İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/239 K.2025/29

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/239 Esas

KARAR NO:2025/29

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:11/12/2023

KARAR TARİHİ:25/03/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkil ---- tarihinde ----- tescil edilmiş olup faaliyet konusuna her türlü --------yapılan ürünlerin imalatı, ithalatı, ihracatı, toptan perakende alım-satımı girmekte olduğunu, Tasarımı ----- ürünlerine ait tasarımın davalı---- tarafından kendi adına ---- nezdinde dava konusu tasarımı davalının ----- tarihinde tescil ettirmiş olduğu tarafımıza gönderilen -----yevmiyeli ihtarnamesi ve aleyhimize açılan --- sayılı dosyası sebebiyle öğrenildiğini, Ancak, davalı -------- itibaren yinelenerek 5 yıl süreyle korunmak üzere tescil edilen ----dava dışı ---- ürünü olarak piyasaya sunulmuş ve ---- yılındaki broşüründe yer aldığını,

Davalı kendi adına ----tescil belgeli tasarımı tescil ettirmeden önce bahsi geçen tasarımı taşıyan ürünü dava -------piyasaya çıkarmış -------, davalı tarafından tescil edilmiş tasarım, tasarım tescil başvurusu veya rüçhan tarihinden önce dava dışı----tarafından kamuya sunulduğunu, Öte yandan davalınını ----sayılı tasarımının aynısı/benzeri davadışı ---- tescili alınarak kamuya arz edildiğini, ---------- yılından beri ticari pazarda satışını yapmaktadır.

Ürün kataloglarının sen başında hazır edilip piyasaya sunulduğunu da dikkate aldığımızda dava dışı ---- davalının -------- tarihinde tescil ettirmiş olduğu tasarımının tescil tarihinden kabaca 2,5 sene önce bahsi geçen tasarım ürünü piyasaya sürdüğü aşikar olduğunu,

Bu nedenle HMK m. 390 ve SMK m. 159 çerçevesinde davalı adına tescil edilen ------- ilişkin olarak yargılamanın etkinliğinin sağlanabilmesi için Sayın Mahkeme'nin yargılama süresince ilgili tasarımın dava dışı üçüncü kişilere devredilmesinin yasaklanmasına karar verilmesini ve ihtiyati tedbir kararının ---- bildirilmesini talep ettiklerini belirtmiş ve işbu davanın ---- dosyası ile görülmekte olan dava ile birleştirilmesine, ----- tasarımın yargılama süresince tedbiren üçüncü kişilere devrinin önlenmesine,

davalı adına tescil edilmiş olan ----- tasarımın iptaline, hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, iptal, hükümsüzlük ve sicilden terkin kararının -----genelinde tirajı en yüksek üç gazetede yayımlanmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkil ------kurmuş olup söz konusu ------ takipçisi bulunmaktadır.

Müvekkil bu kanal ile herkesin mutfakla ilgili gereksinim duyduğu bilgilere kolay, hızlı ve ücretsiz bir şekilde ulaşabilmesini sağlamış ve sağlamaya devam etmekte olduğunu, ----kurucu ortağı olarak hayata geçirdiği --------, bu toprakların kıymetli el sanatlarını ve zamaatlarını, zanaatkarlarını korumayı amaç edinmiş, kendi tasarımı olan ürünleri de bu marka çatısında geliştirip üreterek,

mutfakta insanların hayatını kolaylaştırmak üzere çok yönlü çalışmalar yapmış ve hali hazırda bu yöndeki çalışmalarını yoğun biçimde sürdürmekte olduğunu, Müvekkil ------ kurumu nezdinde tescilli ------- mahsulü tasarımın sahibi olup bu tasarımın hayata geçmesini sağlayarak tescilli tasarıma ait ürünün üretimine ve satışına başlamıştır.

Müvekkil refika birgül özgün tasarımını adına tescil belgesine bağlatmak suretiyle tartışmasız hak sahibi olduğunu, Müvekkil ------ tescilli dava konusu ---- aynısı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davacı ----- üretildiği/ürettirildiği ve/veya satışa sunulduğu ve piyasaya arz edildiği tespit edildiğini, Müvekkil tarafından keşide edilen ihtarnameye rağmen davacı şirketin usul ve yasaya aykırı tecavüz teşkil eden eylemleri devam etmiş ve bunun sonucunda müvekkil tarafından ---------- sayılı dava dosyası ile tescilli tasarım haklarımıza tecavüzün önlenmesi ve haksız rekabetin durdurulması talepli olarak dava ikame edilmiştir.

Aşağıda yer alan görsellerin karşılaştırılmasından da açıkça görüldüğü üzere davacı yan, müvekkile ait ---- adımıza tescilli dava konusu ------ nolu tasarımın aynısını ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini yalnızca kulp eklemek suretiyle taklit etmekte, üretmekte ve satışa sunmakta olduğunu, Müvekkil ------nezdinde adına tescilli --------olması tasarımın geliştirilmesine ilişkin seçenek özgürlüğü fevkalade geniş olmadığını, nitekim çay bardağının umumiyetle belli bir geometrik formda olması tasarımsal özelliklerin de bu yapısal form dikkate alınarak yapılmaktadır.

Söz konusu tasarımlar” özellikle bu gereklere riayet edilerek gerçekleştiğini, Müvekkil ------- yaparak ve ergonomik farklılıklar yaratarak ürünü ve tasarımını gerçekleştirmiş yeni ve ayırt edici niteliklerine haiz olan ---- yapmayı başardığını, Müvekkil ---------- nolu tasarım davacı tarafça haksız ve mesnetsiz bir şekilde hükümsüzlüğe mesnet gösterilen diğer ürünlerden tamamen farklı olduğunu, Davacının haksız bir şekilde mesnet göstermeye çalıştığı ürünlerde müvekkilin tasarımında yer alan özelliklerin hiçbiri bulunmamaktadır.

Zira davacının itirazına mesnet gösterdiği ürünlerden farklı olarak müvekkile ait dava konusu tasarımda yer alan ince bel ve özgün tasarım mahsulü olması sebebiyle bardak içerisindeki çayın sıcaklığı uzun süre korunmakta ve büyük hacmi ile de tüketiciye konfor sağlamakta olduğunu, Davacı yan usul ve yasaya aykırı hükümsüzlük iddialarına dayanak olarak dava dışı şirketin müvekkil---------ile tescilli tasarımın başvuru tarihinden sonraki tarihli tasarım” tescillerini mesnet olarak göstermektedir.

Oysa bu husus davacı yanın ne kadar kötüniyetli olduğunu gözler önüne sermektedir zira Sayın Mahkemenizin de malumu olduğu üzere sonraki tarihli tescilin müvekkile ait ------- yenilik ve ayırt edicilik özelliğini kırması mümkün olmadığını, Davacı tarafından müvekkile ait --------- mahsulü tasarımın hükümsüzlüğüne mesnet gösterilen ve dava dilekçesinin ekinde yer alan internet çıktısı sonradan düzenlenmiş katalogların kesin tarih içermediği görüldüğünü, Kesin tarih içermeyen ve her zaman düzenlenebilecek nitelikteki belge ve katalogların hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilmesi kabul edilememeyeceğini,

Davacı yanın dava dilekçesinin ekinde yer alan katalogdaki ---------------- okutulduğunda ise yönlendirilen siteye ait ------------ incelendiğinde huzurdaki davaya dayanak gösterilen ürüne ait hiçbir kayıta ve iddia edilen ----- broşüre rastlanılmadığını, Davacı yan gerçekdişi deliller sunarak sayın mahkemeyi yanıltmaya çalışmakta olduğunu, davacının iddia ettiği tarihte ------- olmadığını, işbu sunulan kataloglar sonradan düzenlenmiş olup------olmadığını belirtmiş ve Davacı yanın dava dilekçesine usul ve esas yönünden itiraz eder;

davacı yan tarafından mesnetsiz, kötüniyetli ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarla ikame edilmiş işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇ E

Dava, davalı adına tescilli ----numaralı tasarımın daha önce kamuoyuna sunulup sunulmadığı sunulması halinde yenilik ve ayırt edicilik niteliğini kayıp edip etmediği hükümsüzlük taleplidir.

Mahkememiz dosyasından aldırılan -------- uyap tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Mahkemece davacı tarafça sunulan----- yer aldığı kataloğunun delil olarak kabulü halinde, ------ katalogda yer alan tasarım ile benzer olması kapsamında yenilik arz etmediği ve hükümsüzlük koşullarının oluşacağı.

Şayet Sayın Mahkemece kataloğun delil olarak kabul edilmeyeceği kanaat getirilirse, davalı tarafa ait ----numaralı tasarım tescilinin koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmayacağı, bu hususta takdirin Sayın Mahkemede olduğuna dair raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde.

Dava, davalı adına tescilli ------- numaralı tasarımın yeni olmadığı iddiasıyla hükümsüzlüğüne ilişkin olup davalı tarafından yeni olduğu belirtilerek davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce davacı tarafın davaya konu tasarıma benzer olduğu iddia edilen dava dışı ------tasarımların celp edildiği yine davaya konu davalıya ait tasarım kaydı celp edilip incelendiğinde tasarımın bardak tasarımına ilişkin olduğu,

tasarıma ilişkin değerlendirmenin teknik ve uzmanlık gerektiren hususlardan olduğu bu nedenle dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edildiği aldırılan------ tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından delil olarak sunulan katalog içerisinde yer alan ürünlerin davalı tasarımına benzer olduğu, kataloğun delil olarak kabul edilmesi halinde hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, dava dışı -------ait tasarımlar da karşılaştırıldığında ise bu tasarımlar arasında farklılık olduğunun belirtildiği,

buna göre dosya kapsamı ve bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde hükümsüzlüğe dayanak deliller arasında sadece davaya konu katalog içerisindeki ürünlerin benzer olduğunun değerlendirildiği, kataloğun kullanıldığı iddia edilen ------bilirkişisi tarafından incelendiğinde, güncel yayın ve arşiv kayıtları bakımından sunulan katalogdaki ilgili ürün örneğinin tespit edilemediği,

buna göre mahkememizce yenilik değerlendirilmesi yapılması bakımından sunulan kataloğun delil niteliği olup olmadığı yönünden yapılan incelemede kataloğun üzerinde --------yazmakta ise de kataloğun her zaman hazırlanması mümkün yazılı şekilde oluşturulması mümkün olabileceğinden bu kataloğun delil olarak değerlendirilebilmesi için başkaca yan delillerle de desteklenmesi gerektiği, kataloğa ilişkin yayınlandığı iddia edilen --------- her hangi bir ürün örneğinin ve görselinin tespitinin yapılamadığı bu nedenle sunulan kataloğun her zaman hazırlanabilir,

yazılı evrak şeklinde olduğu bu nedenle tek başına hükümsüzlüğe dayanak delil olarak değerledirilemeyeceği, tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin sunulan diğer delillerin de bilirkişiler tarafından davalı tasarımına benzer olmadığı rapor edildiğinden ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.