İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/93 K.2025/361

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/93 Esas

KARAR NO : 2025/361

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 31/01/2025

KARAR TARİHİ : 15/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili sigorta şirketi tarafından ------------ Mah. Ada --------- --------- Parsel --------- ---------- adresinde bulunan alan, --------- Poliçe numaralı, İnşaat Tüm Riskler Sigortası ile 04.03.2022 - 13.11.2026 tarihleri arası dönem için, sigortalı -----------Ş. lehine sigortalandığını, söz konusu poliçede riziko mahallinde meydana gelen hırsızlık hasarları da teminat kapsamında olduğunu, riziko mahallinde güvenliğin sağlanması için sigorta ettiren şirket tarafından davalı şirket ile sözleşme imzalandığını, 02.09.2023 tarihinde, saat 06.45 – 07.00 sıralarında şantiye alanına araçla gelerek,

içeri giren hırsızlar tarafından, ---------- blok altında bulunan elektrik taşeronuna ait depolardan 1 tanesinin kapısındaki kilidi kırarak depo içindeki muhtelif elektrik kabloların çalındığını, davalı şirket tarafından güvenlik hizmetinin sözleşmeye ve kanuni yükümlülüklerine aykırı olarak, kusurlu şekilde ifa edilmesi sonucu hırsızlık hadisesi meydana gelmiş ve sigortalının zarara uğradığını, eksper tarafından olay mahallinde yapılan detaylı incelemeler ve kapsamlı değerlendirmeler neticesinde;

hadisenin şantiye sahasına giren faillerce bloklardan birinin altında bulunan elektrik taşeron deposundan elektrik kablolarının çalınması şeklinde meydana geldiği, kamera görüntülerinde faillerin şantiyeden çıkmak için pasif kapıdaki asma kilidi ve depo kapısındaki asma kilidi demir kesme makası ile kestiklerinin görüldüğü, olay yeri inceleme raporunda da depo kapısındaki kilitlerin kırılmış olduğunun belirtildiği, sahada özel güvenlik ve kamera bulunduğu, hadisenin meydana gelmesinde kırma zorlama yöntemlerinin kullanıldığı,

bu itibarla hasarın İnşaat Sigortası Genel Şartları, Hırsızlık Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları gereği teminat kapsamında değerlendirilebileceği kanaatinin bildirildiğini ve poliçe kapsamında ödenmesi gereken tazminat tutarının hesaplandığını, bu doğrultuda, müvekkili şirket tarafından hırsızlık hadisesi için toplam 205.146,22TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalı şirketin güvenliğe ilişkin yükümlülüklerini gereğince yerine getirmediğinden hasardan sorumlu olduğunu,

davalı şirketten ödeme talebine rağmen ödeme yapılmaması nedeni ile zararın rücuen tahsili amacı ile ---------İcra Dairesi ----------- E. sayılı dosya ile davalı şirket hakkında icra takibi başlatıldığını ancak davalı haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, dava öncesi arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç elde edilemediğini, tüm bu nedenlerle davalının ---------İcra Dairesi ---------- E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı -----------Ş. arasında 15.09.2022 tarihli Güvenlik Hizmet Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye göre müvekkili şirket tarafından "---------- ---------- Etap Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İşi Projesi" ne özel güvenlik hizmeti sağlanmasının kararlaştırıldığını, 02.09.2023 tarihinde, müvekkili şirket tarafından hizmet verilen şantiyede, içinde yedi kişinin maskeli ve baret takmış şekilde bulunduğu ---------- plakalı araç şantiyenin ----------- yakın giriş kapısından birine saat 06.51 sularında yanaştığını,

aracın müvekkili şirket çalışanı özel güvenlik görevlisi tarafından durdurulduğunu, geçişine izin verilmediğini, özel güvenlik görevlisinin "silahla tehdit edilmesi" sonucunda kapı açılmak zorunda kalındığını, içeri giren hırsızların 5-6 dakika içerisinde, içeride dava dışı Yıldızlar şirketinin taşeronu olan ---------- Şti. ' ye ait olduğu iddia edilen bir takım malları çalıp, şantiyede bulunan atıl, kilitli kapıyı kırmak suretiyle kaçtıklarını, davacı sigortacı tarafından,

dava dışı ----------- şirketine yapılan ödemenin müvekkil şirkete ödeme tarihinden itibaren işlemiş avans faiziyle rücu için ---------- İcra Müdürlüğü' nün ----------- E. sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibine girişildiğini, müvekkili şirket tarafından borca, takip dayanağına, faize ve takibin feri'lerine edilen itiraz üzerine takibin durduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının takip talebiyle sıkı sıkıya bağlı olduğunu, takip talebinde dayanılmayan delil ve belgelerin işbu davayla ileri sürülmesini kabul etmediklerini, gerçekleşen hırsızlık olayında müvekkili şirketin kusuru olmadığını,

dava dışı ---------- şirketinin müvekkili şirket tarafından sunulan üç ayrı risk analiz raporuyla uyarıldığını, dava konusu hırsızlıktan yaklaşık 1 hafta önce hazırlanan ve paylaşılan 25.08.2023 tarihli risk analiz raporunda; hırsızların giriş yaptığı ----------- bölgesinde birçok güvenlik zaafiyeti bulunduğu,

ayrıca şantiye alanı büyüklüğü görev noktalarının birbirine uzaklığı dikkate alınarak acil müdahale gereken hallerde kullanılmak üzere, şantiye arazi şartlarına uygun, koruuma planında sınırlandırılmış bölge içerisinde kullanılmak üzere araç temini konusunda elzem ihtiyaç olduğunun bildirildiğini, hırsızlık anında mevcut güvenlik sayılarının da 20' den (güvenlik müdürü ve vardiya amiri hariç) 34' e çıkartılması talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin defaatle yapmış olduğu, özellikle somut olaydaki hırsızların giriş ve çıkışlarını yaptığı noktaların güçlendirilmesi,

toplam güvenlik sayısının artırılması ve içerideki olaylara müdahale edilebilmesi için araç temini taleplerinin karşılıksız kaldığını, şantiyede çalışan özel güvenlik görevlilerinin silahsız olduklarını, özel güvenlik görevlisi tarafından silahlı hırsızlara karşı yeterli seviyede direnç gösterildiğini, hırsızlar içeri girdikten sonra müvekkil şirket çalışanları tarafından üzerine düşen tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini, hırsızlar içeri girdikten sonra,

ilgili güvenlik görevlisi tarafından, rutin prosedür işletildiğini, silahlı hırsızların girdiği yönünde anons geçildiğini ve derhal kolluk kuvvetlerine telefon edildiğini, her ihtimalde sigortalının yüklenicisinin alt taşeronuna ait malların sigorta kapsamında kalmadığını, tüm bu nedenlerle haksız davanın reddine, davacı sigorta şirketinin asıl alacağın %20' sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı sigorta şirketi üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyası, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir. ------------ İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 205.146,22-TL Asıl Alacak, 24.250,81-TL işlemiş Faiz olmak üzere toplam 229.397,03-TL'nin tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı,

ödeme emrinin davalıya 29/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 25/04/2024 tarihinde icra takibine itiraz edildiği, davanın yasal 1 yıllık süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Bir itirazın iptali davasının görülebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış,

geçerli ayakta bulunan bir icra takibinin varlığı şarttır.Ortada geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur.İcra dairesinin yetkisine itiraz edildiği ve bu itirazın olumlu yahut olumsuz sonuçlandırılmadığı hallerde geçerli bir takibin bulunmadığı açıktır.O halde bu husus İİK'nın 67. Maddesi uyarınca bir dava şartıdır ve dava şartları da HMK'nın 114/2 ve 115/1 maddeleri uyarınca mahkememizce resen gözetilmek zorundadır.Somut olayda davalı hem icra dairesinin yetkisine , hem borca itiraz etmiştir.

2004 sayılı İİK'nın 50. Maddesi yetki sorununu düzenlemektedir.

Maddenin ikinci fıkrasında ; yetki itirazının esas hakkında itirazla birlikte yapılacağı vazedilmiş ,icra mahkemesinde uygulanacak olan bu usulün itirazın iptali davasında da uygulanacağı kabul edilmiştir.Zira İİK alacaklıya ya 68. madde çerçevesinde itirazın kaldırılması için icra mahkemesine ya da 67. madde gereğince itirazın iptali için genel mahkemeye dava açabilmesi açısından bir tercih hakkı tanımıştır.Alacaklı tercih hakkını genel mahkemeye müracaat yönüne kullanmışsa artık mahkememiz hem icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı hem de borcun esasına yönelik itirazı inceleyecektir.

Halefiyet gereğince sigortalısına ödemiş olduğu tazminat bedelini rücuen olayda kusuru olduğunu iddia ettiği davalı güvenlik hizmeti veren şirketten talep eden davacının açacağı takip ve davalarda 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesi gereğince yetki sözleşmesinde belirtilen yer mahkeme ve icra daireleri yetkili olacaktır.

Tekmil dosya kapsamında davacının sigortalısı olan ------------Ş'nin inşaatında meydana gelen hırsızlık sebebi ile düzenlemiş olduğu----------- poliçe numaralı İnşaat Tüm Riskler poliçesi çerçevesinde sigortalısına 205.146,22-TL sigorta tazminatı ödemekle sigortalısına halef olduğu ve hırsızlığın/hasarın meydana gelmesinde kusurlu olduğundan bahisle davalı güvenlik hizmetini sunan şirkete rücu amaçlı takip başlattığı, davacının bu takip ve eldeki davadaki yasal konumunun halefiyet ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekeceği,

bu doğrultuda değerlendirme yapıldığında ------------ sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmakla, davacı olan sigortacının yerine halef olduğu sigorta ettiren --------Ş ile davalı arasındaki hukuki ilişki temel alınarak hukuki sonuca gidilmesi, yetkili ve görevli mahkemelerin belirlenmesinin gerekeceği, dosya incelendiğinde dosyamız davalısı ile davacının ödeme ile halefi olduğu sigorta ettiren arasında akdedilmiş "Güvenlik Hizmet Sözleşmesi" bulunduğu,

sözleşmenin 13. maddesinde taraflar arasında sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda ----------- Mahkeme ve İcra Dairelerinin münhasır yetki şartı ile yetkili kılındığı, her iki taraf da tüzel kişi tacir olmakla 6100 sayılı HMK'nın 17. Ve 18. maddesindeki şartlar sağlanmakla yetki şartının geçerli olduğu ve bunun dosyamız davacısını da mezkur İçtihadı Birleştirme kararı doğrultusunda halefiyet ilkesi gereğince bağladığı,

davacının münhasır yetki şartı gereğince takibi ----------- İcra Müdürlüğünde yapması gerekir iken ----------- İcra Müdürlüğünde yaptığı ve davalının da süresinde usulüne uygun yetki itirazında bulunduğu ve takibin durduğu, somut olayda, davacı tarafça açılan davada icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali talep edildiği,

itirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli bir icra takibinin bulunması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi halinde dava konusu takibin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığının öncelikle ve re'sen belirlenmesinin gerekeceği,

icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmadığının belirlenmesi durumunda geçersiz takip nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği mahkememizce anlaşılmış bu nedenle yetkili icra dairesinde taraflar arasında düzenlenen yetki sözleşmesine göre icra takibi başlatılmadığı belirlendiğinden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.