edilen kur farkının 13.243,43 TL, davalı defterlerinde davacı alacağına kayıt edilen kur farkının 10.303,44 TL olmasından kaynaklandığı;

davacı taşıma şirketinin taşınacak yükün kaç araçla taşınacağını taşıma faaliyeti başlamadan önce tespit edemeyeceği, taşıma sözleşmesine konu emtianın iki ayrı araçla taşınması gerektiği, davalı alıcı firma tarafından ikinci araç ve ikinci araç navlun ücretinin onaylandığı.

6102 sayılı Yasanın 870/4 hükmü gereği davalı alıcı firma tarafından e-posta ile onayla ikinci araç navlun bedelini davacı taşıma şirketine ödemesi gerektiği; davacının 2.175,00 Euro asıl için takip tarihinden itibaren 3095 sk. md. 4/a uyarınca Kamu Bankalarının bir yıllık Euro mevduatına uyguladıkları faiz oranına göre döviz faizi de yürütülebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne; alacağın likit olduğu değerlendirilmekle davalı aleyhine inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.