İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/886 K.2021/782

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/886 Esas

KARAR NO

2021/782Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 15/08/2017

KARAR TARİHİ : 15/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ---- ait şahsi şirketinin ------ yevmiye numaralı ile tasdikli ---- yılı işletme defterini kayıtlı faturaların kaybolduğunu, söz konusu defter ve ilgili faturaların kaybolduğunu ----- ----- tarihinde defter ve evrakları tebligat yoluyla getirmesini istendiğini, mali Müşavir olan ---- arandığı ve daha sonra ulaşamayınca vefat ettiğinin öğrenildiğini, bu sebeple --- yanında çalışan --- muhasebe işlemleri için vekalet verildiği, --- defterler istediğinde, ---- bulamadığını, defter ve evrakların nerede olduğunu bilmediğini beyan ettiğini, ---- yılı işletme defterlerine kayıtlı faturaların kaybolduğunu, bu sebeple söz konusu defter ve faturalar için, tarafına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 82/7. Maddesi uyarınca ----- yılı işletme defterinde kayıtlı faturaların kaybından dolayı zayi belgesi verilmesi talebi isteminden ibarettir.

İlgili hüküm TTK. m. 82/7'de;"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Zayi belgesi verilmesi talep edilen defterlerin ---- yılına ilişkin işletme defteri olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilinin dava dilekçesinde bildirdiği tarih ve yevmiye numaraları belirtilmek suretiyle --- müzekkere yazılmış gelen cevabi yazıda belirtilen işlemlerin numaralarının ------ ait olduğu bildirilmiştir.

TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.

Bilindiği üzere, zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. TTK 82/7. Maddesinde zayi sebepleri, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi ve bir afet veya hırsızlık olarak belirtilmitir.

Kanun hükmünde afet sebebiyle ziyada bir sınırlamaya gidilmemiş olmakla birlikte afet sebebi dışında ise hırsızlık sonucu defterlerin ziya uğraması halinde ziya belgesi verilmesinin istenebileceği düzenlenmiştir. Davacı tacirin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini özenle muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Davacının, zayi olduğu iddia olunan defterlerinin hangileri olduğu ve ne şekilde zayi olduğuna dair kanunun aradığı şekilde herhangi bir delil veya emare sunulmadığı, davacının defterlerin nasıl kaybolduğunu bilinmemekle birlikte, davacı şirket defterlerinin Mali Müşavir de iken kaybolmasının kendi başına zayi belgesi verilmesine yeterli sebep teşkil etmeyeceği değerlendirilmiştir.

Talep konusu olayda kanun hükmünün aradığı hallerden birinin gerçekleşmediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.