İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/908 K.2021/275

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/908 Esas

KARAR NO : 2021/275

DAVA

Menfi Tespit (Alım Satım) - İstirdat

DAVA TARİHİ: 30/07/2018

KARAR TARİHİ: 18/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) - İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin; ---------- dâhili toptan ticaretini yapan, sektöründe öncü firmalardan olduğunu, müvekkili şirket ile davalı -------- tarihinde yapılan tarafların açıkça imzasını ve kabul beyanlarını içerir ----------- gereğince tarafların, müvekkili şirketin satışını yaptığı ürünleri üretebilmesi için gerekli ------ makineye ilişkin olarak birim fiyatları üzerinden anlaşmış ve bu amaçla davalı tarafın makineleri teslim ettiğini, davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan sözleşme gereğince müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini,

müvekkili şirketin davalı tarafla yaptığı sözleşme doğrultusunda ----- tarihli senetleri ödediğini, senetlerin toplam -------yoluyla karşı tarafın -----numaraları hesabına yatırdığını, kalan------- tutarındaki ekte sunulmuş olan senetlerin ödenmesinin satılan makineler kullanılmaz durumda olduğundan mümkün olmadığını, ---------- senetlerin takibe konulduğunu, ve ödeme emri kesinleşmeden tedbir talepli iş bu davanın açılmış bulunduğunu, makinelerin davalı tarafından müvekkilinin bulunduğu yerden teslim alınmasının ve ücret iadesinin sağlanmasını,

davalı makinelerdeki ayıbı gidermeyerek ve taahhüt edilen makineleri göndermeyerek ayrıca müvekkili şirketi toplam -------- tutarında ziya ve zarara uğrattığını, mezkûr süre zarfında sürekli üretim halinde olan müvekkilinin maddi ve manevi zararını talep hakkının saklı olduğunu, davalı taraf sözleşmenin kendisine yüklediği makineleri gereği gibi teslim etme yükümlülüğünü gerçekleştirmediği gibi sözleşmeye dayanarak verilen kambiyo senetlerini geri vermediğini, dava konusu haksız durum sebebiyle, müvekkilinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı oldukça açık olduğundan,

davaya konu kambiyo senetlerinin ödenmesini engeller mahiyette ve zararın önlenmesi için icra takibinin teminata gerek kalmaksızın durdurulması hususunda karar verilmesini, ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini ve dava konusu senetlerin iptali ile müvekkilinin ödemiş olduğu ------ istirdat yoluyla iadesini talep etmek zorunluluğu doğduğunu beyan ile,

mahkemece re'sen nazara alınacak nedenlerle davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulünü, davalı şirket ile yapılan ------ tarihli sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve hiçbir surette yerine getirilmemiş olması sebebiyle, müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği senetler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitini, dava konusu farklı tarihli ---- senedin iptalini, dava konusu senetlerin tahsili halinde,

müvekkili şirketin telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağından dava konusu senetlerin, teminatsız veya mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu senedin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takibinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini, davalı tarafa müvekkili tarafından yapılmış olan------ ödemenin davalı taraftan istirdadını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, arz talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; taraflar arasındaki ticari alım satım ilişkisine dayalı davacı tarafından davalı tarafa verilen senetler dolasıyla borçlu olmadığının tespiti ile yapılan ------- ödemenin iadesine ilişkin menfi tespit ve istirdat davası olduğu anlaşılmıştır.

Yargılama sırasında senetlerin de tahsil edilmesi ile dava yasa gereği istirdat davasına dönüşmüştür.

Taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlık ise; taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı tarafça imal edilerek davacıya teslim edilen makinelerin ayıplı olup olmadığı, ayıp nedeniyle davalının sorumlu olup olmayacağı ve ne kadarlık kısım için sorumlu olacağı hususunda uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.

Taraflarca bildirilene tüm deliller toplanmış ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. ------ tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; --------- karışım mikserinin ayıplı olmadığı, sözleşmeye konu edilen ---- tarihli ---bedelli faturanın her iki tarafın defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından ----- tutarında senet düzenlendiği, dava açılış tarihinde de bu senetlerden --- kısmın ödenmiş olduğu, ödenmeyen senet bedellerinin ise ---- olduğu rapor edilmiştir.

-----tarihli 1. ek raporda; --------- ayıba denk gelen miktarının ------ soğutma tünelinin ayıba denk gelen miktarının ------ otomatik tek yön etiketleme-otomatik kapak kapatma makinesinin ayıba denk gelen miktarının -----, bağlantı elamanları ve pompa bağlantılarının ayıplı olduğu ve ayıba denk gelen miktarının ---- olduğu, diğer parçaların ayıpsız olduğu, ayıba denk gelen miktarın ---- olduğu rapor edilmiştir.

---- tarihli 2. ek raporda; ayıplı ürünlere denk gelen miktarın ---- olduğu, davalı tarafından tahsil edilmeyen senetlerinde ----- dosyasında takip başlattığı, bu takip dosyasının kapatılması için davacı tarafından --- ödeme yaptığı, ayıpsız ürünlerinin bedelinin düşülmesi halinde ----- fazla ödeme yaptığının belirlendiği rapor edilmiştir.

Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi sunmuş ve talebini ----- olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında bir takım makinelerin yapılması hususunda anlaşma sağlandığı, dava konusu makinelerden dolayı davalının düzenlediği faturanın her iki tarafın defterinde kayıtlı olduğu, dava konusu makinelerin teslim edildiği taraflar arasında çekişmesizdir.

Taraflara arasındaki uyuşmazlık ise; dava konusu makinelerin ayıplı olup olmadığına ve ayıplı ise bu ayıp nedeniyle yapılan ödemenin istirdatı ve verilen senetler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir. Öncelikle belirtmek gerekir ki; davacı ayıp ihbarı konusunda göndermiş olduğu maillere dayanmaktadır.

Davacının dava dilekçesinde bu maile dayandığı, davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen mail ile ilgili beyanda bulunmadığı, ayrıca bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde de birkaç kez tamire gittiğini belirttiği, bu haliyle davacının ayıp ihbarını yerine getirdiği kabul edilmiştir.

Dosyada alınan bilirkişi raporlarında da belirlendiği üzere davacının kullanımında olan mikser ve vaks kazanının ayıpsız olduğu, ayıpsız kısmın toplam değerinin ------ olarak belirlendiği, bu kısım için yapılan ödemenin geçerli olduğu kanaatine varılmıştır. Diğer ürünlerin ise ayıplı olduğu bilirkişi raporları ile sabit hale gelmiştir. Bu ürünler yönünden davacının sözleşmeden dönerek ödediği bedelleri geri istemesi mümkündür.

Davacı tarafından dava açılmadan önce ---- ödeme yapıldığı, dava devam ederken dava konusu senetlerin icra takibine konu edilmesi nedeniyle icra dairesine ------ ödeme yapıldığı sabittir. Davacının icra takibi nedeniyle ödeme yaparken masraf ve vekalet ücreti de ödemek zorunda kalmıştır. Davacının icra dosyasında asıl alacağın ferilerini ödemesinde kusuru yoktur.

Bu husustaki sorumluluk dava konusu senetler nedeniyle dava olduğunu ve alınan bilirkişi raporlarında dava konusu ürünlerin ayıplı olduğunun belirlenmesine rağmen icra takibi yapan davalıdadır. Davacı tarafından toplam---- ödeme yapılmıştır, ayıpsız olan kısım ---- düşüldükten sonra kalan ------ yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.