İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/417 K.2025/83

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/417 Esas

KARAR NO: 2025/83

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 24/12/2020

KARAR TARİHİ: 22/05/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. “Davalı şirket ------piyasaya sürdükleri elektrikli ----- internet ve çeşitli sosyal mecralarda yayınlanacak reklam filmlerinde oynaması için Müvekkilimiz----------- iletişime geçmiştir. Görüşmelerde Müvekkilimiz'den birden çok mekan ve zamanda (gece ve gündüz vakitlerinde) çekimleri yapılacak reklam kliplerinde tanıtımı yapılacak ürünleri ------------- kullanan kişi olarak hizmet vermesi istenmiştir.

Bunun üzerine Müvekkilimiz birden fazla günde, mekanda ve gece/gündüz saatlerinde çekimleri yapılan reklam kliplerinde Davalı'nın istediği gibi oyunculuk faaliyetini icra etmiştir. --------- çekilmesinin akabinde, kliplerin yönetmen ve yapımcılığını yapan dava dışı ----- ile birlikte hareket ederek yayına hazır haldeki klipleri Davalı Şirket'e güvene dayalı olarak ------ ile iletmiş ve sözlü onaylarını almışlardır.

Akabinde Müvekkilimiz ile dava dışı ----------ve eserin sahipleri olarak birlikte hareket ederek, Şirket ile konuştukları hizmetin kapsamına ve bedeline ilişkin çeşitli hususları yazıya dökmek için bir sözleşme imzalamak istediklerini belirttiklerinde Şirket bu talebi kabul etmemiş sözleşme imzalamamış, akabinde Müvekkilimiz'e hiçbir ödeme yapmamıştır.

Çıkan anlaşmazlık yüzünden hem Müvekkilimiz hem de dava dışı ------- kendisinin yapıp çektiği reklam filmlerinin kullanılmasına izin vermemiştir. Belirli bir süre sonra Müvekkilimiz -------- tarihinde Davalı Şirket tarafından Müvekkilimiz'in oynadığı reklam kliplerinin Şirket'in ------- hesabından paylaşıldığı“ görülmüştür. Bu paylaşımlar -------- hesabından yapılmıştır. Hemen iki gün sonra, dava dışı ---- hareket ederek ---- Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurularak --- D.

İş dosyası ile delil tespiti yaptırılmış (Bu dosyanın celp edilmesi talep olunur.) ve bu kliplerin belirtilen sosyal medya hesabında var olduğu, görüntülenme sayıları ve sair hususlar belirlenmiştir. Davalı Şirket'in sosyal medya hesaplarında yayınlanan davaya konu reklam kliplerini, ---- D. İş sayılı dosyadaki---- tarihli Bilirkişi Raporu uyarınca ------ kez izlendiği tespit edilmiştir.

Delil tespitinin yapılmasının akabinde Müvekkilimiz adına ----- Arabuluculuk Numarası ile arabuluculuğa başvurulmuştur. Ancak taleplerimizin karşılanmaması sebebiyle arabuluculuk süreci ----- tarihinde ------ sonuçlanmıştır. Davalı Şirket için hazırlanan reklam kliplerinde Müvekkilimiz ile dava dışı ---- ürünleri tanıtan ve kullanan kişiler olarak oyunculuk faaliyeti yürütmüşlerdir.

Karşı Taraf, ---- tarihli Bilirkişi Raporu'nda da belirtildiği üzere yazılı olan ------ sitesinde ------- tarihleri arasında Müvekkilimiz ile dava dışı ---------------- birlikte oynadıkları montajları yapılmış reklam filmlerini keserek bölüm bölüm olacak şekilde birçok kez yayınlamışlardır.

Delil tespiti dosyası celp edilerek incelendiğinde görüleceği üzere, görüntülerde Müvekkilimiz ------- görüntülerde elektrikli --------- kullanan mavi etek ve beyaz bluz giyen kadın, bazı görüntülerde ise ----- giyen kadın, dava dışı ------ saçlı erkek olarak gözükmektedir.

Davalı Şirket'in, Müvekkilimiz'in yazılı rızasını almadan ve hiçbir ödeme yapmadan Müvekkilimiz'in oynadığı reklam kliplerini Şirket'in sosyal medya hesaplarında paylaşması öncelikle haksız fiile maruz kalan Müvekkilimiz -----kişilik haklarının zarar görmesine sebep olduğu gibi, ek olarak Müvekkilimiz'in FSEK'ten kaynaklı haklarını da ihlal etmektedir. SONUÇ OLARAK.

Davalı'nın beyanlarına karşı beyanda bulunma, delil gösterme ve fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak, yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemece re'sen gözetilecek gerekçelerle, Müvekkilimiz'in haklarına yapılan ihlalin tespitine, Fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak FSEK m. 68 uyarınca rayiç bedelin üç katı olarak şimdilik 100 TL'nin ve 10.000 TL manevi tazminatın, reklamın ilk yayın tarihi olan 08.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek ---------uyguladığı avans faiziyle birlikte Müvekkilimiz'e ödenmesine,

ve Yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin Davalı üzerinde bırakılmasına --------- karar verilmesini vekaleten saygılarımızla arz ve talep ederiz.” şeklindeki beyan ve taleplerini sunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: “Müvekkil şirket --------- ürününü ithal eden ve yurt içinde pazarlayan bir firmadır. --------stratejisi olarak benimsenen bir yöntem de bir---- sitesi aracılığı ile tanıtımdır. Sözü edilen site-----adreslidir. Daha sonra bu site adına----- tarihinde sosyal paylaşım sitesi instagram'da hesap açılarak ürünün reklam ve satışına yönelik paylaşımlar yapılmaya başlanmıştır.

Her ne kadar dava dilekçesinde müvekkil şirketin davacı ile iletişime geçtiği, görüşmelerde davacıdan birden çok mekan ve zamanda çekimleri yapılacak reklam kliplerinde tanıtımı yapılacak ürünleri kullanan kişi olarak hizmet vermesinin istendiği iddia edilmekte ise de; bu iddiaların tamamı asılsız ve gerçeğe kırıdır.

Yine dava dilekçesinde, kliplerin çekilmesinden sonra kliplerin yönetmen ve yapımcılığını yapan dava dışı ------- birlikte hareket ederek yayına hazır haldeki klipleri davalı şirkete güvene dayalı olarak ------- ilettiği ve sözlü onaylarını aldığı iddiası tamamen hayal mahsulüdür. Şöyle ki. Müvekkil şirket ile davacı arasında hiçbir iletişim, görüşme ve anlaşma bulunmamaktadır. Adı geçen kişi tarafımızca tanınmamaktadır.

Dava dışı--------tanınmamakta olduğu gibi bu şahsın çektiği ve müvekkile gönderdiği bir reklam filmi de yoktur. Dava dışı bu kişinin kliplerin yapımcısı ve yönetmeni olduğu iddiası da yine gerçek dışıdır. İşin doğrusu, sözü edilen pazarlama stratejisi çerçevesinde ürünün görülmesini ve tanıtımını amaç edinen bazı video çekimlerinin gerçekleştirilerek sosyal medya paylaşım sitesine yüklenmesi hususunda bir karar alınmıştır.

Bu amaçla dava dışı yönetmen ----- görüşülmüş ve anlaşmaya varılarak kendisiyle sözleşme imzalanmıştır. ------ Yapılan anlaşmaya göre yönetmen kendi bulacağı ve ücretini ödeyeceği bir kadın bir erkek iki kişiyi ürün üzerinde ve ürünü kullanırken görüntüleyecek ve bu görüntüleri şifresinin kendisine verildiği sosyal medya hesabına yükleyerek ürünün tanıtımını yapacaktır.----- anlaşmaya uygun olarak kısa videolar şeklinde çektiği görüntüleri instagram sosyal medya hesabına yüklemiştir.

Yönetmen--- işin bütünü için 3.000 TL. ödeme yapılması ve bir adet ---- kendisine verilmesi hususunda anlaşmaya varılmış ve ilgili tutar------ tarihinde ilgili kişinin --------- numaralı hesabına yatırılmış, scooter da teslim edilmiştir. Böylelikle sözleşme şartları müvekkil açısından yerine getirilmiştir. ---- Müvekkil şirketin hiçbir yetkilisi ya da çalışanı dava konusu görüntüleri İnstagram hesabına yüklemiş değildir.

Zira yapılan sözleşme gereği hesabın şifresi üçüncü kişi -------- paylaşılmış ve bu kişi tarafından uygun aralıklarla hesaba yüklenmiştir. Bu husus dijital iz sayesinde doğrulanacaktır.

Bu beple görüntülerin sayfaya yüklendiği tarihler. itibariyle hesaba hangi cihazlar tarafından giri; yapıldığı ve bu cihazların tespit edilen----- kime ait olduğu hususlarında bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ediyoruz. inceleme sonucunda yüklemenin dava dışı --------- tarafından yapıldığı sübuta erecek ve dava dilekçesinde yer alan "görüntülerin bir---------- müvekkile gönderilmiş olduğu" iddiası çökecektir. Netice olarak, davacının muhatabı müvekkil şirket değildir.

Müvekkil ile kendileri arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığı gibi kendileri hiç tanınmamaktadır. Videoların dava dışı ----------- yönetmenliğinde çekilmiş olduğu iddiası da gerçek dışıdır. Çekimler, anlaşmaya varılan ve anlaşma gereği kendisine banka yolu ile ücreti de ödenen yönetmen ve sosyal medya uzmanı-----tarafından gerçekleştirilmiş olup, davacının muhatabı da bu kişidir.

Müvekkilin anlaşma yapmış olduğu ve anlaşma bedelini de ödediği yönetmen--------- direktif ve yönlendirmeleri ile, bilgi, onay ve izin dahilinde modellik yapan davacı, ilgili kişi ile maddi anlaşmazlığa düşünce müvekkile işbu haksız ve dayanaksız davayı açmıştır.

Ayrıca, müvekkile husumet yöneltilebileceğini asla kabul anlamına gelmemek şartıyla, davacıya yüklenecek ortak kusur, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, dava konusu edilen materyallerin davalı işletmesi yönünden işlev ve değeri, işletmenin büyüklüğü,3 kat telif tazminatının davalı yönünden doğuracağı ekonomik ve sosyal sonuçların da gözetilmesi gerekir. Kaldı ki, istenilen manevi tazminat da fahiştir.

Ne tür bir manevi zarara düçar olunduğu ya da kişilik hakkına saldırının mahiyeti açıklanmış değildir. Her açıdan haksız ve dayanaksız davanın reddini talep ediyoruz.” şeklindeki beyan ve taleplerini sunmuştur.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, Davalı İnstagram sitesinde yayınlandığı iddia edilen reklam filminde oynayan davacının FSEK den kaynaklı mali ve manevi haklarının ihlal edilip edilmediği maddi ve manevi tazminat taleplidir. Mahkememizde aldırılan 12/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda.

Sayın Mahkeme reklam filminin FSEK kapsamında eser olduğu kanaatinde ise veya heyetimize eklenebilecek sektörde uzman bir bilirkişi aracılığıyla reklam filminin FSEK kapsamında eser olarak değerlendirip değerlendirilemeyeceği yönünde araştırma yapılabiliyorsa, Davacının icracı sanatçılıktan kaynaklanan haklarında bahsedilebilecek olup, reklam filminin izinsiz olarak davalı instagram hesabından paylaşılmasının davacının reklam filmi üzerinde icracı sıfatı ile sahip olduğu mali haklardan “işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim” hakkının ihlali niteliğinde sayılabileceğiı,

reklam filminde davacının ismine yer verilmediyse davacının manevi hakkının da ihlal edilmiş olduğunun düşünülebileceği, Davalı firmanın -------Nmarası ile tescil edilerek ticari faaliyete başladığı, -------- cihaz ve parçalarının toptan ticareti --------- olduğu, Firmanın İş Konusunun Her nevi elektronik malzeme, makine ve mamulleri alır satar ithal ve ihraç eder,ve ana mukavelesinde yazılı olan diğer işler.

Olduğu, Reklam dernekleri ve kuruluşları tespit edilerek dosyamız dava dilekçesi de eklenmek suretiyle rayiç bedel sorulması denilerek Reklamcılar Derneğine yazı gönderilmiştir. ------göndermiş olduğu cevap yazısında -----------olarak herhangi bir ücret araştırması/ücret yönetimi raporu yayınlamadığımızdan ve ücretler de ajanstan ajansa ciddi farklılıklar gösterdiğinden rayiç bedel beyan etmemiz mümkün gözükmemektedir. Denilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan belgeler ve ----------- gelen cevabi yazıda rayiç bedel yönünde yeterli bilgi ve belge bulunmadığından hesaplama yapılamadığı, Davalı kullanımları nedeni ile davacı tarafça FSEK md. 68 uyarınca talep edebilebilecek rayiç bedel yönünden, dosya kapsamında yer alan belgeler ve -----gelen cevabi yazıda rayiç bedel yönünde yeterli bilgi ve belge bulunmadığından hesaplama yapılamaması heyete sektörde uzman bir bilirkişi atanması halinde rayiç bedelin belirlenebileceği, bu hususta takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğuna dair raporunu sunmuşlardır.

Mahkememiz dosyasından aldırılan------ tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak: Heyetimi reklam sektörü yönünden yapılan incelemesinde ----------- linkinde yer alan filmlerin, Davalı'nın ürünlerinin tanıtımı ve reklamı için özel olarak yapıldığı anlaşıldığı, bu noktada FSEK kapsamında hususiyet barındırdığı düşüncesi ile eser niteliğine haiz olduğu tespit edildiğinden, mali Davacı'nın ------------ manevi hakkının edildiğinin düşünülebileceği, Rayiç bedel belirlenmesinde yukardaki unsurlar bir arada değerlendirildiğinde çekimlerin 2 iş gününde yapıldığı öngörülerek,

davacının herhangi bir emsal belgesi olmamasına rağmen, en yüksek rayiçten hesaplandığında günlük oyunculuk bedeli (oyuncu kaşesi) 1.000 TL olmak üzere iki çalışma günü için toplam 2.000 TL 2019 rayiç bedeli olarak tespit edildiği, FSEK/68.Madde kapsamında hesaplanan tazminat ( 2.000,00 TL.X 3 kat) - 6.000,00 TL.olarak hesaplandığına dair ek raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde.

Davacının oyuncu olarak yer aldığı reklam filminde icracı sanatçı sıfatıyla oynadığı ve bu yönüyle komşu hak sahibi olduğu, reklam filminin davalı şirket elektrikli skutır ürünlerinin tanıtımına ilişkin olduğu, FSEK 52. Maddesi uyarınca mali haklara dair sözleşmelerin ve tasarrufların yazılı olarak yazılması gerekmekte olup davalı tarafından mali hakların davacıdan devir alındığına dair yazılı bir belge sunulmadığı reklam filminin sosyal medya üzerinden ilk -------- tarihinden başlamak üzere 4 kez yayınlandığı,

aldırılan mahkememizin ----- tarihli bilirkişi raporunda rayiç bedelin 2000 TL olarak hesaplandığı davacının bu bedelin üç katı uyarınca FSEK 68. Maddesi kapsamında talep arttırım dilekçesi sunduğu, talep edilen bedelin dosya kapsamı ve bilirkişi raporu yine aynı reklamda rol alan dava dışı ---- tarafından açılan--------- sayılı dosyada davacı lehine davanın kısmen kabulüne karar verildiği o dosyada da 8.000 TL Maddi tazminata hükmedildiği gözetildiğinde, talep eden 6000 TL üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne,

manevi tazminat talebi yönünden de eserin reklam filmi olması ihlal sayısı süresi tarafların sosyal ekonomik durum tespit tutanağı gibi tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde talep edilen 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ilk haksız eylem tarihi olan 08/07/2018 tarihinden itibaren kabul edilen tazminat miktarlarına avans faizi işletilmek suretiyle davacının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.