İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/211 K.2020/501

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/211 Esas

KARAR NO: 2020/501

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 15/12/2008

KARAR TARİHİ: 17/07/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: --------- adresinde bulunan depo vasıflı taşınmazın ---------- tarihli kira sözleşmesi ile davacı tarafından davalıya kiralandığını, davalının mecuru kullandığı dönemde kiracı sıfatıyla göstermek zorunda olduğu ihtimamı göstermediğini, tahliye anında taşınmazı muhtelif hasar ve ziyanlarla birlikte davacıya teslim ettiğini, ayrıca davalının, sözleşmenin 3.maddesinde yazılı olan ------------ iki adet kapı, kiralayan tarafından yapılacak ve kira süresi bitiminde kiralayana bırakılacaktır.

Bunun için kiralayandan herhangi bir bedel istenmeyecektir." hükmü ile üstlendiği yükümlülüğü yerine getirmediğini, bu kapıları yaptırmadığını, dava konusu taşınmazın davalının kira bedelini ödememesi sebebiyle açılan icra takibine itiraz etmesi üzerine ------------ İcra Mahkemesinin ------sayılı dosyası üzerinden verilen tahliye kararının----- tarafından onaylanmasını takiben ------- notere tevdii suretiyle tahliye edildiğini, tahliyeden sonra müvekkili tarafından ----Sulh Hukuk Mahkemesinin --------- sayılı dosyası ile kullanım sebebiyle taşınmazda meydana gelen zarar ve ziyanın tespit ettirildiğini,

incelemeyi yapan bilirkişi tarafından taşınmazda (sözleşme gereği yapılmayan kapıların inşaat bedelleri ile birlikte) -------- hasar tespit edildiğini, ayrıca davalının taşınmazda kurulu bulunan ve müvekkili adına kayıtlı bulunan kayıtları kullandığını, fatura bedellerini ödemediği için müvekkili tarafından avukatlık ücretleri ve gecikme faizleri de dahil olmak üzere toplam --------- telefon faturasının davalı adına ödenmiş olduğunu, davalının kira sözleşmesinin imzalanması aşamasında davacıya ------------- depozito bedeli ödemiş olduğunu,

kira sözleşmesine göre depozito bedelinin süre bitiminde karşılıklı ibralaşma sonrasında kiracıya iade edileceği düzenlemesi yer aldığını, bu hesaplamaya göre, davacının ---- hasar ve kapı bedeli, ---- ödenmiş telefon faturaları olmak üzere toplam ---- alacaklı olup bu alacaktan depozito bedeli olan -------- düşürülmesi sonucu davacının bakiye ----- alacağının bulunduğunu belirterek sonuçta, bakiye ------ alacağın tahliye tarihi olan --------- gününden itibaren işleyecek yasal temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMA VE KARŞI DAVA

Davalı vekili savunmasında özetle, dava dilekçesinin usulüne uygun olmadığını, davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle iş bölümü itirazında bulunduklarını, davanın BK 98. maddesi atfıyla haksız fiillere ilişkin 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğin, esas yönünden ise, davanın kötü niyetli olup reddi gerektiğini, taşınmazın hasarlı olarak teslim edilmediğini, davacının dayanak yaptığı delil tespit raporunun, anahtarın notere tesliminden bir ay kadar sonra yaptırıldığını,

bu süre zarfında taşınmazın müvekkilinin hakimiyeti dışında olduğunu ve hasar iddiasının kabul edilemeyeceğini, bu hasarlar varsa bile davacı tarafından meydana getirilmediğini, ------------ tarihinde mecurdaki ayıp ve davacının kusurlu davranışı sebebiyle taşınmazı su bastığını ve zarar meydana geldiğini, bu su baskınında mecurun da zarar gördüğünü, bu sebeple iddia edilen hasarın neden kaynaklandığının tespiti gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, tespit raporunun hükme esas alınamayacağını, raporun denetlenemediğini, tek taraflı bir rapor alındığını, deliller toplandıktan sonra keşfen inceleme yapılması gerektiğini,

telefon faturalarına ilişkin iddianın haksız olduğunu, bu konuda kendilerine herhangi bir fatura tebliğ edilmediğini, davalının mecura kapı yaptırma borcu bulunmadığını, sözleşmesinin 3.maddesindeki düzenlemenin müvekkilinin taşınmazı daha etkili kullanabilmesi için tadilat yapılması durumunda kiraya verenin herhangi bir bedel istemeyeceği ve bu konuda kiraya verenin onay verdiği anlamını taşıdığını, aksine yorumun tarafların iradesine aykırı olacağını, 818 sayılı BK 18.maddesi uyarınca, sözleşme yorumlanırken tarafların gerçek ve ortak amaçlarının aranması gerektiğini, emsal içtihadın da bu yönde olduğunu,

davaya konu edilen alacağın depozito bedeline takas ve mahsup edilemeyeceğini, çünkü takasın yapılabilmesi için her iki taraf alacağının aynı cinsten edimler olması gerektiğini ve her iki alacağın muaccel olması gerektiğini, müvekkilinin sözleşmeye aykırılıktan dolayı hiçbir borcunun bulunmadığını, dolayısıyla davacı alacağının muaccel olmayıp takas edilemeyeceğini belirterek asıl davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Karşı dava olarak, kira sözleşmesi uyarınca, karşı davalıya ------- depozito verildiğini, müvekkilinin taşınmazı sözleşmeye uygun olarak ve hasarsız bir şekilde tahliye ve teslim ettiğini, depozitonun bugüne kadar iade edilmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik ------------ depozito alacağının karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibari ile davacı tarafından davalıya kiralanmış olan mecurun kira dönemi içinde hasara uğratıldığı ve davacıya hasarlı olarak teslim edildiği, sözleşme uyarınca yapılması gereken kapıların yapılmadığı iddiasına dayalı olarak açılmış bir tazminat davasıdır. Karşı dava hukuku niteliği itibariyle, kira sözlemesi uyarınca karşı davalıya verilmiş olan depozito bedelinin geri ödenmesi için açılmış bir kısmi alacak davasıdır. Dosya ------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ------------ Sayılı dosyasından verilen -----tarihli görevsizlik kararıyla mahkememize tevzi edilmiştir.

Mahkememizin ------- Sayılı dosyasından verilen----- tarih kararın temyiz edilmesi üzerine, --------- Karar sayılı dosyasından yapılan inceleme sonucu. "Taraflar arasında ---- başlangıç tarihli ve ---Ay süreli yazılı kira sözleşmesinin varlığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Kira sözleşmesinin 3. maddesinde --------- adet kapı kiralayan tarafından yapılacak kira süresi bitiminde kiralayana bırakılacaktır Bunun için kiralayandan herhangi bir bedel istenemeyecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Davacı-karşı davalı kiralananda ---- Sulh Hukuk Mahkemesinin --------- sayılı dosyasında bilirkişi marifetiyle tesbit yaptırmış ve hor kullanma kalemleri ve eski hale getirme bedeli tesbit edilmiştir.

Tespit raporuna davalı- karşı davacı tarafından itiraz edilmiştir. Yargılama sırasında mahkemece dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmış ancak raporda hor kullanma- olağan kullanma ayrımı yapılmamıştır. 6098 sayılı T.B.K.nun 316. (B.K.nun 256) maddesi hükmü uyarınca kiracı kiralananı tam bir özenle kullanmak ve aynı kanunun 334. (B.K.nun 266) maddesi gereğince sözleşme sonunda aldığı hali ile kiralayana teslim etmekle yükümlüdür.

Ancak kiracı sözleşmeye uygun olağan kullanma dolayısıyla oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu olmayıp münhasıran kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasardan sorumludur. Davalının kiralananı kullandığı süre ve kullanma amacı gözetildiğinde olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranma ve eskimelerin olacağı kuşkusuzdur.

O halde mahkemece alınacak bilirkişi raporu ile hor kullanım ve olağan kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasar ayrımı yapıldıktan sonra kullanım süresi ile orantılı olarak yıpranma payının hesap edilip alacaktan düşülmesi gerekir.

Mahkemece konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde denetime elverişli rapor alınması, tespit edilen bedelin ne kadarının hasar bedeli ne kadarının kapı bedeli olduğu açıklattırılarak hor kullanım ve olağan kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasar ayrımı yapıldıktan sonra kullanım süresi ile orantılı olarak yıpranma payının hesap edilip alacaktan düşülerek gerçek zararın tespit edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmesi doğru değildir." şeklinde gerekçeyle bozulmasına karar verilmiş,

mahkememizce bozma ilamına uyulmuştur.

Uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılarak rapor tanzim edilmek üzere dosya daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen --------- tarihli ek raporda, takas sonucunda davalı/karşı davacının hiçbir alacağı kalmadığı, davacının dava tarihi itibariyle---------- alacağının kalmış olduğu yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı/karşı davacı tarafından rapora itiraz edilmesi üzerine, dosya oluşturulan yeni bir heyete tevdi edilerek davalı/karşı davacının itirazını karşılar şekilde ve bozma ilamı doğrultusunda rapor tanzim edilmesi istenmiştir.

Atanan bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ---- tarihli raporda, malzemelerin atılması için belirlenen ---- ve sözleşmede belirtilen iki adet kapının yapımı için ---- kadri maruf olduğu, davacının hor kullanım için ----olağan yıpranma için ----- malzeme atılması için ----sözleşmedeki iki adet kapı için ---------- olmak üzere toplam ---------talep edebileceğinin tespit edildiği yönünde görüş bildirmiştir.

Dava devam ederken davacı/karşı davalı----- davaya mirasçıları tarafından devam edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, savunmaları, toplanan deliller,------ ilamı ve alınan bilirkişi raporları bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde, taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesine istinaden davacıya ait taşınmazın davalı tarafından kiralandığı, asıl davayla kira konusu taşınmazda oluşan zararın ve davalı tarafından yapılması taahhüt edilen ancak yapılmayan iki adet kapının bedelinin talep edildiği,

karşı dava ile davalı/karşı davacı tarafından kira sözleşmesine istinaden davacı/karşı davalıya verilen depozito bedelinin talep edildiği anlaşılmıştır. ---- bozma ilamı doğrultusunda alınan ---- tarihli raporda, davacının hor kullanım için ----olağan yıpranma için--- malzeme atılması için ---- sözleşmedeki iki adet kapı için --- olmak üzere toplam ----- talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiş, bozma ilamına daha uygun olan bu rapora kısmen itibar edilmiştir. --------------- ilamında da işaret edildiği üzere davacı/karşı davalı kiralayan, olağan yıpranma sonucu oluşan zarar ve hasara katlanmalıdır.

Bu durumda, davacı/karşı davalının davalı/karşı davacıdan iki adet kapı bedeli için tespit edilen ---- malzeme atılması için tespit edilen ---- hor kullanım için tespit edilen -------- olmak üzere toplam ------ talep edebileceği tespit edilmiştir.

Asıl davadaki takas mahsup talebi yerinde görüldüğünden ve --- depozito alacağının tahliye tarihindeki kur üzerinden - karşılığına ----------tarihine kadar faiz yürütülmek suretiyle depozito alacağı -------- olarak hesaplandığından, bu tutar davacı/karşı davalının alacağı olarak tespit edilen --- mahsup edildiğinde bakiye kalan -------- davacı/karşı davalı tarafından davalı/karşı davacıdan talep edilebileceği sonucuna varılmış, asıl davanın kısmen kabulüne, ------- alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 Sayılı Yasanın 1,2/1 maddeleri uyarınca hesaplanacak yasal temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, karşı dava yönünde ise, karşı davalının takas ve mahsup talebi yerinde görülüp karşı davaya konu depozito alacağı asıl davadaki alacağa takas edilmiş olduğundan karşı davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Davanın KISMEN KABULÜNE,------- alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasanın 1,2/1 maddeleri uyarınca hesaplanacak yasal temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Alınması gerekli 104,11-TL harçtan peşin alınan 100,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,01-TL harcın davalı/karşı davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı/karşı davalılar tarafından yapılan 100,10-TL peşin harç, 14,00-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 114,10-TL harç giderinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalılara verilmesine,

5-Davacı/karşı davalılar tarafından harç dışında harcanan 309,60-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan (%20,56 Kabul, %79,44 Red) 20,56-TL'sinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalılara verilmesine, bakiye kısmın davacı/karşı davalılar üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı/karşı davacılar tarafından 1.950-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan (%20,56 Kabul, %79,44 Red) 1.549,08-TL'sinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacılara verilmesine, bakiye kısmın davalı/karşı davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı/karşı davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 1.524,05-TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalılara verilmesine,

8-Davalı/karşı davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalılardan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,

KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

1-Karşı davalının takas ve mahsup talebi yerinde görülüp karşı davaya konu depozito alacağı asıl davadaki alacağa takas edilmiş olduğundan karşı davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 54,40-TL harcın peşin alınan 14,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 40,40-TL harcın karşı dava davacısından alınarak hazineye irat kaydına,

3-Karşı dava davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 500,00-TL vekalet ücretinin karşı dava davacıdan alınarak karşı davalılara verilmesine,

4-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde kendilerine iadesine,

Dair,davacı/karşı davalılar vekilleri ve davalı/karşı davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2020