İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/959 K.2020/985

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2014/959 Esas

KARAR NO

2020/985 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/09/2014

KARAR TARİHİ : 01/12/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ---- tarihinde -----şase numaralı ----- plaka numaralı ------ bedelle satın aldığını, aracın -----alt takım arızası ile kasada çatlak sebebiyle servise götürüldüğü, servisten kendilerine kasadaki çatlağın kaynak ve boya ile giderilebileceği söylenmesi üzerine aracın garanti süresi içinde olduğundan bunun kendilerince kabul edilmediği, araçtaki kırık ve çatlakların giderek fazlalaştığı, araçta ayrıca tavan kısmının kırık, kalorifer tesisatının bozuk, alt takımının bozuk olduğu, lastiklerin normalden fazla yıprandığı, bolan bilyalarının arızalı, motor kısmında ses ve arıza olduğu, iç aksesuarın döküldüğü,

bagaj kapaklarının çalışmamakta olduğu, rampada çekişinin düşük olduğu, yapılan tamirat ve kontrollere rağmen sorunların çözülmediği, davalı tarafa yapılan aracın değiştirilmesi talebinin de davalı tarafın aracın bakım ve tamiratlarının yapılabileceği gerekçesiyle red edildiği belirtilerek, aracın gizli ayıplı olması nedeniyle aynı model ve özelliklere haiz bir araçla değiştirilmesi veya bedelinin ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; Davacı talebi bakımından bakiye harcın tamamlatılması gerektiği, aracın dava tarihi itibariyle iki yıldır kullanılan bir araç olduğu, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, Davacının gizli ayıplı olarak iddia ettiği hususların üretim hatası değil, kullanım kaynaklı ve ömürlü malzeme olarak bilinen ve belirli bir kullanımdan sonra değişme gereken parçalar olduğu, ----- yıllık kullanımında aracın şase ve ------kısımlarında yetkili servise bildirilmiş herhangi bir çatlak şikayetinin ----- tavan kısmında meydana gelmiş olan çatlağın bölgesel bir çatlak olduğu ve ----- olan bu araçta çatlağın oluşumuna neden olabilecek birçok kullanım kaynaklı etken olduğu belirterek davanın reddini, masraf ve vekalet ücretinin davacı yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete karşı açılan iş bu dava ile davacı satın almış olduğu araçla üretim hatası olduğundan bahisle aracın yenisi ile değiştirilesi veya bedelinin ödenmesi talebinde bulunmakta olduğu, davacının bizzat dilekçesindeki beyanında aracın fatura değeri ---- olarak belirlendiği, ancak davanın harca esas değeri ----- olarak gösterildiği, bu bakımından davanın esasına girilmeden önce HMK gereği -----üzerinden bakiye dava harcının tamamlanması gerektiği, aksi halde davanın red edilmesi gerektiği, davacının aracını --- yıllık bir süredir ve en az ------- kullandığı,

dava dilekçesinde arıza olarak bildirilen ve istem konusu yapılan hususlar ise üretim hatası veya gizli ayıp olmayıp kullanıcı hatası kaynaklı veya belli bir kullanım süresine sahip ve belli km'lerde gelişmesi gereken parçaların davacı ihmali ile değişmemesi kaynaklı durumunda olduğu, davacı kendisine keşide edilen ihtarnameye rağmen aracı tamir için getirmeyerek garanti süresinin dolmasına kısa süre kaldığında iş bu davayı açarak iyi niteli olmadığını gösterdiği, bu sebeple davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle, davacının davalı------ satın aldığı diğer davalının ise üreticisi olduğu aracın kasasında çatlak bulunması ve gizli ayıp olan bu kusurdan dolayı aracın sürekli arıza vermesi nedeniyle mümkünse aynı cins model araç ile değiştirilmesi mümkün değilse bedelinin tahsiline ilişkindir. Mahkememizin------ tarihli Celse 2 nolu ara kararı ile ----- üzerinden eksik yatırlan harcın ikmaline karar verilmiş, davacı tarafça da mahkeme ara kararı ile belirlenen eksik harç yatırılmıştır.

--------- talimat yazılarak yerinde keşif ve inceleme yapılması suretiyle oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi Heyetince düzenlenen Raporda.

Dava konusu araç üzerinde teknik ve fiziki incelemeler neticesi, araçta süreklilik arz ettiği belirtilen tavan kısmının kırık olması, kalorifer tesisatının bozuk olması, alt takımın arızalı olması, lastiklerin sürekli aşınması, volan dişlisinin aşınması, motor kısmından gelen ses ve iç aksesuarların dökülmesi gibi şikâyetlerin kullanım koşulları ve aracın sefer yapmış olduğu ----- yolunun fiziki şartları da göz önünde bulundurularak değerlendirildiği, araçta yapılan incelemeler sonucunda aracın klima tesisatında sıkıntıya rastlanmadığı,

kalorifer sisteminin yeteri performansı göstermediği ve garanti kapsamında tamir edilmesi gerektiği, aracın alt takımında herhangi bir soruna rastlanmadığı ve davacının alt takımı tamir ettirdiğini ifade ettiği, -----dişlisinin esas görevi aracın ilk hareketini sağlamak olduğu, aracın ilk çalışma anında bir soruna rastlanmadığı, ayrıca volan dişlisi ----- kasnağına sıkı geçirilen parça olduğu ve motor çalışırken hiçbir yere değmediği için ses yapmayacağı, motordan gelen seslerin birçok şeye bağlı olabiliceği, davacı motordan gelen sesler hakkında volan dişlisinin arızalandığına dair servise yapmış olduğu herhangi bir arıza kaydının olmadığı,

aracın içinde yapılan incelemelerde iç aksesuarda dökülmeye rastlanmadığını, aracın ön iki lastiğinde de lokal aşınmalar tespit edildiğini, bu durumun aracın toe ve kamber açısından kaynaklanıyor olabileceği, belirtilen açılar fabrikalar tarafından üretim aşamasında aracın karakteristiğine göre ve yol tutuşunu artıracak şekilde ayarlandığı,

belirtilen şikâyetlerin giderilebilir olup gizli ayıp olarak değerlendirilemeyeceğini, araçta şikâyet konusu olan çatlakların yorulma çatlağı olarak nitelendirildiğini, yorulma çatlakları tasarım için sakıncalı görülen gerilmelerden daha düşük gerilme değerlerinde de oluşabileceği ve zamanla büyüyeceğini, araçta oluşan çatlağın ucunda plastik deformasyon bölgesi diye tabir edilen mat bir bölge olduğu, bu mat bölgeden, çatlağın yorulma çatlağı olduğu ve ilerleme yönünün aşağıdan yukarıya doğru olduğunun anlaşıldığı, araçta çatlağın döşeme altından başlamış ve ok ile gösterildiği üzere aşağıdan yukarıya doğru ilerlemiş olduğu,

eğer bu çatlak dıştan bir bölgeden başlamış olsaydı kullanıma bağlı oluştuğunun düşünülebileceğini, fakat çatlağın döşeme altından başlamış ve dışarıya doğru hareket etmiş olduğunu, bu başlangıç çatlağının oluşabilmesi için sistemin herhangi bir başlangıç kusurunun ------olması gerektiğini, çatlak kullanıcı müdahalesinin olamayacağı döşemenin altında bir bölgede başladığından dolayı bu kusurun üretimden ya da montajdan oluştuğunu, bu tür çatlaklar kontrol altına alınabileceği. eğer kontrol altına alınmazsa, zamana bağlı olarak yavaş da olsa ilerleyeceği, sonuç olarak,

kullanıcı müdahalesinin olmadığı bir yerden başlamış olması göz önüne alındığında, bu çatlağın başlangıç itibariyle ya üretimden ya da montajdan kaynaklanmış olup ve zamanla ilerlemiş olduğunu, bu durumun bir gizli ayıp olarak nitelendirilebileceği, şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi ile ek rapor alınması yolna gidilmiştir. Bilirkişi Ek Raporunda.

Dava konusu aracın dava açıldığı tarihte kilometresinin ----- civarında olduğu, bu kilometre ve modeldeki aracın dava açıldığı tarihdeki piyasa değeri -------civarında olduğu, ------ tarihinde yapılan keşifte aracın şuan da ------ olduğu, amortisman ve yıpranma paylan da dikkate alındığı taktirde değerinin ------ civarında olduğu, araçta söz konusu olan çatlak ile ilgili olarak teknik olarak gözle muayene yapılmasının yeterli olduğu,

bu tür çatlaklar ile ilgili olarak herhangi bir metalografık çalışma yapılmasına gerek olmadığı ve önceki raporda belirtildiği üzere çatlak ucunda plastik deformasyona uğramış bölgeyi ve çatlağın ilerleme yönünü görmenin yeterli olacağı, bu mat bölgede bir nevi eneıji birikimi söz konusu olduğu, çatlağın enerji birikiminin olduğu yöne ilerlediği,

---------kısırımda oluştuğu göz önüne alınınca başlangıç olarak bir hatanın ya da kusurun olması gerekliliğinden de yola çıkarak bir gizli ayıp olduğunu, aracın servise getirilmesi durumunda araçta oluşan çatlağın kontrol altına alınabileceği, fakat giderilemeyeceğini, kontrol altına dahi alınsa çatlağın başlangıcındaki hatanın başka bir çatlak oluşturmayacağının garantisi olmadığı, bu çatlağın, ucunda çatlak ilerlemesini engellemek amacıyla daha kusurlu bir bölge oluşturularak kontrol altına alınabileceği fakat giderilemeyeceği, bu çatlağın hâlihazırda imalat esnasında kaynaklanan bir çentiğin sonucu olduğu,

yani kusurlu malzemenin kullanılmaması gerektiği, aracın misliyle değiştirilmesi gerektiği şeklinde mütalaada bulunulmuştur. İtirazlar doğrultusunda aynı bilirkişi heyetinden alınan ikinci ek raporda da aynı yönde görüş verilmiştir.

Alınan -------- tarihli Raporda; Krasördeki hatanın üretim esaslı olduğu ve kozmetik olarak giderilebileceği, söz konusu hatanın Garanti şartlarının 13. Maddesi gereğince giderilmesi gerektiği, kozmetik tamir bedelinin ----olacağı şeklinde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce oluşturulan ikinci bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş ve ------ tarihli Bilirkişi Raporu alınmıştır. Bilirkişi Raporunda; Araçta meydana gelen maddi vakıa ve hasarların büyük oranda kullanım şartlarına bağlı olduğu, yalnızca araç dışı tavan kısmındaki çatlakların oluşumunun kök nedeninin üretim kaynaklı mı ,kullanıcı hatası sonucumu oluştuğunun belirlenmesinin mevcut şartlarda mümkün olmadığı, karoserdeki çatlakların gizli ayıp olarak nitelendirilemeyeceği, karoserideki çatlakların onarımının mümkün olduğu, karoserideki çatlakların onarımının yaklaşık bedelinin ------ mertebesinde olacağı, şeklinde raporunu sunmuştur.

Davacı vekilinin ------ tarihli itiraz dilekçesi dikkate alınarak ek rapor hazırlanmasına karar verilmiştir. Bilirkişi ek raporunda, kök raporunda yer alan görüşte bir değişiklik olmadığı, şeklinde raporunu sunmuştur.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında uyuşmazlık konusu davacının davalı ----- tarihinde ----- bedelle satın aldığı diğer davalının da üreticisi olduğu, ---- şase numaralı ------- plaka numaralı ------- aracın üretimden kaynaklı kusur ve ayıplarının bulunduğu iddiasına dayalı olarak misli ile değiştirilmesine ilişkindir.

Dosya kapsamında görevlendirilen bilirkişiler tarafından yapılan tespitte; dava konusu araç üzerinde teknik ve fiziki incelemeler neticesi, araçta süreklilik arz ettiği belirtilen tavan kısmının kırık olması, kalorifer tesisatının bozuk olması, alt takımın arızalı olması, lastiklerin sürekli aşınması, volan dişlisinin aşınması, motor kısmından gelen ses ve iç aksesuarların dökülmesi gibi şikâyetlerin kullanım koşulları ve aracın sefer yapmış olduğu ------- yolunun fiziki şartları da göz önünde bulundurularak değerlendirildiği, araçta yapılan incelemeler sonucunda aracın klima tesisatında sıkıntıya rastlanmadığı,

kalorifer sisteminin yeteri performansı göstermediği ve garanti kapsamında tamir edilmesi gerektiği, aracın alt takımında herhangi bir soruna rastlanmadığı ve davacının alt takımı tamir ettirdiğini ifade ettiği, ------- esas görevi aracın ilk hareketini sağlamak olduğu, aracın ilk çalışma anında bir soruna rastlanmadığı, ayrıca -------- kasnağına sıkı geçirilen parça olduğu ve motor çalışırken hiçbir yere değmediği için ses yapmayacağı, motordan gelen seslerin birçok şeye bağlı olabiliceği, davacı motordan gelen sesler hakkında------- dişlisinin arızalandığına dair servise yapmış olduğu herhangi bir arıza kaydının olmadığı,

aracın içinde yapılan incelemelerde iç aksesuarda dökülmeye rastlanmadığını, aracın ön iki lastiğinde de lokal aşınmalar tespit edildiğini, bu durumun aracın toe ve kamber açısından kaynaklanıyor olabileceği, belirtilen açılar fabrikalar tarafından üretim aşamasında aracın karakteristiğine göre ve yol tutuşunu artıracak şekilde ayarlandığı, belirtilen şikâyetlerin giderilebilir olup gizli ayıp olarak değerlendirilemeyeceğini, tespit edilmiştir.

Talimat yolu ile alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında----- çatlağın gizli ayıp niteliğinde olduğu, buna bağlı olarak misli ile değiştirilmesi ya da garanti kapsamında tamirinin gerektiği belirtilmekle birlikte Mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından yapılan tespitte; aracın ------- tüm yükü taşıyan ana iskelet yapısı olduğu, ancak davaya konu araçtaki çatlakların ------ montajlanmış yani sonradan bağlanmış ve yük taşıması beklenmeyen, estetik amaçlı parçada olduğu, bu bakımdan araçtan beklenen faydayı ortadan kaldıran bir parça olmadığı, gizli ayıp tanımına girmediği değerlendirilmiştir. Mahkememizce de bilirkişi heyetinin bu tespiti yerinde görülmüştür.

Davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususların gizli ayıp tanımına girmediği, söz konusu arızaların üretim kaynaklı olduğunun davacı tarafça ortaya konulamadığı, yapılan bilirkişi tespitleri ile de bu arıza ve kusurların üretim kaynaklı olduğunun saptanamadığı, karosere bağlı olan ve estetik amaçlı araca monte edilen parçada çatlak oluştuğu tespit edilmiş ise de bunun da kullanıma bağlı olarak mı yoksa üretim kaynaklı bir hatadan mı ileri geldiği belirlenememiştir.

Davacı talebi, dava konusu araçta üretim kaynaklı hata ve kusurlar bulunduğu gerekçesi ile misli ile değiştirilmesi yönelik bulunmaktadır. Davacı taraf buna ilişkin somut bir veri ve tespit ortaya koyamamıştır. Belirtilen sebeplerle davacının ispatlanamayan davasının reddine karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.