İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/747 K.2021/1360

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2015/747 Esas

KARAR NO: 2021/1360

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: 08/07/2015

KARAR TARİHİ: 14/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ---- kendi sevk ve idaresinde iken ---- üzerinde bulunan ---- durağına yaklaşıp yolcu indirme bindirme işlemi yapıp ---- istikametine devam etmek istediği ---- davacı ---- merdivenlerine attığını ve yukarı hareketlenmişken gerekli dikkat ve özeni göstermeden ağır kusurlu bir şekilde kapıları kapattığını ve ---- hareket ettirdiğini bu nedenle davacı--- --- dengesini yitirmesine ardından yola düşerek bacaklarının ------ sağ arka lastiklerin altında kalmasına sebep olduğu, netice olarak müvekkilinin ağır bir biçimde yaralarımasına sebebiyet verdiği, davalı sürücünün asli kusurlu olduğu,

davacı müvekkilinin kaza nedeniyle gördüğü zarar ve vücudundaki işlev ve çalışma gücü kaybının olduğu , davalının asli kusurlu olduğunu, dosyadaki fotoğraflardan da görüleceği üzere müvekkilinin maruz kaldığı yaralanma ile ilgili tedavinin başından sonuna kadar gelmiş olduğu durumu gösterdiğini, müvekkilinin çalışma gücünü kalıcı ve önemli ölçüde yitirdiğini, kaza sonucu uğradığı ağır yaralanma sebebiyle tedavi,tedaviye gidiş dönüş yol masrafı, fizik tedavi masrafı vs. giderlere katlanmak zorunda kaldığını, özel bakım masrafı yaptığını,

açıklanan nedenlerle davacı---- trafik kazası sonucu uğradığı bedensel zararlar ve vücudunda kalıcı işlev yitimi için şimdilik ---, karşılanmayan tedavi giderleri için şimdilik---- bakım giderleri için şimdilik--- ulaşım giderleri için şimdilik --- olmak üzere şimdilik toplam ----- maddi tazminata dair belirsiz alacak davasının davalı işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, davalı sigortacılar yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen davacılara ödenmesine,

kaza sonucu maruz kaldığı acı, elem ve ızdırap ile yardıma muhtaçlığa ve çalışamamaya bağlı olarak gelişen ruhsal sıkıntıları sebebiyle için ---, davacı ---- çocukları olan diğer davacılar için ayrı ayrı -----olmak üzere neticede toplam --------tutarlarındaki manevi tazminatın olay tarihinden işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı işleten ve davalı sürücüden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükketilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını,düzenlenen trafik kaza raporunda da davacı ---- asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafta ------ kaza nedeniyle kalıcı bir yaralanma bulunmadığını, herhangi bir işte çalışmayan, herhangi bir kazanç kaybına uğramayan, tedavi giderleri ---- tarafından karşılanan davacının talep ettiği tüm maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği, davacının tedavi giderlerinin tamamından ---- sorumlu olması nedeniyle --- da davaya dahil edilmesi gerektiğini açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Davalı---- vekili cevap dilekçesinde özetle, ---- tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili olarak müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, olay günü ----- seyir halinde iken ---- gelindiğinde yolcu indirmek için ------olarak yanaştığını ve orta kapıyı kapatıp hareket ettiği anda sağ aynanın görüş açısı dışından gelen bir yolcunun orta kapıdan binmeye çalıştığını ve dengesini kaybedip yere düştüğünü, bağırma seslerini duyan idare şoförünün otobüsü durdurduğunu ve hemen yaralının yanına giderek yardımcı olduğunu, sağlık görevlilerine haber verdiğini,

davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte her türlü tedavi giderinin fatura ile belgelendirmesi gerektiğini, belgelendirmeyen talebin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, hastane ve tedavi masraflarının ---- tarafından karşılandığını, idarenin ödemek duruöunda kalırsa en son sürücüye rücu edeceğinden böylesine tazminatın sürücünün ekonomik gücünü yok edecek boyutta olduğunun aşikar olduğunu, davacının fahiş ve hukuki mesnetten yoksun manevi tazminat isteğinin reddi gerektiğini, huzurdaki davanın ---- talep ettiklerini açıklanan nedenlerle davanın husumet ve esas yönünden reddine,

masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle, Müvekkili şirket aleyhine davadan önce gerekli belgelerle birlikte müracaat yapılmadığını, müvekkili şirketin müracaat tarihinden ------ sonra temerrüde düşmüş sayılacağını ve davadan önce herhangi bir müracaatının bulunmadığını müvekkil şirket yönünden faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olacağını, dava konusu kazada sakatlanan ---- yaşını doldurmuş olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun --- sınırlı olduğunu, müvekkili şirketten sadece kurumca karşılanmayan tedavi giderlerinin----- teminat altında olduğunu açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz taleplerin reddine, temerrüt oluşmadığından dava öncesine ilişkin faiz talebinin reddine, masraf ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle, Davadan önce müvekkili şirkete herhangi bir müracaat ve başvurunun olmadığını bu nedenle müvekkilinin temerrüdünün söz konusu olmadığını, davacı tarafın müvekkili şirkete başvuru ve ihbarda bulunmadığını, müvekkili şirketin ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde maddi zarardan sorumluluğunun poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olabileceğini,

davacı yanın tedavi gideri talebi yönünden sorumluluklarının olmadığını,----------rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının maaş bağlanıp bağlanmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle haksız, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine ,mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle ---- tarihinde davalı --- sevk ve idaresindeki ---- davacının bindiği sırada dengesini kaybedip yola düşmesi neticesinde yaralanarak maddi manevi zararının doğduğundan bahisle aracın işleteni, sürücüsü, ferdi kaza sigortacısı ve ---yapıldığı sigorta şirketine karşı açılan tazminat davasıdır.

Davacı vekili ---- tarihli feragat dilekçesinde ferdi kaza grup sigortacısı davalı --- anlaşma yapılması sebebiyle bu davalı yönünden davadan feragat ettiğini, davalı ---yönünden herhangi bir yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinin olmadığını bildirmiş olup, davalı vekili de----- tarihli dilekçesi ile; davacı ile sulh olduğunu, vekalet ücreti ve masraflar yönünden davayı takip etmeyeceğini bildirdiğinden bu davalı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, tarafların karşılıklı yargılama giderleri ve vekalet ücreti talepleri olmadığından bu yönde karar vermek gerekmiştir. Mahkememizce tarafların sosyal ekonomik durum araştırmaları yapılmış, ceza mahkemesinden dosya celp edilmiş, davacının bordroları celp edilmiştir.

Mahkememizce davacının hastane kayıtları celp edilmiş, maluliyet raporu tanzim edilmesi amacıyla --- rapor alınmıştır.---- --------oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin --- tarihinden itibaren --- aya kadar uzayabileceği" belirtilmiştir.

Mahkememizce aktüer bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, alınan --- tarihli raporda özetle: ---- tarihinde meydana gelen yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasında ---- yaralandığı, yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında yaralanarak beden gücü kaybına uğrayan davacı---- geçici tam iş göremezlik zararının ---- olarak hesaplandığı, davacının sürekli kısmi iş göremezlik zararının ise, ----tarihli raporuna göre-----olarak hesaplandığı,

yaralanan----- talebi doğrultusunda bakıcı tutup tutmadığı konusunda bir belge olmayışı nedeniyle geçici iş göremezlik dönemine ait bakıcı tazminatı bilinen yasal asgari ücretler üzerinden davalı sürücünün 75 asli kusur oranına göre takdiri--- ait olmak üzere -----olarak hesaplandığı" yönünde görüş bildirmiş, tarafların itirazları nedeniyle bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi davacının sunmuş olduğu bordrolar gözetilerek yeniden hesaplama yapmış olup, davalı taraflarca rapora itiraz edilmiştir.

Eldeki davada dava konusu kaza ------- Sayılı ilamında belirtildiği gibi ---- göre rapor tanzim edilmesi gereklidir. Yine davacının bakıcı gideri yönünden herhangi bir doktor bilirkişisi tespiti yapılmadığı anlaşılmıştır. Hal böyle olunca Mahkememizce dosyanın yeniden ---gönderilmesine karar verilmiş, -----------, bu nedenle bu yönetmeliğe göre meslekte kazanma gücü kaybı belirlenemeyeceği oy birliği ile mütalaa olunur.------hükümlerinden yararlanılarak tanzim edilen raporu benimsemek gerekmiş, tarafların maluliyet raporuna itirazları ise raporun aksini gösterir somut bir delil sunmadıklarından ve yaralanma ile bağlantılı olarak maluliyet raporu tanzim edildiğinden yerinde görülmemiştir.

Dosyada teknik anlamda kusur raporu alınmadığı, aktüerya bilirkişinin ceza mahkemesinde tespit edilen tali kusur oranını %25 olarak değerlendirdiği ancak tali kusur oranının %50'den daha az herhangi bir rakam olabileceği nazara alınarak Mahkememizce dosyanın kusur raporu alınmak üzere makine mühendisi bilirkişiye yine tedavi giderleri, bakıcı gideri, maluliyet zararının hesaplanması yönünden değerlendirme yapmak üzere doktor ve hesap bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden alınan----- tarihli raporda özetle: "Davalı sürücü ----idaresindeki ------ ile yolcu indirme bindirme kurallarına uymadığı,

hareket etmeden kapıları kapatmadığı,------ binmeye çalışan yolcu------- düşmesine ve otobüsün bacağının üzerinden geçmesi sonucu yaralanmasına neden olduğu için --------- maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; yaralanmalı kazanın meydana gelmesinde asli ve %85 kusurlu olduğu, davacı yolcu -------- binerken yeterince dikkatli ve tedbirli olmadığı, orta kapıdan-------binmeye çalışırken otobüsün kapısını kapatmadan hareket etmesi nedeniyle düşmesi ve tekerin bacağının üzerinden geçmesi sonucu yaralandığı için---- açıklanan kusurları işlediği, yaralanmalı kazanın meydana gelmesinde tali ve %15 kusurlu Olduğu,

tıbbi yönden yapılan değerlendirmede davacının toplam ---- fatura karşılığı hastalığıyla ilgili ödeme yaptığının tespit edildiği,----tarafından tespit edilen --- aylık geçici iş göremezlik süresince davacının bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyacağı kanaatine varıldığı, davacının sürekli iş göremezlik maddi zararının ----- olduğu, davacının tedavi gideri maddi zararının ----, bakıcı gideri maddi zararının -----olduğu" yönünde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora itirazları, davacının dava dilekçesinde geçici iş göremezlik zararı talep etmesi de nazara alınarak doktor bilirkişi ve hesap bilirkişisinden ek rapor almak gerekmiştir.

Ek rapor alındıktan sonra yargılama devam ederken---- Sayılı ilamı ve emsal bir çok kararında da belirttiği gibi ---- uygulanmasının--- daha uygun olması ve ------ yönteminin kullanılmasının gerekmesi, yine davacının geçici iş göremezlik zararının olup olmadığının bordro kayıtları da incelenerek yeniden değerlendirilmesinin gerekmesi sebebiyle hesap bilirkişisinden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişinin ------ tarihi itibariyle sona erdiği ve aktif çalışmasının sone erdiği, bu tarihten sonra bordro ibraz edilmediğinden davacının pasif devrede olduğunun kabulünün gerektiğini, hal böyle olunca yerleşik içtihatlar nazara alınarak---- asgari ücret esas alındığını, davacının rapora itirazlarını değiştirecek bir husus bulunmadığını, davacının muhtemel bakiye ömrünün ----göre belirleneceğini ancak maddi zararının ---- yöntemine göre hesaplanacağını, gelir elde edilmeyen dönemde kusur indirimi yapılması neticesinde ----geçici iş göremezlik hesaplandığını, sürekli iş göremezlik zararının ise --- olarak hesaplandığını,

nihai gerçek tedavi giderinin -----olarak hesaplandığı" görüş ve kanaati ile raporunu ibraz etmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili ---- tedavi gideri zararını ----- vekili rapordaki hesaplama yöntemine itiraz etmiş ise de; yukarıda bahsedildiği gibi mevcut içtihatlar uyarınca ----- belirleneceğini ancak maddi --------yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiği, teknik faiz uygulanmasının mümkün olmadığı, yine geçici iş göremezlik zararından davalıların sorumlu olduğu anlaşılmış rapora bu yöndeki itirazlar yerinde görülmemiştir.

Davalıların tedavi giderine ilişkin itirazlarını değerlendirmek gerekir ise; ----Sayılı ilamında: "Tedavi giderine ilişkin olarak ise;-----bendinde, tedavi giderlerinin Kurum tarafından----- hükümler doğrultusunda karşılanacağı belirtilerek, tedavi giderlerinin ödenmesi konusunda Kanunda yer almayan bir kısıtlama getirilmiş ise de;

bahsi geçen------- sayılı Kanunla değişik -----karşılanacağının belirtilmesine rağmen, dava konusu ---- tedavi giderlerinin, ---- ------ uyarınca belirlemiş olduğu ---- doğrultusunda karşılanacağı yönünde kısıtlama getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır gerekçesi ile ------ ibaresinin iptaline karar verilmiş olmakla davacının------ilgili gerek belgeli gerekse henüz yapılmamış olup ileride gideri sarf edildiğinde belgelenecek bedellerin kısıtlama olmaksızın tamamını------ sorumluluğu açısından--------sorumlu olacağı eklenmiş ise de, sorumluluğun belirlenmesinde kaza tarihindeki kanun hükümleri nazara alınması gerektiğinden,

--- düzenleme ancak yürürlük tarihinden sonra meydana gelen trafik kazalarında uygulanacağından, öncesinde meydana gelen kazalarda uygulanma imkânı bulunmamaktadır. Davaya konu kaza --- tarihinde meydana geldiğinden, davacının bu madde hükmü gereğince---- tarafından karşılanmayan gider olarak talep edebileceği bir zararı da bulunmamaktadır.

Bu bağlamda----- gereğince, ister belgeli olarak sarf edilmiş olsun ister tedavi süresince yapılması muhtemel olup dava tarihi itibariyle fatura vb. bir belge ile belgelendirilmemiş olsun tamamı sağlık hizmet bedeli kapsamında ---- sorumluluğunda olduğundan, bu giderlere yönelik davalılardan talepte bulunulamayacağı gözetilmelidir. "gerekçesi ile tedavi giderlerinden ----sorumlu olduğuna değinilmiştir.------- düzenlemeler ile trafik kazasından kaynaklanan ve -----kapsamında kalan tedavi giderleri bakımından, trafik sigortacısı ile sorumluluğunu üstlendiği araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu son bulmuştur. -----kapsamında,

tüm tedavi giderlerinden değil, ancak söz konusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderleri, 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden ---- olmayıp, sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir." gerekçesi ile belgesiz tedavi giderlerinden sigorta şirketinin sorumluluğuna işaret edilmiştir. -----yöndedir.

Görüldüğü üzere --- tedavi giderlerinin sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde ---- tarafından karşılanacağı düzenlemesi getirilmiş olup, ---- kapsamında ödeme yapılacağına ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

Dosyada mübrez bilirkişice de hesaplanan tüm tedavi giderleri --- tedavi giderlerine ilişkin olup, davalıların belgeli tedavi giderlerinden sorumluluğunun bulunmadığı, davacının yaptığı tüm ödemeleri ----- talep etmesi gerektiği emsal içtihatlar ve--------uyarınca anlaşılmış,bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Doktor bilirkişisince davacının geçici işgöremezlik döneminde bakıcıya muhtaç olacağı tespit edilmiş olduğundan ve maluliyet raporu hükme esas alındığından davacının hükme esas alınan raporlar doğrultusunda ----geçici bakıcı gideri,---- geçici iş göremezlik zararı, ---- sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam ---- maddi tazminatın davalı ------- yönünden kaza tarihi olan ---- tarihinden, diğer davalı ---- yönünden davadan önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanmadığından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir.

------ hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. -------gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ------Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak,

hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, ----maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Dava konusu trafik kazasında yaralanıp ----oranında maluliyeti ---- oranında kusuru bulunan davacı ---- yaralamanın niteliği, dosyadaki mübrez fotoğraflar, tarafların ekonomik durumu, kazanın --- manevi tazminatın davalı ------- müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, dava dilekçesinde sigorta şirketinden manevi tazminat talep edilmediğinden bu hususta ayrıca değerlendirme yapılmamış, neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.