İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/284 K.2023/19

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/284 Esas

KARAR NO : 2023/19

DAVA

Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

ASIL DAVA TARİHİ : 17/08/2020

KARAR TARİHİ : 31/01/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA /ASIL DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..--- müvekkili şirketin 2016 yılında ticari faaliyetleri başladığını, kendi bünyesinde çalıştırmış olduğu nitelikli elemanları ile bulunduğu sektörde farklılıklarını belli ederek hızlı şekilde yükseldiğini ve tecrübe sahibi olduğunu.

Müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinde bir çok yazar ile çalışmakta olup dürüstlük ilkesi çerçevesinde hareket ederek yapmış olduğu ticari faaliyetlerde güven ilişkisine her zaman önem verdiğini ve bu doğrultuda hareket ettiğini Davalı ... ile müvekkili şirket arasında --------- ----- ilişkin olarak -------- şirkete devrettiğini. Ayrıca taraflar arasında-------- esere ilişkin olarak ---- tarihli diğer sözleşme ile aynı içeriğe haiz --- sözleşme imzalandığını.

Her iki sözleşmenin 12. Maddesi kapsamında sözleşme süresi taraflar arasında 5 yıl olarak belirlenmiş. bu sözleşmenin 7. Maddesi gereğince --- olduğu eseri piyasa koşullarına fiyatlandıracak ve eser sahibine --- hesaplanarak etiket fiyatı üzerinden--- düşülerek %14 telif ödeneceği. ----- ödemesinin süresi ise eserin basımından itibaren 170 gün sonra yapılacağı kararlaştırıldığı.

Müvekkili şirketin bu sözleşmeler kapsamında kendi üzerine düşen yükümlülükleri fazlasıyla yerine getirdiğini ortaya çıkan ürünün en kaliteli olması ve satışının arttırılması ile alakalı olarak her türlü gerekli işlemi yerine getirdiğini.

İşbu sözleşme kapsamında müvekkili şirket, davalıya gereken ödemeleri zamanında yaptığını ayrıca bir durum söz konusu olduğu hallerde ise davalı ile anlaşarak anlaşma kapsamında gerekli ödemeleri yaptığını.Davalının kendisine yapılan ödemelerin eksik olduğu konusunda müvekkili şirkete mail atmış ve bu mail kapsamında müvekkili şirketi gerek hırsız gerekse dolandırıcı olarak nitelendirmiş ve bu minvalde suçlayıcı tarzda hareket ettiğini.

Bu duruma rağmen müvekkili şirket taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin yürürlükte kalması için her türlü iyiniyet ve dürüstlük ilkesi çerçevesinde hareket ederek gerekli bilgilendirmeyi kendisine yaptığını. Davalı ilk önce ----- basım adedi ile alakalı olarak müvekkili şirketi suçlar nitelikte hareket ettiğini.

Müvekkili şirketin imzalanan sözleşmenin 3. Maddesi gereğince baskı adedini kendisinin belirleme yetkisine sahip olduğunu bilmesine rağmen kendisi ile anlaştıkları sayıda bastırdığını belirtiğini. Akabinde davalı kendisine eksik ödeme yapıldığını ileri sürdüğünü. Bu duruma cevap olarak müvekkili şirket davalıya hesaplamayı doğru şekilde yapması için bütün durumu gösterir ------- gönderdiğini.

Müvekkili şirketin, davalıya söz konusu hesap işlemlerinin kendisinin getireceği bir bilirkişi tarafından hesaplayabileceğini ve kendisine herhangi bir eksik ödeme yapılmadığının ortaya çıkacağını belirterek, her türlü muhasebe ve ödeme kayıtları şeffaf bir şekilde paylaşmış, iyiniyet ve dürüstlük ilkesi çerçevesinde sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini.

Bu durumu davalı herhangi bir neden göstermeksizin-------------- ---- tarafından düzenlenen ihtarname ile Medeni Kanunun 2. Maddesi gereğince dürüstlük kuralının müvekkili şirket tarafından ihlal edildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında kendisine eksik ödeme yapıldığı gerekçe gösterilerek haksız şekilde telif sözleşmeleri tek taraflı olarak feshedildiğini.

Yukarıda izah edilen nedenlerle müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine, iyiniyet ve dürüstlük kuralı gereği yapılması gereken bütün işlemleri yapmasına rağmen, davalı tarafından haksız ve kusurlu biçimde tek taraflı olarak feshedilen telif sözleşmesi kapsamında müvekkilinin yapmış olduğu giderler neticesinde oluşan maddi zararının ve kar kaybının tazmin edilmesi gerektiğini ve davanın kabulü ile, sözleşmeleri haksız ve kusurlu şekilde fesheden davalı ...----şimdilik --- yoksun kalınan karın yasal faizi ile birlikte alınarak müvekkile ödenmesine,

Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞIİDDİA /Asıldavada Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle. Müvekkili ---- davacı yayıncı arasında; isimleri sözleşmede belirtilen-----konusunda --- sözleşme imzaladığını. Sözleşmeye göre --- sonra, %14 telif ücreti ödeyecektir. Bu ödeme, ---- yapılacağını. Daha sonra alınan bir karar ile ------------- düzenleme olduğunu. Müvekkil ------, kendi alanında yazdığı ----- saygın ve haklı bir şöhrete sahip bulunduğunu. Daha önce de başka birçok ------- ile çalıştığını.

Öncesinde çalıştığı süreçlerde de, davacı ile yaptığı sözleşme sırasında da ve davacı ile ilişkileri devam ederken de, kendisi için öncelikli olanın güven ilişkisi ve dürüstlük olduğunu. Davacının ------ hukukunun temel ilkesi olan dürüstlük kuralına (güven ve iyiniyete) aykırı davrandığı için müvekkili yazar tarafından gönderilen ihtarnameler ile taraflar arsındaki sözleşme feshedildiğini.

Davacının -------- hesapları takip edebilmesi için bilgi amaçlı --------------- açtığını. Müvekkile ara ara oradan hesapları takip ve kontrol etmek istese de çok ----- olduğu için çok başarılı olamadığını. Buna rağmen gördüğü bir kısmını aşağıda izah ettiği müteaddit yanlışlıkları da ikaz ettiğini. Davacı tarafın taraflar arasındaki sözleşmeler devam ederken dürüstlük kuralına aykırı müteaddit davranışları olduğunu.

Müvekkili ---- davacı/---- (sonrasında hemen düzeltmeler yaparak ödeme yapmış) ancak belli bir noktadan sonra taraflar arasındaki güven zedelendiği için, son yaşanan olay bardağı taşıran son olay olmuş ve sözleşme müvekkile yazar tarafından feshedildiğini. Müvekkili ------- adedi ve %14 telif ücreti ile yayın tarihini gösterir (sadece 3 bilgi içeren) basit bir hesap tablosu istediği halde, davacı yayıncı müvekkili yazarı hiç ilgilendirmeyen --------- gönderdiğini.

Bu karmaşık durum müvekkilenin gelen ödemeleri teyidini zorlaştırdığını. Arada bakıp ikaz ettiğinde ise yanlışlık oldu deyip tablolar düzeltilmiş, eksik ödeme havale edildiğini. Sonuç olarak davacının dürüstlük kuralına aykırı davrandığını, eksik ödeme yaptığını, sözleşmeye aykırı davranışta bulunduğunu bandrolleri eksik bildirdiğini, davacının bu davranışları nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce birleşen Mahkememizin ---- dosyasında: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı --------- arasında; isimleri sözleşmede belirtilen---- konusunda ---- sözleşme imza edildiğini, sözleşmeye göre ----- etiket fiyatı üzerinden,---- sonra, %14 telif ücreti ödeneceğini, ---- kaldırıldığını, ---------- adedi ile çarpılıp, %14 ü Yazara ödeneceğini, Bu ödemenen,----yapılacağını, davalı --- sözleşmeler hukukunun--- olan dürüstlük kuralına ---- aykırı davrandığı için müvekkiline yazar tarafından gönderilen ihtarnameler ile taraflar arsındaki sözleşme feshedildiğini,

davalı ---- esas sayılı dava dosyası ile sözleşmenin haksız feshedildiği iddiası ile ----kalınan karın yasal faizi ile birlikte ödenmesi için dava açıldığını, öncelikle bu iki davanın birleşip-birleşmeyeceğini mahkemenin takdirinde olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla, ------- ödenmeyen telif bedelleri, bildirilmeyen-------- telif bedelleri, geçmiş yıllara ait eksik hesaplanmış ----bedelleri;

toplam ----- alacağının davalı taraftan, her bir kalemin tahakkuk ettiği tarihten itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte tahsili ve sayısı tarafımızdan bilinmeyen ve suç teşkil eden ------ basılmış--- telif ücretleri ve Davacının ----- müvekkilini birden çok defa yanıltılması sebebiyle 500 bin maddi-manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE /ASIL DAVADA:Dava, aralarında düzenlenen telif sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmenin feshinin haksız olup olmadığı, tazminat davasıdır. Mahkememizce birleşen Mahkememizin --- dosyasında:Dava, Aralarında düzenlenen sözleşmeler kapsamında telif bedellerinin ödenip ödenmediği, eksik ödeme olup olmadığı, bunların tespiti ile ödenmesi ve manevi tazminata hükmedilmesi

Mahkememiz dosyasından aldırılan --- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Asıl dava yönünden davalı yazara eksik telif bedeli ödenmesi nedeniyle sözleşmeleri feshetmesinin haklı olduğu, bu çerçevede davacının feshe dayalı tazminat taleplerinin Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak kaydıyla ispatlanamadığı, Birleşen dava yönünden ise davacı yazarın davalı yayıncıdan talep edebileceği eksik telif bedeli alacağının ----- olduğu, yönünde raporu mahkememize sunmuşlardır.

19/12/2022 tarihli ek raporda ;Asıl dava yönünden davalı yazara eksik telif bedeli ödenmesi nedeniyle sözleşmeleri feshetmesinin haklı olduğu, bu çerçevede davacının feshe dayalı tazminat taleplerinin Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak kaydıyla ispatlanamadığı, Birleşen dava yönünden ise davacı yazarın davalı yayıncıdan talep edebileceği eksik telif bedeli alacağının---- olduğuna dair ek raporu mahkememize sunmuşlardır.

Davalı karşı davacı ...----- dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

Dosya içerisine alınan bilirkişi raporları, kayıt ve belgeler, ---- taraf iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde, asıl dava davacı ile davalı arasında düzenlenmiş olan telif sözleşmesinin haksız fesih iddiasından kaynaklı tazminat davası birleşen dava ise davacının telif sözleşmesinden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebi ile haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, buna göre asıl davada davacı ... ile davalı ----. arasında------- sözleşmesi düzenlendiği, davalı yazar ...----- tarihli fesih ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği,

feshin haksız olduğu iddia edilerek uğranılan maddi zarar ve yoksun kalınan karın talep edildiği, birleşen davada ise davacı yazar .----- taraflar arasında düzenlenen ---- kapsamında telif ücreti alacağıyla FSEK ten kaynaklanan hakların ihlali sebebiyle manevi tazminat ve ayrıca haksız fiil sebebiyle maddi tazminat talebine ilişkin olduğu, mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinde sunulan ---- raporda asıl dava yönünden feshin haklı olduğu, bu sebeple davacı yayın evinin tazminat taleplerinin ispatlanamadığı,

birleşen dava yönünden ise davacının ----alacaklı olduğu yönünde görüş bildirildiği, itiraz üzerine aldırılan ek raporda ise kök rapordaki görüşün muhafaza edildiği, buna göre tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde asıl davalı davacı ... ile davalı arasında davalının yazarı olduğu -----sözleşmesi imzalandığı, davalı yazar ... tarafından telif sözleşmesi kapsamında yapılacak ödemelerin eksik olduğu ve süresinde olmadığı iddiasıyla davacı ----ihtarnamesi ile---- gönderildiği, davacı yayınevi ---- sözleşmenin feshinin haksız olduğu, davalı yazar tarafından ise feshin haklı olduğunun iddia edildiği,

dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar arasındaki yazışmalarda incelendiğinde davacı yayınevinin sözleşmeden kaynaklı ödeme yükümlülüğünün taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 7. Maddesinde yer aldığı şekilde tam olarak yerine getirilmediği,

bilirkişi raporuyla da ödemelerin eksik olduğu gibi bazı ödemelerin hiç yapılmadığı ancak davalı yazarın bildirmesi neticesi daha sonra yapıldığı ödemelerin zamanında yapılmaması ayrıca eksik yapılması hususunu yazar bakımından sözleşmenin devamının çekilmez hale getirdiği bu sebeple mahkememizce davalı yazarca yapılan sözleşme feshinin usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine ulaşıldığı bu sebeple asıl davada davacının haklı sebeple fesih nedeniyle zarara uğrayamayacağı fesih nedeniyle uğramış olduğu zararlar olduğu dair bunu davalı yazardan talep edemeyeceği anlaşıldığından asıl davanın reddine karar vermek gerekmiş birleşen dava yönünden ise

davacı yazar ... davalı ----düzenlenmiş olan ----- alacaklarını alamadığı bu sebeple maddi olarak zarara girdiği gibi manevi olarakta bu durumdan dolayı zarara uğradığı iddiasında bulunduğu mahkememizce asıl davada sözleşme feshinin haklı olduğu zira telif sözleşmesi kapsamında yazara yapılacak ödemelerin zamanında yapılmadığı, ödemelerin eksik yapıldığı, nitekim davalı yayınevinin de bunu kabul edip ---- geciken telif ödemesi şeklinde 10.040,00 TL ödeme yaptığı fakat bu ödemenin yazarın bildirmesi neticesi yapıldığı,

bu şekilde mahkememizce alınan bilirkişi raporu doğrultusunda da feshin haklı olduğu bu sebeple davacının sözleşmeden kaynaklı alacaklarını ayrıca fesih sebebiyle manevi olarakta zarara uğradığı kanaatine ulaşıldığında manevi tazminat talebinde de bulunabileceği telif alacağının bilirkişi raporuna göre ---- hesaplandığı bu bedelin sözleşmeden kaynaklı maddi tazminat alacağı olarak davalı ---- alınması gerektiği, faiz başlangıcı yönünden ise dosya içerisindeki belgelerden taraflar arasında düzenlenen sözleşmelere göre sözleşmenin 7. Maddesine göre telif bedelinin eserin basımından ---- ödeneceği,

davacı yazara ödenmesi gereken telif bedellerinin dosya içerisindeki --- göre en son basım olan --- tarihli eserlere ilişkin olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre ödemenin 170 gün sonra yapılacağı kararlaştırıldığından bu tarih ---- tarihi itibariyle ----temerrüde düştüğü bu sebeple faizin bu tarih itibariyle başlanmasına karar verildiği,

manevi tazminat yönünden ise dosya kapsamı sosyal ekonomik durum araştırma tutanakları, --- ilişkin bilirkişi incelemesi hepsi birarada değerlendirilmek suretiyle davacı yazar ..----- ilgili ödemeler bakımından sorunlar yaşaması buna ilişkin belgeleri incelemek zorunda kalması bu durumun kendisinde rahatsızlık hissi uyandırması karşısında manevi tazminat talebinin haklı olduğu ve takdiren 15.000 TL manevi tazminata hükmetmek gerektiği yine birleşen davada davacı yazar tarafından---- basıldığı iddiasıyla talepte bulunulmuş ise de --- iddiasına dayanan-------- kitaplarının davacının yazmış olduğu eserlerin bir bütün halinde satışına ilişkin

olduğu ve bu eserler yönünden her biri bakımından ------- bandrolsüz herhangi bir eser basımı olmadığı da davacının bu iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından birleşen davada haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM /Yukarıda açıklanan nedenlerle ; ASIL DAVANIN REDDİNE, Mahkememizce birleşen Mahkememizin --- dosyası yönünden davanın KISMEN KABULKISMEN REDDİ ile,---- alacağının 04/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ..--- verilmesine, 10.000 TL lik haksız fiilden kaynaklı ---------- ilişkin maddi tazminat talebinin REDDİNE, Manevi tazminat yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile, 15.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı ....---- verilmesine, Fazlaya ilişkin istemelerin reddine,

RED OLAN ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Peşin harcın mahsubu ile---- fazladan yatan harcın davacı ....----- iadesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan ---- uyarınca, Davalı vekiline avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan ---- ücreti vekaletin davacı ... --- tahsili ile davalı ...----ödenmesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZ ----- ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN

Kabul edilen TELİF ALACAĞI YÖNÜNDEN:

1-Alınması gerekli toplam ----- ----fazla alınan 945,11 TL nin davacı ...--- iadesine,

2-Kabul edilen telif alacağı maddi tazminat talebi bakımından --- ücretinin davalı ...----- davacı ..---- ödenmesine,

3-Kabul edilen manevi tazminat talebi bakımından 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...----- alınarak davacı ...----- ödenmesine,

4-Ret edilen manevi tazminat talebi bakımından 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...--- alınarak davalı ...------ verilmesine,

5-Ret edilen haksız fiile ilişkin maddi tazminat talebi bakımından 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...--- alınarak davalı ...---verilmesine,

6-Davacı tarafından yatırılan ------- toplam harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından yapılan 2.634,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre------ davalı ... ---- alınarak davacı ...----verilmesine, bakiye kısmın davacı ... üzerinde bırakılmasına,

7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,

Dair davacı vekili ile davalı ve vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.