İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/3 K.2025/207

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/210

KARAR NO : 2025/221

DAVA

Marka (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 07/10/2022

KARAR TARİHİ : 13/11/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, kurularak faaliyete geçtiği 22.06.2012 tarihinden bu yana “------” markası altında basım-yayın ve eğitim hizmetleri üzerinde faaliyet göstermekte olduğu, davacının şirketin bu faaliyeti şirket kurucu ortağı ----- aynı marka ve işletme adı ile yürüttüğü faaliyetle birlikte 2009 yılına kadar uzanmakta olduğu, davaya dayanak marka tescilleri olduğu (ek 1), davacının tüm bu markaları "basılı yayınlar" ve “eğitim hizmetlerini” de kapsayan 16 ve 41 nolu sınıflar kapsamında tescil edilmiş olduğu,

Bu markaların tümünde “------” kelimesi sektörel anlam içeren ya da belirgin bir anlamı olmayan kelimeler yanında asli unsur olarak korunmakta olduğu, davacı şirketin, unvandaki iştigal konusu ile ilgili sektörel ibareler yanında “-----” şeklindeki asli unsuru koruyarak mevcut ticaret unvanını almış ve bu süreç içerisinde fasılasız ve yoğun bir şekilde “----” ve “-------” ibareli markasını ürettiği hizmetler üzerinde marka ve ticaret unvanı olarak kullanmış olduğu, davacının, özellikle sınava hazırlık kitapları basım ve yayımı ile eğitim hizmetleri üzerinde faaliyet gösterdiği,

davacının basım ve yayımını üstlendiği kitaplarda “-----” ibareli markası açıkça kullanılmakta olduğu, davacının basılı yayınlar ve eğitim öğretim hizmetleri bakımından öncelikli hak sahipliği olduğu, davacı şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 26.06.2019 tarihli lisans sözleşmesi ile, davalı şirkete davacının hak sahibi olduğu “-----” ibareli markanın eğitim öğretim hizmetleri üzerinde kullanılması konusunda lisans verildiği, Davalı taraf, sözleşme ile davacının “------” ibareli marka üzerindeki mutlak hak sahipliğini kayıtsız şartsız kabul etmiş olduğu, (m.3), Davalı şirket, Sözleşme'nin 17. maddesi ile;

sözleşme kapsamında kendisine tedarik edilecek her türlü ürünün bedelini taraflar arasında belirlenecek şartlarda ödeyeceğini taahhüt ettiği, Sözleşme'nin 30/1 maddesinde; “davalı şirketin Sözleşme'den doğan yükümlülüklerini süresi içerisinde ya da tamolarak yerine getirmemesi (a); kendisine tedarik edilen ürünlerin bedellerini zamanında ödememesi (d)”, ayrı ayrı Sözleşme'nin haklı sebeple ve derhal fesih sebebi olarak düzenlenmiş olduğu, Davalı şirket, SÖZLEŞME gereği kendilerine tedarik edilen ürün bedellerini zamanında ödememiş olup bu durumun Sözleşme'nin ihlali ve haklı fesih sebebi oluşturmakta olduğu,

Sözleşme'nin 30. maddesi uyarınca bu husus müvekkile haklı sebeple fesih hakkı verdiğinden lisans sözleşmesi 21.10.2021 tarihli ihtarname (EK 3) ile derhal ve haklı sebeple feshedildiği, örneklerine yer verilen sözleşme (ek 2) ve davalı şirkete gönderilen fesih ihtarnamesinden (EK 3) görüleceği üzere, davalı şirkete; müvekkilimizin markalarını ve benzerlerini tüm tanıtım vasıtalarından ve ürünlerinden kaldırmaları, müvekkile karşı Sözleşme'den doğan borçlarını ve cezai şart bedelini ödemeleri, Sözleşmeye aykırılık ve haklı sebeple fesih nedeni ile davacının uğradığı zararları karşılamaları ihtar edildiği,

davalı tarafın bahsi geçen bu yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğu, Dahası, fesih ihbarından sonra davalı şirkete ait iş yerinde ---- AHM'nin ----- nolu dosyası üzerinden delil tespit işlemi yapılmış, davalının 06.06.2022 tarihi itibarı ile davacının markalarını tanıtım vasıtalarında kullandığı fotoğrafları ile birlikte tespit edilmiş olduğu (EK 4), ayrıca davalı şirket dava tarihi itibarı ile halen dijital mecralarda müvekkilin markası ile reklam ve tanıtım yapmaya devam etmekte olduğu, Bu dijital tanıtım vasıtalarında davalı şirket ---- adı altında faaliyet gösterdiğine dair görseller kullandığı,

Davalı şirketin lisans sözleşmesine aykırı fiilleri nedeni ile ileride ıslahla artırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik- 10.000 TL lisans bedeli ve 10.000 TL cezai şart bedelinin ihtarname tarihi olan 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline; davalıların lisans sözleşmesinin feshinden sonraki marka kullanımlarının müvekkilimizin “------” ibareli markalarına yönelik marka ihlali ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine; bu faaliyetin Önlenmesine ve durdurulmasına.

Masrafı davalılardan alınmak sureti ile; dava konusu “-----” ibaresinin kullanıldığı ürünlere, tanıtım vasıtaları ile tabelalara el konulmasına; el konulan bu ürün, tanıtım vasıtası ve tabelaların masrafı davalı taraftan alınarak imha edilmesine; marka ihlali ve haksız rekabet nedeni ile 20.000 TL manevi tazminatın ihtarname tarihi olan 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline; marka ihlali ve haksız rekabet nedeni ile,

-ileride ıslahla artırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik- SMK'nın 151/2 maddesi (c) bendine göre 10.000 TL maddi tazminatın ihtarname tarihi olan 21.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline; yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından açılan davanın, tamamen haksız bir kazanç sağlamak adına kötü niyetli olarak haksız ve mesnetsiz şekilde açıldığı, Marka hakkı kullanım sözleşmesi imzalanmış olup, davalının davacının ----- markasını sözleşme doğrultusunda kullandığı, Sözleşmenin bitimine mukabil taraflar sözleşmenin uzatılması hususunda anlaşmaya varamamış olup, müvekkilin söz konusu ismi kullanmaktan vazgeçerek reklam, kağıt, marka ve tabelalarını sökmüş olduğu,

Davacı söz konusu sözleşmenin feshi sebebiyle haksız kazanç sağlamak adına iş bu derdest davayı açtığı, Dava dosyasından evvel ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ------ sayılı dosyasından alınan rapor ile davalının herhangi bir haksız kullanımının olmadığı açıkça tespit edilmiş olduğu, Dava dosyasındaki iddialar tamamen gerçek dışı olduğu, Davacının haksız ve kötü niyetli davasının reddi gerektiği, maddi ve manevi tazminat talebi şartları oluşmamıştır olduğu,

davacının söz konusu eylem ile alakalı, davalı müvekkilime yükletilebilecek kusuru olmaması ve bedeni elem ve ızdırap oluşturabilecek bir manevi zararı oluşmaması nedeni ile manevi tazminat talep etmesi hem hukuka hem hakkaniyete aykırı olduğu, sözleşmenin haksız feshi nedeni ile müvekkilin çok mağdur olmuş olduğu, aniden oluşan durum üzerine büyük dershane binasının bütün dış tabelalarını sökmüş, 4 katlı binanın tüm cephesini kaplayan reklam afişlerini sökmüş ve ağır bir mağduriyete sebebiyet verilmiş olduğu, Nitekim bu hususta tanıkların da oluğu, Maddi tazminat talebi için davalının oluşan herhangi bir maddi kaydı söz konusu olmadığı,

Davalı maddi zararını kesin delille ispatlayamadığından davanın bu yönüyle de reddi gerekmekte olduğu, cezai şart taleplerinin reddi gerekmekte olduğu, müvekkilin hukuka uygun olarak davalıyla sözleşmesini fesh ettiği, davalıya ait isim hakkı sözleşmenin feshinden sonra kullanılmamış olduğu, Taraflar arasındaki sözleşme 15.09.2021 tarihi itibariyle sona ermiş olup o tarihten sonra limite ait hiç bir emare kullanılmamış olduğu, Alınan kitap ve kaynaklar tamamen faturalı olarak alınmış olduğundan ve elde kaldığından kullanılmış olup bu hususta davacının herhangi bir hakkı söz konusu olmadığı,

İhtarnameyle görsel marka ve reklamları da tamamen kaldırılmış olduğu, Ayrıca cezai şart istemi TIK. Ve yargıtay emsal uygulamaları gereğince istenemez haksız şartlar olup bu yönüyle de cezai şart istemi hukuka aykırı olduğu, Fesih süreci hukuka uygun işletilmiş olup, markanın herhangi bir kaybı ve zararı olmadığı, bu sebeple cezai şart ve başka ad altında istenen her türlü talebin reddi gerektiğini beyan ettiği anlaşıldı.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, davacı adına tescilli ----- markasını kullanımı sebebiyle aralarında düzenlenen 26/06/2019 tarihli lisans sözleşmesinin feshedilmesinden sonra davalının ------ markasını kullanmaya devam edip etmediği, lisans sözleşmesi ihlali sebebiyle maddi manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, sözleşmenin feshinden sonra yapıldığı iddia edilen kullanımların marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturup oluşturmadığı, tespiti önlenmesi meni ve maddi manevi tazminat talebine ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 24/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda.

Davacı ile davalı arasında 26.09.2019 tarihinde Lisans sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin davalı tarafın sözleşme hükümlerine uymadığı gerekçesi ile davacı tarafından 21.10.2021 tarihinde ihtarname çekilerek fesih edildiği, davacı firma tarafından davalı firmaya en son 31.05.2022 tarih ve ----- seri numaralı ---- açıklaması ile toplam 60 adet soru kitapçığı için 117,00 bedelli fatura düzenlediği davacının yasal kayıtları üzerinde tespit edildiğini, davacı kayıtlarında davalı tarafından davacıya 03.06.2022 tarihli kayıt ile 42.186,00 TL.

Havale şeklinde ödeme yapıldığı, davacının kayıtlarında fesih tarihi olan 21.10.2021 tarihinden devam ettiği görülmüş olup, davacının davalı adına hesapların işlendiği muavin hesap defterlerinin incelenmesinde de bu durumun tespit edildiği, 26.06.2019 tarihli Lisans sözleşmesinde Lisans Bedelinin 20.000,00 TL. Olduğu, bu bedelin de 09.09.2019 tarih, ----- Seri numaralı fatura ve İsim Hakkı Bedeli açıklaması ile, yine 29.08.2020 tarihi ve ----- Seri numaralı ve 25.000,00 TL.

İsim Hakkı Bedi muhasebe kayıtlarında görüldüğü tespit edildiği, 2019 ve 2020 yıllarında ve 2020 yılı için sözleşmenin yenilendiği, 2021 yılı için Lisans Bedeline ait düzenlenmiş herhangi bir fatura tespit edilemediği, 2021 yılı için Lisans sözleşmesi yenilenmediğinde bu yıla ait Lisans Bedeli tutarı tespit edilemediğinde davacı tarafından 2021 yılı ilgili dava dışı firmalar ile yapılan emsal lisans sözleşmeleri incelemeye ibraz edildiğini, emsal Lisans Sözleşmelerinde 2021 yılı için 60.000,00 TL.

Olduğu, Emsal Lisans sözleşmelerine istinaden Cezai şart tutarının. 2021 yılı için: 60.000,00 TL.

Olarak hesaplandığı, ancak fesih tarihinden sonra da taraflar arasında ticari ilişkinin devam ettiği göz önünde bulundurulur ise Takdirin Sayın Mahkemede olduğu kanaatinin oluştuğu, ----- Ticaret Odası tarafından 07.04.2023 tarih ----- sayılı ile Lisans Bedeli Yönünden gönderilen Cevabi yazıda; bir işletme veya kuruluşun; bir marka, tasarım faydalı model veya patent İşlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği kar 9610 civarında olabileceği;

davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise, toplam cironun X610'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüz ekonu markadan elde ettiği ciro toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun 3610'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulduğu,

Ancak, dosya kapsamında fesih tarihinden itibaren elde etmiş olduğu satış cirosunu gösterir belgeler yer almadığında bu yönden bir hesaplama yapılamadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan 04/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda.

Davalı firmanın yasal defterlerinin Kargo tarafından kayıp edildiği gerekçesiyle ibraz edilmediği, davalı firmanın bağlı olduğu Vergi Dairesi tarafından gönderilen 2020-2021-2022 yıllarına ait Kurumlar Vergisi Beyannameleri ekinde yer alan Gelir tablolarının incelenmesinde davalı firmanın yıllık satış ciroları üzerinde SMK 151/2-c Maddesi “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli 96.275,60 TL olarak hesaplandığı,

Davacı Vekilinin Bilirkişi raporuna karşı vermiş olduğu beyan dilekçesinde Cezai Şart olarak “Sözleşmeye göre cezai şart alacağı bir yıllık lisans bedeli olarak belirlenmiş olup, sözleşmede lisans bedeli 20.000 TL olarak belirlenmiş olduğundan, ödenmesi gereken cezai şart miktarının da 20.000 TL olarak kabul edilmesini talep ettiği, cezai şartın takdirinin Sayın Mahkeme'de olduğu kanaati oluştuğu, Manevi tazminatın Mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin ----- esas unsurlu markaların tescilli sahibi olduğu, davalı şirket ile aralarında düzenlenen lisans sözleşmesi kapsamında davalının davacı markalarını kullandığı fakat sözleşmeye aykırılık nedeniyle sözleşmenin feshedildiği, buna rağmen davalının markayı kullanmaya devam ettiğini belirterek hem lisans sözleşmesinden kaynaklı tazminat ve cezai şart hemde sözleşme harici kullanım nedeniyle marka hakkına tecavüz nedeniyle maddi manevi tazminat talebinde bulunulduğu, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği,

---- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- değişik iş sayılı dosyası ile davalıya ait işyerinde tespit yaptırıldığının anlaşıldığı, dosya incelendiğinde davacı şirket ile davalı şirket arasında 26/06/2019 tarihli lisans sözleşmesi düzenlendiği, taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin taraflarca feshedilmemesi üzerine bir seneliğine kendiliğinden 26/06/2020 tarihinde yenilendiği, yine sözleşmenin feshedilmemesi üzerine 26/06/2021 tarihinde de kendiliğinden bir kez daha yenilendiği,

davacı tarafından davalının sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiası ile---- Noterliğinin 21/10/2021 tarih, ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiği, celp edilen ---- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- değişik iş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda sadece işyerinde tespit yapıldığı, tespitin 06/06/2022 tarihinde yapıldığı, davalı işyerinde halen ----- ibaresinin kullanıldığının tespit edildiği, mahkememizce aldırılan 24/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, fesih tarihinden sonra da kullanıldığının tespit edildiği,

tazminat yönünden aldırılan 04/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda ise lisans bedeli üzerinden toplam 96.275,60 TL hesaplama yapıldığı, lisans bedelinin 20.000 TL olduğu, cezai şart takdirinin mahkememize bırakıldığı, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacı şirketin ---- esas unsurlu çok sayıda markanın 16 ve 41. Sınıfta tescilli sahibi olduğu, davalı ile aralarında 26/06/2019 tarihli lisans sözleşmesi düzenlendiği,

sözleşmenin 29. Maddesine göre 1 yıl süreli olduğu fakat yenilenmeyeceği bildirildiği takdirde kendiliğinden bir yıl uzayacağı, taraflarca bu yönde ihtar ve bildirim olmadığı için sözleşmenin önce 06/06/2020 tarihine daha sonra da 06/06/2021 tarihine kadar uzatılıp davacı tarafınca davalının sözleşme uzamasına rağmen lisans bedelini ödememesi ayrıca ürün ve hizmet bedelini de ödemediği iddiası ile sözleşmenin feshedildiği,

buna göre öncelikle feshin haklı olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede sözleşmenin 30. Maddesine göre lisans alanı sözleşmeden doğan lisans bedeli ve ürün bedellerini ödememesi nedeniyle sözleşme feshinin haklı olduğu, zira davalı tarafından bu bedellerin ödendiğine dair yazılı bir belge sunulmadığı, sözleşmenin feshine rağmen davalı tarafça ----- markalarının kullanılmaya devam ettiği, bu durumunda SMK 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, bu nedenle davacının marka hakkına tecavüz nedeniyle SMK 149.

Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, öncelikle sözleşmeden kaynaklı tazminat talebi bakımından 2019 yılında yapılan sözleşme ile lisans bedelinin 20.000 TL olarak belirlendiği, 2020 yılında ise 25.000 TL olarak davalı tarafından ödeme yapıldığı, 2021 yılı lisans bedeli bakımından ise herhangi bir belge bulunamadığı, davacı tarafından sunulan emsal lisans bedellerinde 60.000,00 TL olarak hesaplandığı,

bu yönde taraflar arasında yazılı bir anlaşma mevcut olmadığından 2020 yılında 25.000 TL olarak ödendiği dikkate alındığında 2021 yılı lisans bedelinin 40.000 TL olarak mahkememizce Borçlar Kanunu 50 maddeye göre takdir edildiği, bu bedel üzerinden sözleşmeden kaynaklı eksik ödenen lisans bedelinin ödenmesine karar vermek gerektiği, davacı tarafça aynı zamanda cezai şartta talep ettiği bunun dayanağının da taraflar arasında düzenlenen lisans sözleşmesinin 32. Maddesinde yer alan cezai şart başlıklı hükümlere dayandığı,

sözleşmenin sona ermesinden sonra da kullanım halinde bir yıllık lisans bedelinin cezai şart olarak ödeneceği belirtilmiş ise de ve mevcut delil durumuna göre de davalının sözleşme sonrası kullanımlarının bu madde içerisinde değerlendirilmesi gerektiği fakat aldırılan bilirkişi raporunda davacı tarafça sözleşme feshedildikten sonra davacı tarafından davalıya soru kitapçığı bedelinin fatura edildiği, yine davalı tarafından davacıya 03/06/2022 tarihinde ödeme yapıldığının anlaşıldığı,

bu yönüyle bakıldığında taraflar arasındaki ticari ilişkinin halen devam ettiği, bu nedenle hem davalı kullanımlarını rıza gösterip hemde cezai şart talep edilmesinin ayrıca sözleşmenin de feshedildiği dikkate alınarak cezai şart talebinin dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşıldığından cezai şart yönünden talebin reddine marka hakkına tecavüz talebi bakımından ise lisans bedeli üzerinden hesaplama yapılmasının talep edildiği, 2022 yılı için lisans bedeli üzerinden bilirkişi raporuna göre ----- cevabi yazısına göre 65.462,22 TL hesaplandığı,

taraflar arasında uzayan sözleşmeye göre de mahkememizce 2022 yılı lisans bedelinin 40.000,00 TL olarak hesaplandığı, buna göre de mahkememizce 50.000,00 TL maddi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu, manevi tazminat yönünden ise talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın davacının marka tescillerinin eskiye dayalı olması, birçok yayın ve eğitim sektöründe işletmelerinin bulunması, davalıların mali defterleri, SET tutanakları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamında uygun olduğu,

davalı şahsın da davalı şirket yetkilisi olması sebebiyle işbu haksız eylemler nedeniyle marka hakkına tecavüzden sorumlu olduğu anlaşıldığı, bu nedenle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ