KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
- Esas No
- 2019/276
- Karar No
- 2025/49
- Karar tarihi
- 29 Nisan 2025
Karar Metni
3.607 kelime·18 dk okuma·7 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO
2019/276 Esas
KARAR NO: 2025/49
DAVA
Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/11/2013
KARAR TARİHİ: 29/04/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,------ tarihli görevsizlik kararına istinaden Mahkememize tevzi edilen ve mahkememizde ---numara alan dava dosyasına sunulan dilekçeler, dosya içeriği ile birlikte incelendi.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.
Davacılardan ---yılından itibaren ----- ardından ------ olarak çalışıp, ----yılları arasında ------ görevini ifa ettiğini, uzun yıllardır bankacılık sektöründe yer aldığı ve -------görevinde bulunduğu süreçte çekle yapılan tahsilatlar yönünden meydana gelen sorunlar ile bunların olası çözümleri ile ilgili çeşitli çalışmalar yapıp, diğer Davacı ---- birlikte davaya konu çek sorgulama yöntemine ilişkin buluş ile bu sorunu bir çözüme ulaştırmayı başardıklarını, Çek ile tahsilat yapılması ticari hayatta oldukça yaygın olarak kullanılan bir yöntem olup, bir şahsın veya tüzel kişi tacirin eline geçen çekin;
öncelikle sahte, kayıp veya çalıntı bir çek olup olmadığı ya da çek sahibinin ödeme performansının iyi olup olmadığı ve benzeri hususları bilmesine imkan olmadığını, çeklerin banka şubelerinden bizzat sorgulama yapılabilmesinin, çok kısıtlı bir denetim mekanizması olmakla çek sistemine duyulan güvenin azaldığını, davacılardan --- bu sorunu için ---- olarak kabul edilen ----- konulu tezinde ------- halen var olan 1.5 milyon çek kullanıcısı yıllık ortalama 50 adet çek yaprağı kullandığında, bir yıl içerisinde ilgili müşterilerin üzerinden 75 milyon adet piyasada çek dolaştığı,
her çekin arkasının ortalama 3 ciranta ile cirolandığı düşünüldüğünde, ilgili çek için istihbarata ihtiyaç duyan 225 milyon adet bir yıl içerisinde sadece çek istihbaratına ihtiyaç duyulmaktadır.
Ülkemizde son bir yıl içinde 135 bin adet çek kullanıcısının 6.750.000 adede karşılık gelen çeklerinin karşılıksız olduğu düşünüldüğünde, alışverişlerden kaynaklanan güven sorunu ortaya çıkmaktadır.” şeklinde çek ile tahsilatların düzenlenmesi hususunda davacıların çalışmaları sonucunda Bankacılık sektöründe yeni bir inovasyon olarak vücuda getirilen, “Çek ve senetlerin internet ve ---- yolu ile sorgulanması (İstihbaratı)” yöntemi, bu anlamda ciddi bir açığın kapatılması ve ortaya çıkan sorunların düzeltilmesi amacına hizmet ettiğini, söz konusu sistem;
ticari hayatta eline çek veya senet geçen alacaklı tarafın cep telefonunda kullandığı ------göndererek veya oluşturulacak bir internet bilgi bankasına çekle ilgili gerekli bilgileri vererek elinde bulunan çek veya senedin güvenilir olup olmadığını, kayıp veya çalıntı olup olmadığını ve çek sahibinin ödeme performansının iyi olup olmadığını herhangi bir banka şubesine gitmeden, 7 gün 24 saat, hafta içi veya hafta sonu olmak üzere hiçbir zaman sınırlaması olmadan öğrenebilmesi için yöntem geliştirdiklerini, geliştirdikleri usulün korunmasını sağlamak ve usulün ilk tespitini sağlamak üzere.
İlk olarak ----- tarihinde ---- Yevmiye sayılı beyanname ile yukarıda belirtilen usulün kendilerine ait olduğunu beyan ettiklerini,Aynı tarihte, ------ nezdinde başvuruda bulunarak burada kaydını sağladıklarını, ------- sayılı incelemesiz patent belgesi alıp, daha sonra patentin incelemeli patente dönüştürülmesi isteminde bulunduklarını, incelenmesi aşamasının halen devam ettiğini, henüz tescil edilmediğini,Davacı ------ tarihli ve yukarıda belirttiğimiz yüksek lisans tezinde de bu usule ayrıntılı olarak değinildiğini, bu tarihten önce bu şekilde bir çalışma yapılmadığını, Davacıların,
geliştirdikleri usulün hayata geçirilmesi için de çok ciddi çalışmalar yaptığını, davacıların geliştirdiği yöntemin davalılar tarafından gasp edildiğini, davacıların yapılan tüm bu görüşmeler sonucunda çek sorgulama sistemini ilgili kişi veya kurumlara bedelini alarak vermesi ve aralarında sistemden elde edilecek karın oran belirlenerek sözleşmeye bağlanması gerekirken bunlar yapılmaksızın tamamen haksız ve hukuka aykırı olarak ------- tarihinde dava konusu usulün davalılar tarafından uygulamaya konulduğunu, davalıların eyleminin haksız fiil niteliğinde olduğunu, TTK.nun 54 vd maddelerinde belirtilen haksız rekabet eylemini oluşturduğunu,
55/1-a/4.
Maddesinde “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,” ve 55/1-c maddesinde de “Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma; özellikle;" Kendisine emanet edilmiş teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden yetkisiz yararlanmak, Üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden, bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş veya sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanmak,
Kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak.” Türündeki davranışlar haksız rekabet olarak sayılmış ve yasaklanmıştır.” davalılar, kendilerine sunulan bilgiler ve teklifler sonucunda elde ettikleri davacılara ait usule ilişkin bilgileri kullanarak, tüm haklarının davacılara ait olduğu ve davacılar tarafından yoğum emek ve çaba harcanarak oluşturulduğunu bildikleri usulü gasp ederek kullanarak haksız rekabet eyleminde bulunduklarını, bu nedenle;
davalıların fiilinin TTK 56/1-a maddesi uyarınca haksızlığının tespitine, davalıların rekabetinin kaldırılmasına ve men'ine, davalıların haksız rekabeti dolayısıyla ortaya çıkan maddi zararın; alacağın belirsiz olması dolayısıyla, Davalıların elde ettiği kazanç miktarına göre Sayın Mahkemece yapılacak inceleme sonucunda belirlendiği anda arttırmak ve Davalıların elde ettiği kazancın hangi oranda bölüşüldüğünün tespitine göre Davalılara yüklenecek tazminat oranı belirlendiğinde netleştirilmek üzere şimdilik asgari olarak her bir Davalıdan 50.000.-TL olmak üzere toplam 100.000.-TL maddi tazminatın Davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
davacılara uğradığı manevi zarar ile itibar kaybını karşılamak üzere her bir Davalıdan 50.000.- TL olmak üzere toplam 100.000.-TL manevi tazminatın Davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine, davacılar tarafından oluşturulan usulün, Davalılar tarafından kullanılmaya devam edilmesi halinde, Mahkemece uygun bir bedelin yıllık kazanç miktarına göre belirlenerek davacılara verilmesine, karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.Davalı ----- tarihli cevap dilekçesinde özetle.
Davalı--------- uyarınca mali kurumlar arasında kredi Müşterilerinin bilgilerini paylaşmak üzere kurulduğunu, halen Bankacılık Kanunu hükümleri uyarınca bilgi sağlama amacıyla görevini sürdürdüğünü, görevlerinin arasında çek keşide edilmesi ile bu çeklerin ibraz ve ödemelerine ilişkin bilgilerin finans kurumları arasında paylaşılmasını ve herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin keşide ettiği çekler ile bu çeklerin ödenmesi hakkında kendisine ait bilgilere ulaşmasını sağlamak olduğunu, davacılar tarafından geliştirildiği ileri sürülen yöntemde sorgulanan bilgiler ile davalı tarafından işletilen sistemde sorgulanan bilgilerin farklı olduğunu,
davalı tarafından işletilen çek raporu sisteminde aşağıdaki bilgilerin sorgulandığını, Müşterinin çek hesabının bulunduğu bankalar ----itibaren ibraz edilen çeklerin adedi ibrazında ödenen çeklerin adedi ve tutarı,----- yılı ve sonrası karşılıksız çıkan ve halen ödenmemiş çiçeklerin adedi ve tutarı, ------- yılı ve sonrası karşılıksız çıkan ve sonradan ödeyenlerin çeklerin adedi ve tutarı, İbraz edilen ilk çekin tarihi, İbraz edilen ve arkası yazılan ilk çekin tarihi, İbraz edilen ve arkası yazılan son çekin tarihi,
son 1 ay 3 ay ve 12 ay içinde ödenmiş çeklerin adedi ve tutarı son 1 ay 3 ay bir 12 ay içinde arkası yazılmış çeklerin adedi ve tutarı 50 adetle sınırlı olmak üzere arkası yazılan çeklerin listesi ödeme ya da karşılıksız işlemi görmemiş açık çek adedi ödeme ya da karşılıksız işlemi görmemiş ileri vadeli tüm çek adedi ve tutarı bankacılık sistemine dönmemiş çek adedi bu açıklamalardan Anlaşılacağı üzere davacılar tarafından geliştirildiği ileri sürülen çek-senet durum bilgisi sorgulama yöntemi ile sorgulanan bilgilerden karşılıksız çek kaydı hariç hiçbirisi davalı şirket tarafından işletilmekte olan çek raporu sisteminde sorgulanmadığını,
patent belgesinde çekin kayıp çalıntı veya sahte olup olmadığına ilişkin bilgilerin sorgulanmasının öngörüldüğünü ve çek yaprağına ilişkin sorgulama olduğunu, davalı şirket genel müdürlüğü gönderilen -------- üzerinden çek sorgulama işlemini başlatmanız sebebiyle iş dünyası olarak teşekkür ediyoruz. Bu sisteme---------- yapılması sistemin güvenilirliği açısından daha uygun olacaktır.
Her iki iletişim aracında sorgulama yapılan çekin sistemde var olup olmadığı konusunda sahte kayıp ve çalıntı bilgisinin olması sistemi mükemmel hale getirecektir.” ifadeleriyle zaten yöntemin farklı olduğunun ikrar edildiğini, davalı şirketin önerdiği sistemde öngörülen çek yaprağının kayıp sahte veya çalıntı olup olmadığına ilişkin sorgulama yapılmamakta olduğunu, çek sahibinin sorunlu bireysel kredisini ve kanuni ya da idari takipte olan sorunlu kredisinin mevcut olup olmadığına ilişkin herhangi bir bilginin sorgulanmadığını,
davacılar tarafından ileri sürülen sorgulama yöntemi ile davalı şirket tarafından işletilen sorgulama sisteminin çalışma usullerini de tamamen farklı olduğunu, davacıların çek hamili üçüncü kişi durumunda olan çek keşidecisi hakkında sorgulama yaptığını, buna karşılık davalının işlettiği sistemde gerçek veya tüzel kişilerin kendileri hakkında rapor alındığını veya üçüncü kişilere kendileri hakkında rapor verilmesi için davalı şirkete talimat veya muvafakat verdiklerini, temel farkın davacının yönteminde hamilin bir başka kişinin bilgilerini elde edebilmesine karşılık,
davalı şirket tarafından işletilen sistemde kişilerin sadece kendilerine ilişkin bilgileri elde edebilmesi veya bu bilgilerin başka bir kişiye verilmesi hususunda talimat muvafakat vermesi olduğunu, davacının sisteminde çek durum sorgulaması elinde çek bulunduran kişi hamil tarafından üçüncü kişi durumunda olan keşideci hakkında yapıldığını, davalı şirket tarafından işletilen sistemde herhangi bir gerçek veya tüzel kişi sadece kendi hakkında sorgulama yapabildiğini veya bir başka kişiye kendisi hakkında hazırlanacak çek raporunun verilmesi için davalı şirkete talimat veya muvafakat verdiğini,
davacının geliştirdiği sistemde üyelik ve kimlik doğrulama kontrol işlemleri uygulanmaksızın çek hamilinin doğrudan sorgulama yapması öngörülmekte olup, davalıların öngördüğü yöntemle ilgisi olmayan üyelik yöntemi ile çalışan bir sistemin işletildiğini, Davacının sisteminde cep telefonu ile yapılan sorgulamalarda sorgulanacak çeke ilişkin bilgilerin mobil telefon üzerinden---- operatörünü gönderilmesi operatörü tarafından söz konusu bilgilerin-------- sorgulama veri tabanına iletilmesi,
söz konusu veri tabanı tarafından çekilen ilişkin bilgilerin tespit edilmesi ve tespit edilen bu bilgilerin ----- sorgulama yapan kişiye bildirilmesinin öngörüldüğünü, internet ile yapılan sorgulamalarda internete bağlı bir iletişim cihazından bir ara yüz vasıtası ile çek bilgilerinin -------- özel bir sorgulama veritabanına iletilmesi, veritabanları incelenerek çekin durum bilgisinin tespit edilmesi, durum bilgisinin internet üzerinden sorgulama yapan kişiye iletilmesinin öngörüldüğü,
davalı şirketin sisteminde ise çek raporu alabilmek için o sisteme internet üzerinden üye olmanın zorunlu olduğunu, Bunların yanı sıra Davacı sisteminin yönteminin Anayasanın 20 maddesi ve 5941 sayılı Çek Kanunu nun 2. maddesine açıkça aykırı olduğunu.
Zira Anayasanın 20. maddesinde vatandaşların kişisel verilerini ulaşılmasının istisnai haller dışında mümkün olmadığını herkesin kendisi ile ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğunu, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 2. maddesinde de “çekin karşılığının tamamen veya kısmen bulunmaması halinde çek düzenleyenin bankaca bilinen adresleri talebi halinde hamile verilir.” ifadesine yer verilmek suretiyle karşılığı bulunmayan çeki elinde bulunduran çek hamiline muhatap bankanın verebileceği bilginin sınırının açıkça verildiğini,
dolayısıyla bankanın çek keşidecisinin karşılıksız çek kaydının olup olmadığına çek sahibine ait sorunlu bireysel kredinin ve Kanuni ya da idari takip aşamasında sorunlu kredinin bulunup bulunmadığın; hamiline verilemeyeceğini, bu sistemin ------- uygulanmasının hukuken mümkün olmadığını, söz konusu çek raporu sisteminin 5846 sayılı FSEK veya 551 Sayılı Patent Haklarının Korunmasına ilişkin KHK anlamında Fikri hukuk korumasından yararlanamayacağını, söz konusu sistemin herkes tarafından düşünülebilecek nitelikte olup, hususiyet, yenilik, orijinallik, sanayide uygulanabilirlik, tekniğin bilinen durumunu aşmak,
gibi niteliklerinden hiçbirine sahip olmadığını, Davalı şirketin eyleminin hiçbir şekilde TTK hükümlerine aykırı ve haksız rekabet eylemi teşkil etmediğini ve manevi zararın doğabilmesi için kişilik haklarını zedeleyecek nitelikte haksız ve hukuka aykırı bir işlem olmadığı için manevi tazminat koşullarının mevcut olmadığını, bu nedenle öz konusu davanın ve taleplerin reddine karar verilmesini talep edildiği anlaşılmıştır.--------tarihli aldırılan bilirkişi raporunda özetle;
sistem hizmet ücretinin sadece tek bir ücret olarak 150.000 TL oalbileceği, dosyadaki mali raporlardan sistemden kazanç ve gelir durumunun bunu ödemeye müsait olduğunu, sistemin her yıl -----tarafından kullanımı devam ettiği ve gelir ettiği sürece KHK m. 67/1 kapsamında 150.000 TL sistem hizmet ücretine ek olarak her yıl için %10 u olan 15.000 TL yıllık kullanım bedelinin ödenebileceği manevi tazminat değerlendirilmesinin mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.------ tarihli aldırılan bilirkişi raporunda özetle;
teknik inceleme neticesinde davacı tarafından patent tescil belgesi ile tescil edilen yönteme ilişkin istemler ile davalı ----- karşılaştırılmasında uygulamalarının farklı olduğunu, davalı eyleminin haksız rekabet oluşturmadığı, davacı taraf iş ürünü ile davalı tarafından kullanılan ürünün benzer olduğu kanaatinde olunması ihtimalinde davalı eyleminin TTK 55/1-4 gereğince haksız rekabet oluşturacağı, heyet tarafından ürünleri arasında benzerlik oluşmadığı sonucuna ulaşıldığı için tazminat hesaplamasının yapılmadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Davalı ------tarihli cevap dilekçesi ile; ------- davacıların önermiş olduğu sistemden dolayı herhangi bir kazanç ve gelir elde etmediğini, tamamen ----bağlı oda ve kuruluşların üyelerinin----- üyelik sistemine başvurularında kolaylık sağlayarak ve gerekli olan hizmetlerden faydalanılmasını kolaylaştırılması ve----diğer davalı----- hissedarı ortağı yöneticisi olmadığından husumetten reddine, davacıların önermiş olduğu sistem ile ------ faaliyete geçirmiş olduğu sistem arasında;
sorgulama sisteminde, sorgulanan bilgilerin ve çalışma usullerinin tamamen farklı olması ile birlikte ------ bu sistemlere fikri açıdan bir katkısının da bulunmadığı ve günümüzde bu sistemi kullanan onlarca bankanın bulunduğu gözetilerek haksız ve mesnetsiz iş Bu davanın esastan reddine talep edildiği görülmüştür
DELİLLERVEGEREKÇ E
Dava, sözleşmeden kaynaklanan tazminata ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda. Davacıların ----- tarihli müracaatla düzenlenen ------ aldıkları, Davacıların ---------- No ile tescilli -------- bilgisi sorgulama yöntemi----- aldıkları, ------başvurucunun beyanı esas alınarak düzenlenmiş olduğu ve HAK KURUCU NİTELİĞE HAİZ olmadığı”, yazı içeriğinin FSEK kapsamında eser mahiyetinde olmadığı ve FSEK kapsamında korunmasının mümkün olmadığı,
-----içeriğindeki istemler ile davalının sisteminin işbu raporumuzun ------ bölümündeki tabloda -----olarak belirtildiği şekilde örtüştüğü, Davacıların istemleri ile ----- sisteminin temel amacının aynı yani çek sahiplerinin karşılıksız çek keşide edip etmedikleri ve ibraz edilen çeklerin kayıp veya çalıntı olup olmadığının tespit edilerek çeklerin durumunun ve çek keşidecilerinin kredi değerliliğinin belirlenmesi olduğu, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler bir bütün olarak incelendiğinde; davacılar tarafından bir sistemin ana hatları ile ilk fikri omurganın oluşturulduğu, Davacılar tarafından oluşturulan fikri omurganın;
içinde davalı ------ de olduğu çok sayıda kişi ve kurum ile paylaşılarak öneri ve görüşlerinin alınması gibi geri dönüşler talep edildiği, davalılardan -----davacıların fikrinden haberdar olduğunun anlaşıldığı, daha sonra da davacılara ait fikri sistemin davalı -------- tarafından iyileştirilip, yasal mevzuata uyumlu bir sistem haline getirildiğinin anlaşıldığı, bir omurga oluşturulduktan sonra, üzerinde güncellemeler yapılarak o sistem üzerinde çeşitli değişiklikler yapmanın mümkün olduğu, davalı----- uygulamasının fikri omurgasının davacılara ait olduğunun anlaşıldığı,
Nihai takdir hakkı Sayın Mahkemenize ait olmak kaydı ile davalılardan------davacıların davaya konu emek vererek oluşturdukları iş ürününden haksız ve izinsiz olarak faydalandıkları ve bu suretle davalılardan----- eylemlerinin TTK 55/1-c hükmü uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, mahkeme tarafından haksız rekabetin varlığına hükmedilmesi halinde, ödenecek tazminatın konunun uzmanlarınca hesaplanabileceği veya bu konuda dosyaya sunulu ------tarihli Bilirkişi Raporunun dikkate alınıp alınmamasının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ------ bu sistemi kullanmadığı, gelir elde etmediği,
----- ortak, yönetici vb. Bir bağlantısının olmadığından husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizce verilen ------ tarihli bilirkişi raporunda özetle; davanın devamı esasında ---------- tarihli kararı ile davacılar adına tescilli patent belgesinin buluş basamağının bulunmadığı, buna göre patent verilebilirlik şartlarına sahip olmadığı, dava konusu patentin kamu düzenine aykırı olduğu, dava konusu patentin başvurusunun yayınlanmasından sonra yapılan değişikliklerin ----- nolu ana istem ve buna bağlı------ bakımından başvurusu aşamasındaki kapsamının açılması niteliğinde olduğu ve başvurunun kapsamının genişletilmesi olduğu,
bu nedenlerle dava konusu patentin hükümsüz kılınması şartlarının oluştuğu anlaşıldığından davacılar adına ------patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verildiği, bu karar karşısında kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı işaretler, sözleşmeler, fikirlerin gerek TBK ve TTK da yer alan genel hükümler ve gerekse FSEK ve SMK hükümleri çerçevesinde korunamayacağı, bu nedenlerle nihai takdir hakkı mahkemeye ait olmak kaydı ile davalılardan ------- davacıların eylemlerinin TTK 55/1-c hükmü uyarınca haksız rekabet teşkil etmediği sonucuna ulaşıldığını,
mahkemenin aksi kanaatte olması halinde mali inceleme neticesinde davacıların davalı ----- talep edebileceği menfi zararın 46.077,00 TL olarak hesaplandığını,davacıların manevi tazminat talepleri hususunda takdirin mahkemeye ait olduğuna dair rapor sunulduğu görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacıların ------- numaralı patentin tescilli sahipleri oldukları, patent konusunun çek ve senetlerin internet ve sms yoluyla sorgulanması yöntemi amacına hizmet edecek nitelikte olduğunu ve bu sistemin davaya konu patentte yer alan usul kapsamında ilk defa davacılar tarafından bulunduğunu fakat davalıların davacılara ait patent usulünün haksız şekilde kullandığını, bu durumun haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti,
meni ve refini ayrıca her bir davalıdan ayrı ayrı 50.000,00 'er TL manevi tazminat ve yine ayrı ayrı 50.000,00 TL davalılardan maddi tazminat talebinde bulunduğu, ayrıca davalılar tarafından kullanılan usulün devam etmesi halinde mahkemece uygun bir bedelin yıllık kazanç miktarına göre belirlenerek davacılara ödenmesi talebinde bulunduğu, davalılardan----- vekili tarafından davaya konu usulün kullanılmadığı,
özellikle husumet ve esastan davanın reddini talep ettiği, diğer davalı----- tarafından ise kredi kayıt bürosunca kullanılan sistemin davacıların patentinden farklı olduğu gibi bu sistemin daha önce de bankacılık sisteminde bilinen bir sistem olup yeni bir sistem olmadığı iddiasıyla davanın reddini talep ettiği, davanın safahati bakımından dosya incelendiğinde davanın ---- esas sayılı dosyası ile açıldığı, daha sonra----- kapatılması üzerine dosyanın iş bölümü gereği ----- tevzi edilerek---- esas numarası ile davanın görüldüğü ve işbu davada ----- ile dosyanın görevsizlikle mahkememize tevzi edildiği,
mahkememizce davacılarca haksız rekabet iddiasına dayanak ----- sayılı patent belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin ----- esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığından işbu davanın neticesi beklenmiş dava neticesinde hükümsüzlük talebinin reddine karar verildiği ve kararın ------ Dairesi tarafından onandığı,
bu şekilde davaya davacıların tescilli sahibi olduğu ------ sayılı patentin tescilli olması sebebiyle mahkememizce davacıların işbu patent kapsamında haksız rekabet iddiasında bulunabilecekleri, davalılar tarafından davacılara ait patent ihlali nedeniyle haksız rekabette bulunup bulunulmadıkları hususunun patent konusuna ilişkin usulün bankacılık çek sistemleri ile ilgili olduğu, bu hususun mahkememiz uzmanlık alanı dışında olması sebebiyle hem asliye ticaret mahkemesinde hemde mahkememizce konusunda uzman bilirkişi heyetlerinden rapor aldırılmış bu raporlar değerlendirildiğinde;
asliye ticaret mahkemesince aldırılan ----tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak davalılardan ----yönünden husumet oluşmadığı, davalı ------ yönünden ise kullanılan sistemin davacıların patentine benzer olduğu, mali yönden ise sistem hizmet ücretinin her yıl arttırılmak üzere bir kereye mahsus ----olarak hesaplandığı, aynı mahkemece aldırılan ----tarihli farklı bilirkişi heyetinden aldırılan bilirkişi raporunda ise---- uygulaması ile davacı patentlerinin farklı olduğunun belirtildiği, mahkememizce aldırılan ---- bilirkişi raporunda ise davalı ----- tarafından kullanılan sistemin davacı patentine benzer olduğu,
bu nedenle haksız rekabet oluştuğu, daha sonra aynı heyete mali müşavir eklenerek bilirkişi raporu düzenlendiği esnada davacılara ait ----- numaralı patentin hükümsüzlüğüne karar verilen ilk derece mahkemesi kararı dikkate alınarak hükümsüzlük oluştuğundan haksız rekabet olmadığı yönünde görüş sunulduğu, -----yılları arasında davacıların ihlal iddiasında bulunduğu sistem ile elde ettiği gelirin ise toplam ---- olarak hesaplandığı,
buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde davacıların adına tescilli ----numaralı çek-senet bilgisi sorgulama yöntemi istemi istemli patentin tescilli sahibi oldukları, davalı ---- tarafından kullanılan çek sistemi ile davacılara ait patent kapsamı değerlendirildiğinde mahkememizce hükme esas alınan ---- tarihli bilirkişi raporunda davacılar tarafından patente ilişkin fikirlerin davalı ---- --- içinde olduğu çok sayıda kurum ve kişi ile paylaşıldığı, bu sistemin davalı ---- birtakım iyileştirmeler yapılarak özellikle yasal mevzuata uyumlu bir sistem haline getirildiği,
fakat --------uygulamasının fikri omurgasının davacılara ait patent kapsamında olduğunu, konusunda uzman bilirkişice tespit edildiği, mahkememizce de bu hususun uzmanlık gerektiren mahkememiz alanı dışındaki hususlardan olması nedeniyle bilirkişi raporuna uyulduğu, zira bilirkişi raporunun tüm deliller değerlendirilerek dosya kapsamına uygun ayrıca daha önce aldırılan ---- bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyide giderecek mahiyette olduğu,
her ne kadar hükme esas olunan işbu ---- tarihli bilirkişi raporunu hazırlayan heyet tarafından düzelen ---- tarihli bilirkişi raporunda görüş değişikliği yapılmış ise de bu görüş değişikliğinin davacıların ------ patentinin ilk derece mahkemesince hükümsüz kılınması nedeniyle yapıldığı fakat daha sonra patentin hükümsüzlüğüne ilişkin davanın reddine karar verilerek kararında kesinleştiği dikkate alınarak mahkememizce ----- tarihli bilirkişi raporunun haksız rekabet oluşmadığı yönündeki görüşüne riayet edilmediği buna göre de davacıların tescilli patent sahibi olmaları sebebiyle dava tarihi itibariyle hem 551 sayılı KHK hemde TTK nun haksız
rekabete ilişkin hükümlerinden faydalanabileceği, davalı -------kullanılan sistemin davacılara ait patente benzer olması ve davacıların patentinden faydalanılarak kullanılması hususunun TTK 55/1a 4 maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, bu nedenle davacıların zarara uğradığı bu zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilecekleri,
manevi tazminat bakımından davacıların sosyal ekonomik durum tespit tutanağı davalı ----- incelenen ticari defterleri patentin incelemeli patent olması gibi tüm dosya kapsamındaki hususlarda dikkate alınarak talep edilen 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ------- alınarak davacılara verilmesine karar vermek gerektiği, maddi tazminat talebi yönünden ise haksız rekabet yönünden ise maddi tazminatın davacıların elde etmesi gereken muhtemel gelir ile davalının elde ettiği gelirden oluştuğu,
davacılar tarafından maddi zararın tespiti bakımından yazılı ve somut bir belge sunulmadığı bu nedenle mahkememizce davalı ... nin dava konusu sistemi ile ilgili olarak elde ettiği gelirin davacıların zararına oluşturduğu, davalı ------ ticaret sicil ve vergi usul kanuna uygun olarak düzenlenen ticari defterlerinin gelirlerin tespiti bakımından yasal delil mahiyetinde olduğu, davalı---- nin incelenen ticari defterleri üzerinde --- tazminat hesaplanmış ise de incelenen dönemin ---- yılları arasında olduğu, dava tarihinin ise ----- olduğu,
dolayısıyla dava tarihinden sonra oluşan zararların talep edilemeyeceği bu husus mahkememizce tespit edildiğinden dosyada yeniden bilirkişi raporu aldırılmamış ve davalı tarafından haksız rekabete konu sistem ile ilgili ilk gelirin ----- başladığı,
bu tarih ile dava tarih aralığı elde edilen gelirler bilirkişi tarafından her dönem için belirtilmiş olduğundan gelirler toplandığından dava tarihi itibariyle davalı ------ gelir elde ettiğinin anlaşıldığı bu nedenle davacıların talep edeceği tazminat miktarının da bu kadar olacağı davacılar tarafından dava dilekçesinde faiz talep edilmemiş ise de ıslah dilekçesi ile faiz talep edildiğinden ıslah dilekçesi ile dava tarihinden itibaren maddi tazminat talebi yönünden ticari temerrüt faizi işletilmesine, manevi tazminat yönünden ise faiz talep edilmediğinden ıslaha da konu edilemeyeceğinden faiz olmaksızın talebin kabulüne karar verildiği,
davalı --- yönünden ise davalının-----olarak görev yapan kurum olduğu, davalı kurumun davacılara ait patent sistemini kullandığı veya kullanmasa dahi gelir elde ettiğine dair herhangi bir tespit yapılamadığı davacılar tarafından da bu hususun ispatlanamadığı, bu nedenle davalı ---- yönünden husumet yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2019/276, K. 2025/49, 29 Nisan 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama