İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/108 K.2023/319

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/108

KARAR NO : 2023/319

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 10/08/2020

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların yazar ... ve yazar ----- alanlarında tanınmış ünlenmiş kimseler olduğunu, sürekli olarak TV programlarına davet edilmekte, konferanslara çağrılmakta olduklarını, kendileri gibi kitapları da gündemdedir ve doğal olarak yazdıkları kitapların satış sorunu olmadığını, davacı yazar ---- hanım 2003 yılında "---- isimli kitabı için ---isimli yayınevi ile sözleşme yapmış ve ödemesini almıştır.

Yazar daha sonra yurt dışına çıkmış uzun yıllar dönememiş olduğunu, döndükten çok sonra kitabının ikinci baskı yaptığını ve tamamının satıldığını renmiş aynı zamanda arkadaşı olan yayınevinin sahibi--- aradığını, ----ilk bir kaç yıl her şeyin yolunda gittiğini toplu ödeme yapacağını söylemiş daha sonra ise ödeme yapmayacağını açıkça söylediğini, davacı ... ise kitabı----isimli yayınevi ile 2011 yılında sözleşme yapmış, bugüne kadar hiç ödeme alamadığını, arkadaşı olan yayınevi sahibi ----toplu ödeme yapacağını söyleyerek uzun süre oyalayarak sonrasında ise iletişimi kestiğini,

... ait olan ---- isimli kitap yıllarca en çok satan rafında kaldığı, yayınevi sahibi ---- bir kaç baskı daha yaptığını 450.000 TL net kar ettiğini, satışların hala çok iyi devam ettiğini genel bir toplama ulaşınca telif ödemesi yapacağını bizzat kendisi söylediğini, daha sonra yazar ... ile görüşmemiş tüm görüşme taleplerinden kaçtığını,----tanınan ismiyle ----ait olan'----isimli kitabın ilk baskısından telif ödemesi yapmış ikinci baskıyı ise tamamen izinsiz olarak haber vermeden yaptığını, yazar yurt dışında olduğundan durumdan çok geç haberdar olduğunu,

Yayımcı ---- önce her iki yazara da satışların iyi gittiğini acele etmemelerini toplu ödeme yapacağını söylediğini, bu söylemlerle uzun süre oyaladıktan sonra da her iki yazarla da irtibatı kestiğini, yazarların kitapları kaç kez basıldı ancak ne kadar satıldı ve satış fiyatı nedir bilgi sahibi olmadığını, yayınevi tarafından bu bilgiler saklanmaktadır.

Ancak camia küçüktür ve aldığımız duyumlara göre her bir baskı minimum 1.500 adet ve toplamda her bir kitap için 3'er baskı yapıldığı ve kitapların tamamının satılıp tükendiğini, maddi olarak telif haklarına bağlı alacak kalemleri belirsiz olup davamızı da HMK 107 alacak davası olarak ikame edeceklerini, davacılar adına muhatap nezdindeki bilumum eserlerinden doğmuş ve doğacak telif adı altındaki tüm maddi ve manevi alacaklarının tahsilini talep ettiklerini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.Mahkememizin ---- esas sayılı dosyasından tefrik kararı verilerek dosyanın -----esas sayılı dosyaya kaydı yapıldığı anlaşıldı.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, Davacı tarafından yazıldığı iddia edilen -----kadar basılıp gelir elde edildiğinin tespiti ile bu gelirden davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı ne kadar ödeme yapılması gerekeceğinin hesaplanarak davalıdan FSEK 68 uyarınca şimdilik 1.000 TL maddi tazminat 4.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi konusunda anlaşamadıklarına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 02/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda. Dava konusu “---- adlı eser için Mahkeme tarafından T.C.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü'nden Davalı firma tarafından kaç adet bandrol talep edildiği sorulmuş olup Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından 17.09.2020 tarih ve ---- sayılı yazı ile verilen cevapta bandrol Davalı firmaya satışı yapılan bandrol adedinin 12.400 adet olduğu, davacı ... ile Davalı firma arasında Telif sözleşmesi yapılıp yapılmadığı dava dosyası içerisinde yer alan belgeler içerisinde tespit edilemediği,

harici Yollar ile internet üzerinden yapılan araştırmalarda Dava konusu eserin piyasada satış fiyatının Kitapevi internet sitelerinde 50,00 TL.ile 200,00 TL. arasında değiştiği görüldüğü ve ilgili belgelerin Dava dosyasına ibraz edildiği,

davalı firma sitesinde yapılan araştırmada doğrudan dava konusu kitap ile ilgili bir satış bilgisine rastlanmadığını, davalı firmanın adı geçen eseri kitapevlerine kaç liradan sattığı ve kaç adet satmış olduğu bilgisi dava dosyasında bulunmadığı gibi davalı tarafından da satışlar ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığını, davacıya ödenmesi gereken telif hakkının hesaplanabilmesi için davalının,dava konusu eser ile ilgili hangi kitapevine kaç adet ve kaç TL.'dan satış yaptığı bilgisine ihtiyaç olduğundan telif hakkı tutarı hesaplanamadığı,

dava konusu ----isimli kitabın eseri oluşturan unsurları taşıdığı ve yukarıda yapılan tanımlamalar kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, davacının, FSEK md. 11 düzenlemesi kapsamında, dava konusu ---- isimli eserin yazarı olarak eser sahibi olduğu, taraflar arasında imzalandığı beyan edilen sözleşme dosyada mevcut olmamakla, sözleşme içeriğinin incelenemediği ve bu kapsamda davacının eser üzerindeki mali veya manevi haklarına yönelik bir ihlal olup olmadığı hususlarında bir değerlendirme yapılamadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Mahkememizde aldırılan 22/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda.

Davacı ... tarafından yazılan----“adlı kitap için----- tarafından basım ve yayımı yapılan kitabın FSEK 1/B kapsamında ilim ve edebiyat eseri olduğu, Kitabın dosyada da görüldüğü gibi güünmüzde----tarfından basımı yapılıp satıldığı, kitabın ortalama fiyatının 63,75 TL olduğu, 96 8 KDV'si düşüldükten sonraki fiyatının 59,03 TL olduğu, böyle çok satan ve güncelliğini yitirmeyen kitaplar için 96 12 gibi bir oranın telif olabileceği, resmi kurumlara ve tanıtım amaçlı dağıtım firmalarına gönderilen kitaplar 4 baskıda düşüldüğünde, satışa konu 12.280 adet kitap olduğu, KDV'si düşüldükten sonra 12.280x59,03- 724.888,80 TL olduğu,

bu türde her dönem geçerliliği olan eserler için 96 12 telif oranının normal olduğu ve 12 X724.888,80 < 86,986,08 TL telif hakkettiği, FSEK mad 68 uyarınca, telifin 3 katı miktarda telif ödemesinin Mahkemenin takdirinde olduğunu, Manevi tazminat talebinin de Mahkemeye' ait olacağı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyası mahkememizin ----esas sayılı dosyasından davacı ... yönünden davanın tefriki ile kaydı yapıldığı görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının----kitabın yazarı olduğu, davalı ile 2011 yılında sözleşme yapıldığı fakat davalı şirket tarafından basılan kitaplar sebebiyle davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı iddiasıyla FSEK 68 uyarınca maddi tazminat, FSEK 70 maddesi uyarınca manevi tazminat talebinde bulunulduğu, davalı tarafından davaya cevap verilmediği, mahkememizce aldırılan 02/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu eserden toplam 12.400 adet bandrol alındığı, davalı defterleri incelenemediği için telif ücretinin hesaplanamadığının belirtildiği,

daha sonra aynı heyete sektör bilirkişisi eklenerek yaptırılan ortalama hesapta davacının 86.986, 08 TL telif bedelini hak ettiği yönünde rapor sunulduğu, raporun davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından ıslah dilekçesinde bulunduğu fakat ıslah harcının yatırılmadığı anlaşıldığı, davacı vekiline ıslah dilekçesi sunması için ihtaratlı kesin süre verildiği buna rağmen ıslah harcının yatırılmadığı anlaşıldığından ve sözlü yargılama aşamasına geçildiğinden dosyanın esası hakkında karar vermek gerektiği, dosyanın esas yönünden değerlendirilmesi yapıldığında davacının---- isimli kitabın sahibi olduğu,

kitabın FSEK 2. Maddesi kapsamında ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, kitabın bandrol bilgileri incelendiğinde ilk bandrol tarihinin 18/08/2011 tarihi olduğu ve toplamda 12.400 adet bandrol alındığı, davalı tarafça belge ve ticari defterler sunulmadığından davacıya herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, davacı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığının iddia edildiği,

ödemenin yapıldığının ispat yükü davalıda olduğundan davacının işbu eserden kaynaklı telif alacağını alamadığı kanaati ile sektör bilirkişisinde olduğu heyetten aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının 86.986,08 TL telif alacağını hakettiği fakat ıslah dilekçesi sunulmadığından talep gibi 1000 TL maddi tazminatı kabulüne karar vermek gerektiği, yine davaya konu kitabın satış rakamlarının yüksekliği, kitabın ilk basım tarihinden itibaren uzun süre geçmesine rağmen davacıya herhangi bir ödeme yapılmaması bu konuda bilgi verilmemesi sebebiyle davacının manevi haklarının da ihlal edildiği,

zira davacının beyanına göre davalı şirket ile 2011 yılında sözleşme yapıldığı fakat sözleşmenin dosyamıza sunulmadığı, 2011 yılından sonra alınan bandrollerin davacıdan izin alınmaksızın yayınlanmak suretiyle manevi haklardan olan umuma arz salahiyeti hakkının ihlal edildiği, bu sebeple manevi tazminat yönünden de talep gibi 4000TL nin davalıdan alınmasına karar verildiği, işbu bedellere ilk bandrol tarihi olan 18/08/2011 tarihinden itibaren faiz işletilmesine zira bu tarih itibariyle temerrüt oluştuğundan karar verilerek neticeten davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.