İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/216 K.2019/1323

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/216 Esas

KARAR NO: 2019/1323

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/02/2016

KARAR TARİHİ: 10/12/2019

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait fabrikaya ---- tarihinde hırsız girmesi sonucu, müvekkilinin hamilindeki - çek, bir miktar nakit para ve - adet munzam senedin çalındığını, iş bu hırsızlıkla ilgili olarak Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı - Sor. Nolu dosyası ile soruşturma açıldığını ve hırsızlığa konu çek ve senetlerle ilgili olarak Kocaeli -.

Sulh Ceza Mahkemesi --- D.iş. sayılı dosyası ile el koyma kararı verildiğini, Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi --- E. sayılı dosyası ile - adet çekin iptali için çek iptali davası açıldığını ve---- tarafından - adet çekle ilgili olarak tedbir kararı verilerek ödemeden men yasağı konulduğunu, iş bu çek iptali dosyasında hırsızlığa konu çek ve munzam senetler için ---- gerekli ilanların yapıldığını ve tedbir kararı da ilgili banka şubelerine bildirildiğini,

hırsızlığa konu çeklerle ilgili olarak tedbir kararları uygulamaya konulduğunu ancak Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi --- E. sayılı dosyasında hakkında tedbir kararı verilen--- ait--- seri nolu - tarihli --- ait --- TL bedelli” çek davalı ...’nun hamilinde tespit edildiğini, davalı tarafın davacı müvekkilini telefonla arayarak çekin kendi ellerinde olduğu bildirdiğini, davacı müvekkili tarafından çekin “çalıntı olduğu” bilgisinin verilmesi üzerine davalı ...'nin, avukatı --- verdiği yetki belgesine istinaden --- aracılığıyla --- tarihinde çeki Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı - sor. no'lu dosyasına teslim ettiklerini,

Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin --- E. sayılı dosyası ile hakkında tedbir kararı alınan, davaya konu keşideci ----. tarafından keşide edilen çekin, davacı müvekkiline taraflar arasında yapılan ticari alışverişe karşılık teslim edildiğini ancak akabinde müvekkilinin henüz bu çeki cirolamadan işyerine hırsız girmesi sebebiyle kasasından çalındığını, davacının bu çekin keşidecisi değil yetkili hamili olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile birlikte davalının elinde bulunan --- Şubesi'ne ait - seri nolu -tarihli -- ait ----TL bedelli çekin davacıya iadesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Usulüne uygun çağrı kağıdı tebliğine rağmen davalı davaya cevap vrmemiş, duruşmalara katılmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava mahiyeti itibariyle, davacının yetkili hamili olduğunu iddia ettiği çekin çalındığı, çalınan çeki davalı tarafından kötüniyetli olarak iktisap edildiği iddiası ve çekin istirdadına karar verilmesi talebi ile açmış olduğu istirdat davasıdır.

Dava konusu, ---Şubesi'ne ait---- Tarafından keşide edilen - çek no'lu, - keşide tarihli, ---TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda ilgili banka şubesine yazılan müzekkereye verilen --- tarihli cevapta, dava konusu çekin ibraz edilmediği bildirilmiştir.

Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın--- Sor. Sayılı dosyasına yazılan müzekkereye verilen cevapta, soruşturmanın devam ettiği bildirilmiş, çekin sureti - üzerinden gönderilmiş, dava konusu çekin - tarihinde ... vekili ---- yetkilendirdiği ---- tarafından teslim edildiğinin bildirildiği görülmüştür. Gelen çek suretinin incelenmesinde, dava konusu çekin ----- tarafından keşide edilerek nama yazılı olarak --- verildiği, çekin arkasında davacı--- adına ciro bulunduğu, çekte davacıdan sonra --------- adına olmak üzere toplam - adet ciro bulunduğu görülmüştür.

Davacı taraf dava konusu çekin elinde rızası dışında çıktığını iddia ederek çekin istirdadını talep etmektedir. Benzer konuda Yargıtay - Hukuk Dairesi - E. -- K. Sayılı - tarihli içtihadında.

"6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır." şeklinde gerekçe ile TTK. m. 792'ye atıf yaparak, çekin istirdadına karar verilebilmesi için çekin rıza hilafına elden çıkması halinde davacının yetkili hamil olduğunu kanıtlamasının yeterli olmadığı, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etttiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu davacının ispat etmesi gerektiğine işaret etmiştir.

Yargıtay---. Hukuk Dairesi'nin - E., - K. sayılı - tarihli içtihadı, - E. - K. sayılı- tarihli içtihadı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi -. Hukuk Dairesi'nin - E., - K. sayılı kararı bu yöndedir.

Dava konusu çekin, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın - E. Sayılı dosyasına davalı ...'nun vekili tarafından, keşide tarihi olan - iki gün önce - tarihinde teslim edilmiş olduğu Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın - tarihli yazısından anlaşılmaktadır. Davacı vekili - tarihli duruşmada, eksik delillerinin bulunmadığını beyan ederek davalının kötüniyetli olduğu iddiasıyla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, TTK. m. 792 ve yerleşik hale gelmiş Yargıtay içtihatları göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu çekin davalı tarafından keşide tarihinden iki gün önce savcılığa teslim edilmiş olduğu, dava konusu çekin ibraz edilmemiş olduğu anlaşıldığından ve mevcut dosya kapsamıyla davalının dava konusu çeki kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğu davacı tarafından ispat edilemediğinden, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.