İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/192 K.2025/60

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/192 Esas

KARAR NO: 2025/60

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ: 06/10/2023

KARAR TARİHİ: 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davaya konu ----tasarımı -- tarihinde --- tescil numarası ile müvekkil adına tescil edildiğini, --- kez kendisi tarafından üretilerek kamuya sunulduğunu, ---- tarihinde yine ilk kez davacıya ait ------ kamuya arz olunduğunu, davalı şirketin, davacı müvekkilinin------- tescilli söz konusu tasarımının aynısını veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek ve bu tasarımı ve bu tasarımın uygulandığı ürünleri piyasaya sunmak, satmak, sözleşme akdi için icapta bulunmak, ticari amaçla kullanmak ve bu amaçla depolamak,

elde bulundurmak sureti ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine açıkça aykırı hareket ettiğini, ----- tasarımının taklitlerinin üretimini yaptığını, hem internet sitelerinden hem de şirket adresinden satışa sunulduğunu, taklit ürünlerin satışlarının ---- internet sayfasından ----- olarak yapıldığını, müvekkiline ait tescilli tasarımların taklitlerinin üretimini ve satışını gerçekleştiren ----- aleyhine delil tespiti isteminde bulunularak ------ D.

İş sayılı delil tespiti dosyası ile davalı firmanın iş yerinde ve------ üzerinde keşif ve bilirkişi karakteristik nitelikteki gövde ve manşetlerde yer alan desenlerin birbirlerine ve tasarımın geneline incelemesi yapıldığını,

davacının maddi zararının miktarının ancak mahkemenin yapacağı inceleme neticesinde ortaya çıkacak olması ve SMK 151/2b (Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç)'ye göre hesaplama yapılmak suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde taleplerini arttırmak üzere şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 26.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte talep ettiklerini, Davaya konu taklit ürünlerin,

müvekkilinin saygınlığına ve ticari itibarına zarar vererek elem ve manevi ızdıraba yol açtığından uğramış olduğu manevi zarar dolayısı ile 50.000 TL manevi tazminatının, delil tespitinin yapıldığı 26.04.2023 tarihinden itibaren davalı taraftan tazmini sayın mahkemenizden talep ettiklerini, müvekkilinin tasarımları kaliteli kumaş ve baskı , birinci sınıf işçilik (kaliteli dikiş işçiliği) ---------- bazında üretilerek satışa sunulduğunu, buna karşın davalı tarafından üretilen ürünlerde kötü üretimin varlığı tespit edildiğini,

delil tespit dosyası ile tespit edilen taklit ürünler ile davacının tescilli ve orijinal tasarımları arasında ciddi kalite farklılığı bulunduğundan, davacının itibarına zarar verildiğinden, alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde taleplerini arttırmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL itibar tazminatının delil tespitinin yapıldığı 26.04.2023 tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki masraflarının yargılama giderlerinin hesabında dikkate alınmasını,

yargılama giderleri ile vekalet faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İş bu davanın açılmasından evvel de davacı yanca tespite konu edilen ve de işbu davada da ileri sürülen ürünler tüm ----------- birçok üretici tarafından imal edilen en nihayetindi iğmeli uzun bir elbise olup genel arama yapıldığında birçok ünlü tesettür markası tarafından üretildiği ve satışa sunulduğunun görüleceğini, davacı yanca yaptırılan tespit dosyasında bilirkişilerce davacının tasarımının karakteristik özelliğinin ön işlemesi olduğu belirtilmiş ise de tasarımın tescil sayfasında------------- yazdığını, bilirkişilerce dikkat çekilen bu işlemelere tescilde vurgu yapılmadığını,

davaya konu tasarımın tescilinde işlemelerin bu üründe ayırt edici unsur olduğu yönünde bir vurgu bulunmadığını, kaldı ki davacı yanca dosyaya delil olarak sunulan tespit dosyasının raporun sonuç kısmında tam olarak neden müvekkilin ürünlerinin davacının tescilinin koruma kapsamında olduğu da belirtilmediğini, bilirkişilerce elbiseler arasında benzer ve farklı yönleri belirtilmiş ve sonuç itibari ile davacının tasarım tescilinin koruması kapmasındadır demekle yetinildiğini,

kendilerinin rapordan anladığı kadarı ile eğer bilirkişilerce karakteristik özellik olarak işlemeler tespit edildi ve bu nedenle elbiselerin benzer olduğu kanaatine varıldı ise işlemelere ilişkin tasarım tescilinde özel bir vurgu yapılmadığını, tescilde elbiselerde tasarım tescil ile koruma altına alınan unsurun------ olduğunu, söz konusu işleme-------benzeyen harcı alem olan bir işleme şekli olup tesettür giyim üreticilerinin birçoğu tarafından kullanılan bir desen olduğunu,

aynı şekilde ön aplike düğme de tüm tesettür giyim olsun olmasın tüm tekstilcilerce yıllardır kullanılan bir önden düğmeli elbise modeli olup davacı yanca tescili alınan tasarım bir yenilik getirmediğini ve bir özellik arz etmediğini, tesettür giyimde zaten uzun kol ve kapalı boyun her elbise de olan bir kesim olduğunu, kaldı ki davacı yanın kendisine ait olduğunu iddia ettiği ve de müvekkil firmanın işyerinde bulunan her iki elbisenin tespit dosyasında kıyaslanmasından davacıya ait dava konusu üründen farklı olarak kemerli, kolu büzgüsüz düz ve sırtı fermuarlı olduğunun görüldüğünü,

zaten tesettür giyim bir elbise de yakanın hakim yaka olması kolların uzun ve eteğin kloş bileklere kadar uzanması olması gereken olduğunu, yukarıda açıkladıkları üzere müvekkilinin bu ürünün herkesçe üretin bir model olması hasebiyle davacının tasarım tescili ile koruma altında olduğunu bilmesinin imkansız olduğunu, hali hazırda aynı elbise birçok firma tarafından üretilmekte ve satışa sunulduğunu, öte yandan davaya ve tespite konu isnadı kabul etmemekle beraber tescile konu tasarımların koruma süresinin 5 yıl olduğunu, söz konusu tasarımın koruma süresinin ----- tarihinde sona erdiğini, oysa tespitin ---- tarihinde yapıldığını,

----- sitesinde dava konusu tasarım incelendiğinde ------ tarihinde koruma süresinin bittiğini, sonrasındaki 6 ay içerisinde cezalı olarak yenileme talep edilebileceği süre içerisinde de yenileme talebinde bulunulmadığını,---- tarihine dek yenileme yapılmadığından tasarım tescilinden kaynaklanan tüm koruma ve rüçhan hakları ---- itibarı ile sona erdiğini, bu nedenle davacı yanın koruma hakkının varlığından bahisle talep ettiği tüm tazminat taleplerinin ve de dolayısı ile davasının bu nedenle evleviyetle reddi gerektiğini, yukarıda izah edildiği üzere,

başkaca fazlaya ilişkin tüm dava talep ve cevap verme haklarımız saklı kalmak kaydı ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.

DELİLLERVEGEREKÇ E

Dava, Davacı adına tescilli---- numaralı tasarıma davalı tarafından tecavüz ve haksız rekabette bulunup bulunulmadığı maddi manevi ve itibar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda.

Bilişim Yönünden Yapılan Tespit Sonucunda Davalıya ait olduğu belirtilen ------ sitede yapılan incelemede; sitede -----yılında tesettür giyime özgün bir yorum getirme amacıyla ----- kurulduğunun, ------- faaliyetlerine devam ettiğinin belirtildiği, Firma iletişim bilgilerinde; ----- adresinin-----adresinin ------- olduğu, Site tescil bilgisinde; alan adının-------firma tarafından kayıt edildiği,

alan adı kaydını yapan ------- adlarında kişisel bilgilerin gizliliği kapsamında,----- dağıtımını sağlayan------ tarafından alan adı kaydı sağlayan firmalara ----- sorgulamalarından kişisel ------------- tarihinden itibaren kaldırılması gerekliliğinden dolayı, alan adının kime ait olduğunun tespiti yapılamamış, alan adının kayıt kimlik bilgisinin bulunmadığı, alan adının ----- tarihinde kaydedildiği ve kayıt tarihinin ------- tarihinde son bulacağına dair bilgilerin yer aldığı, Site erişim ve yer sağlayıcısının ------- adresinin, Halihazırda yayında olmadığı, Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı, -----adresinin, Halihazırda yayında olmadığı,

Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı, ----- adresinin, Halihazırda yayında olmadığı, Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı, ------adresinin, Halihazırda yayında olmadığı, Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı, ------ adresinin, Halihazırda yayında olmadığı, Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı, ------- adresinin, Halihazırda yayında olmadığı, Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı,------- adresinin, Halihazırda yayında olmadığı, Herhangi bir arşiv kaydı olmadığı, davalı firma tarafından cevap dilekçesinde belirtilen ----- adreslerinde yapılan incelemede;

------adresinde yer alan ürüne ait -----tarihli bir adet arşiv kaydı olduğuna ve arşiv kaydında ürün fotoğraflarının yer almadığı, ------ adresinde yer alan ürüne ait ----- tarihli bir adet arşiv kaydı olduğuna ve arşiv kaydında ürün fotoğraflarının yer almadığı tespit edildiği,------- Tasarım Yönünde Yapılan Tespit Sonucunda: Tasarım kalıp şekil biçim kesim ve yerleşim şekli gövde nakış işlemesi üst ve alt iki kesimden oluştuğu,

belden ayak bileğine orta gövde düğme bitişinden sonra yırtmaç şeklinde bileğe kadar açılan etek boyu tasarım öğelerinin ve özellikle karakteristik nitelikteki gövde ve manşetlerde yer alan desenlerin birbirlerine nakış desen çalışması olarak ta birebir aynı olduğu, tasarımın geneline göre nakış konum ilişkilerinin birbirleri ile aynı oldukları görülmekte, yaka hakim olarak diğer tasarımda eşarp altında kaldığı için, tespit edilemediği bunun dışında birebir aynı kalıp üzerinden kesim biçim aksesuar ve nakış olarak çalışıldığı,

bu doğrultuda, tespit isteyen tarafa ------no'lu tasarım ile aleyhine tespit istenen tarafın internet adresinde yer alan ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri ile benzer olarak algılandıkları iltibas ve iktibas yarattığı tespit edildiğini, Mali Yönden Yapılan Tespit Sonucunda: davalı tarafın ibraz edilen ticari defterlerinin elektronik olarak tutulduğu, tüm defterlerinin yazılı olduğu,

kayıtların birbirlerini doğruladıkları, kanunlara uygun şekilde eksiksiz ve usulüne uygun oldukları, ibraz ettiği defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının/ beratlarının alınmış/yapılmış olduğu görülmüş, TTK md. 64/ III göre nazara alınabileceği, HMK md. 222 ‘ye göre sahibi lehine delil olabileceği Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, davacının dava konusu ürünü --------- mükellefi ----- nolu fatura ile aldığı ve fatura üzerinde ---- açıklamasının ------ olarak yazdığı, toplam da ------ adet alım karşılığı KDV hariç tutarının 57.480,00 TL olduğu, davalı ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda dava konusu ürünün tümünün satılmadığı,

davalının elinde kalan dava konusu ürünün ---- adet, defter kayıtlarında yapılan incelemedeki ----tespitte 290 Adet görüldüğü, oysaki stokta/ elde kalan ürünün yerinde inceleme tarihinde ------ticari hayatın olağan pratiğine göre (tekrar dava konusu ürün alımı yapılmadığından) azalması gerekirken arttığı, diğer yönden Davalının benzer durumuna yakın (ticari alana çıkarmadığı-satışını yapmadığı elde kalan ürünler olduğundan) Yargıtay kararı doğrultusunda nihai takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenizde olup 6769 Sayılı SMK’ nın 151/2- b maddesine göre seçenekli hesaplama yapıldığı, bu hesaplamalara göre;

ticari defterlerden yapılan tespite göre yoksun kalınan kazancın 5.575,12 TL, değişik iş dosyasında yapılan tespite göre yoksun kalınan kazancın 6.755,04 TL, yargıtay kararı doğrultusunda Davalının tüm alımının satılması haline göre yoksul kalınan kazancın 14.129,54 TL, olduğu, itibar tazminatının takdiri ve hukuki değerlendirmesinin mahkemede olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ------ numaralı elbise tasarımının tescilli sahibi olduğu, davalıya ait işyerinde tasarımın kullanıldığı ürünlerin ayrıca davalıya ait internet sitesinde satışa sunulduğunun, bu durumun tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği iddiasıyla maddi manevi ve itibar tazminatı talebinde bulunulduğu, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği,

----- Değişik iş sayılı dosyasında davalıya ait işyerinde yapılan yine davalıya ait internet ve sosyal medya hesaplarında yapılan inceleme sonucunda davalı tarafından satışa sunulan ürünlerin davalıya ait ---- numaralı çoklu tasarım belgesindeki ---- numaralı tasarımın koruma kapsamında olduğu yönünde görüş sunduğu, mahkememizce aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda ise davalı ürünlerinin davacı tasarımına benzer olduğu, maddi tazminat yönünden toplam 14.129,54 TL tazminat hesaplandığı, buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde, davacının -------numaralı çoklu elbise tasarımının tescilli sahibi olduğu,

davalıya ait işyerinde yapılan tespit ayrıca davalının internet ve sosyal medya hesaplarında yapılan incelemede davalı tarafından satışa sunulan ürünlerin davacıya ait ------ numaralı tasarıma benzer olduğunun tespit edildiği, tasarım konusunun mahkememiz uzmanlık dışında olması sebebiyle hem değişik iş dosyasından aldırılan rapor hemde mahkememizce aldırılan raporda davalı kullanımlarının davacı tasarımına benzer olduğu belirtildiğinden mahkememizce benzerlik konusunda bilirkişi raporlarıyla bağlı kalındığı,

davacı tarafından dava dilekçesi ile tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi talep edilmeyip sadece maddi manevi ve itibar tazminatı talebinde bulunulduğu, SMK 151/2b kapsamında yaptırılan tazminat hesabı uyarınca davalının ticari defterleri incelenmiş tasarım ihlaline konu ürünlerin net satışları toplamının 57.480,00 TL olduğu, giderler düşüldüğünde net karın 14.129,54 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından bu bedel üzerinden talep arttırım dilekçesi sunulduğu, mahkememizce de maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne karar verildiği,

manevi tazminat yönünden ise davacının sosyal ekonomik durum tespit tutanağı, davalının incelenen ticari defterleri ihlale konu ürün adedi davalının kar marjı gibi tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından bu bedel üzerinden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiği,

davacı tarafından itibar tazminatı da kabul edilmiş olup talebi davalının ürünlerinin kötü şekilde üretildiği iddia edilmiş alınan değişik iş raporunda da davalı ürünlerinin davacı ürünlerine göre nispeten daha kötü üretildiği yönünde görüş bildirilmiş ise de tasarım hukuku bakımından itibar kavramı tasarımın kendisinden kaynaklanan ve değerini arttıran estetiklik işlevsellik sanayiye kolayca uygulanabilir ürün olma belli bir tanınmışlık seviyesinde olması vs.

Gibi tüm unsurların birarada bulunmasının gerektiği, davacı ürünlerinin ve tescilli tasarımının bu yönüyle değerlendirildiğinde tüketiciler nezdinde oluşturduğu kalite, sağlamlık, güvenilirlik gibi unsurların davacı bakımından tam olarak oluştuğu yönünde mahkememizde kanaat oluşmadığı, bu nedenle itibar tazminatı yönünden davanın reddine karar verilerek

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ