İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/30 K.2021/53

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2019/280 Esas

KARAR NO : 2021/6

DAVA

Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/06/2014

KARAR TARİHİ : 19/01/2021

Mahkememizden verilen ----- Esas --- sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 'nin ---tarih ve ---- Karar sayılı ilamıyla mahkememiz kararının KALDIRILMASINA karar verilerek gelmekle mahkememizce yapılan açık duruşma sonunda;

İSTEM / Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ------ yılında kurulduğunu ve --- konusunun ----ile ilgili malzemelerin------ olduğunu, şirketin ------------ elektroniği ile ilgili iki grup ürün imal ettiğini, davalı şirketin müvekkili şirketten ayrılan eski çalışanları tarafından kurulduğunu ve kurulmasını takiben çok kısa bir süre sonra müvekkili tarafından geliştirilen------- model belgesi başvurusunda bulunduğunu,

müvekkili şirketin eski çalışanlarından olan ve dava konusu faydalı model başvurusunda buluş sahibi olarak görünen dava ---- dava konusu faydalı model başvurusunda diğer buluş sahibi olarak görünen kardeşi ------ tarihinde davalı şirketi kurarak ---- imal etmeye başladığını, dava dışı bu kişilerin davacı müvekkili şirketi nezdinde çalıştıkları dönemde vakıf oldukları kendilerine emanet edilmiş olan tüm -------- kapsamındaki tescil dışı bilgi, öğreti, yöntem, portföy ve verileri dürüstlüğe aykın biçimde, yetkisiz ve izinsiz olarak kullandıklarını,

müvekkili şirketin yıllar içinde büyük emek ve masraf sarf ederek geliştirdiği ürünleri birebir taklit ederek imal ettiklerini, davalı şirketin kurucu ortakları olan dava dışı---- ve dava dışı --------- müvekkili şirketin çalışanı sıfatıyla ayrıntılarına ----- aynısını------ imal ederek piyasaya sürdüklerini ve davalı şirket adına -------- faydalı model olarak haksız bir şekilde tescil ettirdiklerini, müvekkili şirketin söz konusu ürünü uzun yıllardan beri kullanması sebebiyle davalı tarafça tescil edilen faydalı ------- mevcut olmadığını belirterek,davalı -------------- 551 sayılı KHK'nin 165. maddesi uyarınca hükümsüzlüğünün tespitine,

-------- terkinine, davalı şirketin davacı şirkete yönelik haksız rekabet eyleminin tespitine, önlenmesine ve hükümsüzlüğü talep edilen faydalı model konusu ürünün davalı tarafça ---- davalı ---- mevcut ürünlerin imhasına, haksız rekabete ilişkin ---- masrafı davalıya ait olmak üzere--- olmadığı takdirde ---- gazeteden birinde ---- ----- süre ile ilanına, bu süre içinde davalının başka internet sitesi kullanmaktan menine, belirsiz alacak davası olarak TTK'nun 56. ve TBK'nun 50,51,58. maddeleri uyarınca 10.000,00 TL maddi tazminat ve 10.000,00 TL tutarında manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVAYA CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin ortak ve çalışanlarıyla ilgili iddiaların davacı tarafın müvekkili hakkında olumsuz bir intiba yaratma çabasından ibaret olduğunu, ----- farklı olarak faydalı modellerde yenilik ve buluş basamağının aşılması konularında inceleme yapılamayacağını, müvekkili ---- tarihinde tescil edilen dava konusu faydalı model ile davacı şirketin daha önce tescil ettirdiği ancak yenilemediği------- benzer ve farklı yönlerinin tespit edilmesi gerektiğini,

dava konusu ürün dışında piyasada bir çok sektörde temel noktalarda birbirine ---- içerdikleri ------- olanakları gibi farklılıklar nedeniyle faydalı model olarak tescil niteliğine kavuşan ürünlerin bulunduğunu, davacı tarafın------ edilmiş olması halinde bile müvekkiline ait ----------- tesciline davacı tarafça itiraz edilmesine rağmen, kurumun bu itirazı reddettiğini, yenilik incelenmesinde ---- --- ayrıldığı, farklılığın ne kadar önemli olduğundan ziyade, ---- aynı olup olmadığına dikkate edilmesi gerektiğini belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE / Dava, davalı adına ------ numaralı ---- vasfını taşımaması ve davacıya ait faydalı model ürünü ile benzer olması iddiası ile açılan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat davasıdır.Mahkememiz -------- kararı,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ------.-----sayılı ilamı ile kaldırıldığından mahkememizce kaldırma kararındaki gerekçelere uygun olarak yeniden yapılan yargılama neticesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dosyaya getirtilen ----- incelenmesinde; ------- tarihinden itibaren 10 yıl süre ile davacı adına ---- nezdinde tescil edildiği, ---- ücretin süresinde ödenmemesi ve mücbir sebep talebinde bulunulmaması nedeniyle geçersiz kılınarak işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler------ tarihli ek raporlarında; davalı şirkete ait ----------------- başlıklı fayalı model ile karşılaştırılması sonucunda ----- numaralı "---------- başlıklı faydalı modelin---- bağımsız isteminin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığı, davalı--------- belgesine konu ------ sistemi ile davacı

tarafa ------- belgesi ---------- arasında teknik olarak tek farkın ölçme biriminin ----------- numaralı faydalı model belgesinin -------- ait olduğu ve zaman içerisinde ürün üzerinde geliştirme -------------------- numaralı faydalı model belgesindeki ----------------- bulunmadığı, mali bilirkişi tarafından ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava konusu ürünün satışından davalının 2.777,83 TL zarar ettiği, davalının stoklarında dava konusu üründen toplam 5.041,92 TL maliyet ile--------bulunduğunu bildirmişlerdir.

Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 551 sayılı KHK'nin 154/1. maddesi uyarınca bir--- --- verilebilmesi için yenilik ve ---- ---- olması gereklidir. -------- konusu olan ----- başvuru tarihinden önce ----veya dünyada herkesin erişebileceği şekilde yazılı veya başka bir biçimde açıklama yapılmamış --- kullanılmamış ise söz konusu olmaktadır Bir başka ifadeyle, faydalı modellerde hükümsüzlük konusunda ------- yapılırken bir buluşun yeniliğini ortadan kaldıran açıklamanın,----- --------yapılması yeterli sayılır. Buna ------------- kullanım bakımından yenilikte ise sadece ülke içindeki kullanım esas alınır.

Faydalı modelden doğan hakkın kapsamı istem veya istemlere göre belirlenmek zorundadır. Faydalı -------- hakkın koruma kapsamının belirlenmesinde istemlerin bu özellikleri, 551 sayılı KHK'nın 47/2.maddesinde açıklandığı gibi, aynı doğrultuda düzenlenmiş 83. madde uyarınca,-------- --- korumanın kapsamı istem veya istemler ile belirlenir. İstem veya ----------- yorumlanır.

Faydalı model belgesinde, ---- ---- veya istemlerin iptal edilmesi, buluşun, buluş olma vasfını ortadan kaldırıyor veya ondan beklenen yararın teminini imkansız kılıyorsa, bu durumda tam hükümsüzlükten bahsedilecektir. Buna mukabil -------- belgesinin yalnız bir bölümüne ilişkin bulunuyorsa, sadece o bölümü etkileyen istem veya istemlerin iptal edilmesiyle kısmi hükümsüzlüğüne karar verilir. Hükümsüzlüğün tespiti davanın açıldığı tarihe göre değil, faydalı model belgesi başvurusunun yapıldığı tarih temel alınarak belirlenmelidir.

Bir faydalı modelin yeni olmadığı iddiasının ispat -----------, bunu iddia edene düşmektedir. Buna karşılık davalı taraf usulüne uygun olarak tescil edilmiş bir faydalı model belgesinin sağladığı yenilik karinesinden istifade ile buluşun yeni olduğunu ----- kurtulacaktır.

Mahkememizce alınan --- tarihli bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile davalı adına tescilli dava konusu faydalı modelin, daha önce davacı tarafça piyasaya sürülen ve tescil edilmişken ücreti yatırılmadığı için geçersiz ---------- olduğu, bu nedenle yenilik unsuru taşımadığı, davalı vekili tarafından ----uzman bir bilirkişiden de rapor alınması talep edilmişse de, bilirkişi ---- dava konusu --- ilgili kısmının da incelendiği, bilirkişi raporunun davayı aydınlatmaya yeterli olduğu ve davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Davalının,davacının geliştirip,----- ---------- sürmesi ve kendi adına tescil ettirmesi eyleminin haksız fiil ve haksız rekabet teşkil ettiği,bu nedenle haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine de karar vermek gerektiği,haksız eylem ve haksız rekabet nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinde haklı olduğu tazminat miktarının hesaplanması yönünden yaptırılan bilirkişi incelemesinde davalının zarar etmiş olduğu bildirildiğinden,mahkememizce davacı zararının hesaplanamaması nedeniyle,olayın oluş biçimi ,eylemin süresi,

hükümsüzlük sebebiyle haksız kullanımın tarihinin ----- tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ---- manevi tazminata hükmedilerek,davanın tümden kabulüne karar vermek gerekmiş,hükmün ilanının gazetede yayınlanmasına hükmedildiği için internet sitesinde yayınlanması talebinin ve hükmün icrasına dair tali sair taleplerin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.