İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1418 K.2021/46

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1418 Esas

KARAR NO

2021/46 Karar

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/11/2018

KARAR TARİHİ : 14/01/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen ---- tarihli sözleşme gereğince davalı --- konusunda anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete gönderilen toplam -------ceza kesildiğini, cezanın sözleşmeye aykırı olduğunu, rapora göre müvekkili şirket tarafından gönderilen --- ------- gerektiğini, gönderilen ---- --------- çok üzerinde olmasına rağmen davalı şirket tarafından -------- kesildiğini, Müvekkili şirket tarafından ceza kesilen ürünler için davalı şirketten numunelerin talep edilmesi üzerine,

davalı şirket tarafından gönderilen mailde: davacı şirket yetkilisinin belirttiği sahadan ------ numune alımı gerçekleştirildiğini, numune alımlarına ait sadece bir defa analiz yapıldığını, ekte sunulduğunu, ikinci numune alım işlemi için analiz hizmeti talep edilmediğinden dolayı taraflarına sunulabilecekleri rapor olmadığını bu sebeple numunelerin ---- bekletilip taraflarınca imha edildiğinin belirtildiğini, gönderilen mailde numune alımlarına ilişkin bir defa analiz yapıldığının belirtildiğini, gönderilen analiz raporunda numune değerlerinin minimum değerin çok üzerinde olduğunun görüldüğünü,

ikinci numune alım işleminin yapılmamış olmasının ise davalı şirketin sözleşmeye aykırı ve keyfi davrandığını gösterdiğini, davacıya haksız kesilen --- olmak üzere toplam ------ davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin kesmiş olduğu ceza ve fark faturalarının tamamının sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, Müvekkili şirket ile davacı arasında ---- tarihinde kömür alım satımına ilişkin ------------ imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre, davacı satıcı müvekkili şirkete, standartları ------ belirtilen kalitede kömürü satıp, teslim etmeyi müvekkili şirketin ise ----- kararlaştırılan bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, ------------ -------- içeren, -------------değerlerine uygun olmak zorunda olduğunu,-------- kalite değerlerinin tespitinin, alıcının laboratuvar analiz sonuçları baz alınarak yapılacağı,

gün içerisinde sevk edilen her kamyondan alınan numunelerin, gün sonunda hem----- yetkilileri tarafından paçal edilerek --- oluşturulacağı, birinci numunenin, ---- kalite belirleme amaçlı analize tabii tutulacağı, ikinci numunenin ise mühürlenerek, ---- anlaşmazlık durumunda, hakemlik yapabilecek, ---- akredite edilmiş bir bağımsız laboratuvara gönderilmek üzere --------- her gün teslim edilen toplam kargo için bir laboratuvar analizi yapılacağının sözleşmede yer aldığı,

anılan hükümler uyarınca alıcının laboratuvar sonuçlarının esas alınacağı, nitekim bu sözleşme hükmünün HMK’nın 193.maddesi çerçevesinde delil sözleşmesi niteliğin olduğunu, müvekkilinin bu sorumluluğunu tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, her bir parçayı bağımsız laboratuvar olan ------- ve bu numuneler üzerinden deney sonuçları da alındığını, bu yönde müvekkil şirkete hiçbir sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığını, bu sebeple davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle, davacı tarafça davalıya teslim edilen ürünün, taraflar arasındaki sözleşme ile belirlenen standartlara uygun olup olmadığı, davalı tarafça düzenlenen ceza ve fark faturalarının taraflar arasındaki ---- sözleşmeye aykırı olup olmadığı, buna göre bu tutarın davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği davacının prim alacağı talebinin yerinde olup olmadığına yönelik bulunmaktadır.

Dosya konusunda uzman ---- uzmanından oluşturulan bilirkişi heyetine verilerek, rapor alınmıştır. ----- tarihli Bilirkişi Raporunda; davalı ticari defter kayıtlarına göre, davacıdan herhangi bir borç/alacak mevcut olmayıp, hesap bakiyesinin sıfır olduğu,----------- sözleşmede belirtilen--------uygun olduğu,------- olarak değerlendirilmesi gerektiği, belirtilen değerlerden farklı olan --------- kullanımında farklı sonuçlar elde edilebileceği, ---- ------satışı yapılan kömürün uygun olmadığı,

taraflar arasında var olan sözleşmeye göre, uygun vasıfta olmayan malzeme için farklı formülasyonlar da ceza ve prim hesabının yapılacağının kararlaştırılmış olduğu, dosyada mevcut olan laboratuvar sonuçlarının sözleşmedeki formülasyona göre yukarıda hesaplandığında, davalı tarafından düzenlenen toplam ---- adet faturanın hesaplama şeklinini sözleşmeye uygun olduğu, davalı şirketin düzenlediği ---- adet fatura tutarını almaya sözleşmeye göre hak kazandığı, davacı tarafın bunları mahsuplaşarak ödemesi ile davalıya borcu kalmadığı, yapılan toplam hesapta davacının sınır kalori değerinin geçen prim hesaplamasının hesaba dahil edildiği,

bu yönü ile davacı şirketin prim alacağının bulunmadığı, davalı şirketin sözleşmeye göre düzenlenmesi gereken kalite farkında doğan --- tutarında cezayı davacı şirkete faturalandırılmadığı, davacı tarafça davalıya teslim edilen ürünlerin, sözleşme ile belirtilen standartlara uygun olmadığı, davalı tarafça düzenlenen ceza ve fark faturalarının taraflar arasındaki ------ sözleşmeye uygun olduğu, davacının prim alacağının yerinde olmadığı, şeklinde raporunu sunmuştur.

Mahkememizin ----- tarihli ara kararı ile, davacı vekilinin farklı bir heyetten rapor alınması talebinin reddine, davacı taraf itirazlarının değerlendirilmesi bakımından rapor sunan aynı heyetten ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi Heyeti -------- yeniden değerlendirme sonucu kök raporda yer alan görüşlerin muhafaza edildiği, alınan numunelerin hakem laboratuvar tarafından analiz edilip raporlandığı ve bunun da sözleşmeye uygun olduğu,----------kullanımında nem, kül, uçucu,-----bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, belirtilen değerlerden farklı olan --- --- farklı sonuçlar elde edilebileceği, ----- prim ceza hesaplamalarının kök raporda belirttiğimiz gibi doğru olduğu, davacının tüm itirazlarının yerinde olmadığı , şeklinde ek raporunu sunmuşlardır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi kök ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde; Bilirkişi kök ve ek raporu denetime ve olaya uygun bulunmakla Mahkememizce de hükme esas alınmıştır.

Taraflar arasında akdedilen ------ sözleşme konusu--------- maddesinde; alıcının, satın aldığı ürün bedellerinin ----- teslimatını takiben ondört günde bir olmak üzere genel ödeme günü olan ------- sonucu ulaşılacak mutabakat neticesinde ödenmesi kaydıyla saklı tutulacağı, sözleşmeye ----olarak satıcı tarafından teslim edilmesine ve tonaj/kalite mutabakatına müteakip alıcının ilk ödeme gününde kalan tutarın satıcıya ödeneceği düzenlenmiştir .Sözleşmenin 8.maddesinde, ürünün kalite değerlerinin tespitinde alıcının laboratuvar analiz sonuçlarının baz alınacağı,

gün içerisinde sevk edilen her kamyondan alınan numunelerin gün sonunda hem alıcı ve hemde satıcı tarafından paçal edilerek iki şahit numune alınacağı, birinci numunenin alıcı laboratuvarında kalite belirleme amaçlı analize tabi tutulacağı, ikinci numunenin mühürlenerek,

alıcı ve satıcı arasında bir anlaşmazlık çıkması halinde hakemlik yapabilecek ----- akredite edilen bağımsız laboratuvara gönderilmek üzere alıcı tarafından saklanacağı, kararlaştırılmıştır. -----------, alıcı laboratuvarında yapılan testler sonucunda alınan kalori neticeleri üzerinde prim veya ceza tatbik edileceği belirtilmiş ve prim ve ceza hesaplamasının hangi formülle yapılacağı gösterilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davalı tarafça bir numune alındığı, davacı taraf talebi bulunmadığından ikinci bir numunenin alınmadığı belirli bulunmaktadır.

Taraflar arasındaki ---- uyarınca alınan numunelerin sözleşme ile belirlenen standartları taşıyıp taşımadığı konusunda davalı alıcı laboratuvarlarında yapılan testler sonuçları ve bu husustaki davalı kayıtları delil sözleşmesi niteliğinde bulunmakla birlikte, taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık çıkması halinde alınan numunenin------ akredite ettiği bağımsız laboratuvarda tes edileceği ve bu test sonuçlarının esas olacağı aynı sözleşme hükmü ile kararlaştırılmıştır.

Davalı tarafça alınan numunenin-------- ait laboratuvarlarında test edildiği ve sözleşme ile belirlenen standartlara uygun olmadığının belirlendiği görülmektedir. Konu hakkında Mahkememizce görevlendirilen teknik bilirkişi tarafından yapılan tespitle de alınan numunenin sözlemeye uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Belirtilen hususlar ve dosya kapsamında alınan teknik bilirkişi tespitleri de dikkate alınmak suretiyle, uyuşmazlık konusu davalı tarafça davalıya satılan --- ---- belirtilen kül ve nem oranlarının uygun olmadığı, ---------olarak değerlendirilmesi gerektiği, belirtilen değerlerden farklı olan --------- kullanımında farklı sonuçlar elde edilebileceği, --- ------- kullanımında istenilen sonucun elde edilememesi nedeniyle satışı yapılan ---- taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olmadığı, davalı tarafından düzenlenen toplam ---------- faturanın hesaplama şeklinin sözleşmeye uygun olduğu,

davalı tarafından bunların mahsuplaştırılması ile davacıya borcu kalmadığı, yapılan toplam hesapta davacının sınır kalori değerini geçen prim hesaplamasının hesaba dahil edildiği, bu yönü ile davacı şirketin prim alacağının bulunmadığı ve davacı taleplerinin yerinde bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.