İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/210 K.2024/104

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/210 Esas

KARAR NO: 2024/104

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 18/04/2019

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında ----- imzalandığı, sözleşmenin 3/b-2 maddesine gereğince --- tarihinde sipariş edilen beton için toplam --- adet çekin, davacı tarafından davalı şirkete teslim edildiği, sözleşmede belirtilen miktarda beton teslimatının, davacıya yapılmadığı, ---- nolu sevk irsaliyesi ile toplam--- beton teslimatı yapıldığı,-----bedelli çeklerin davalı şirkete teslim edildiği;

taraflar arasında düzenlenen ---- hesap mutabakatına göre davalı şirketin, davacı şirkete ----- borcu bulunmasına rağmen söz konusu çeklerin, davalı şirket yetkilisi tarafından icra takibine konu edilerek haksız şekilde tahsil edilmek istendiği;------ dosyası ile davacı şirket aleyhine icra takibi başlatıldıgm icra takibi her ne kadar----adına başlatılmışsa da davalı ---- davalışirketin yetkilisi olduğu öne sürülerek icra takibine konu edilen ----- bedelli çekten ötürü davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çek bedelinin---- olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

dava tarihi itibarıyla icra takibine konu edilmeyen ------ bedelli çek yönünden de davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ile bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmeye aykırılık iddiasında bulunulmuş olmasına rağmen sözleşmenin feshine ilişkin ihtarname veya benzeri bir delil bulunmadığı; taraflar arasındaki sözleşmenin devam ettiği; ------tarihinde sözleşme kapsamında davalı şirketin, davacının bir inşaatına beton döktüğü; davalı şahsın, dava tarafı iki şirketten de alacağı bulunduğu,

iki şirketten de alacağı bulunan davalı şahsın, ilgili çek ile icra takibi yapabilmesinin olağan olduğu ve her iki şirketten de alacağını tahsil edebilmesi gerektiği, davacı şahsın, davanın tarafı olan şirketler arasındaki mutabakattan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı öne sürülerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı --------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, Arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemiş olduğu; davalı şirketin konkordato sürecinde olduğu, taraflar arasındaki satış sözleşmesinin konusu edimin, yerine getirilmemesi değil getirilememesi durumunun söz konusu olduğu;

sözleşmenin gereği gibi ifa edilememesinde davalı şirketinkusurlu olmadığı;--------- davalı şirket arasında ticari ilişki olduğu, bu ticari ilişki kapsamında oluşan borcun, davacı şirket tarafından verilen çekin ciro edilmesi ile ödendiği, takip tarihi itibariyle davalı şirket konkordatoda olduğundan davalı şahıs tarafından davalı şirket aleyhine işlem yapılamayarak husumetin yalnızca davacı tarafa yöneltildiği öne sürülerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen------ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava konusu---------seri nolu çeklere ilişkin icra takibinden önce menfi tespit davası açıldığı gözetilerek takdiren teminatsız / makul bir teminat karşılığında --------- sayılı dosyası ile yürütülen icra takibinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın, konusu ile ilişkisi nedeniyle -----sayılı dosyası ile tensiben birleştirilmesini, davalı tarafından icra takibine konu edilen ----- seri nolu çekten ötürü müvekkil şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitini, davalı tarafından müvekkil şirket aleyhine başlatılan ------icra takibinin iptalini ve çek asıllarının tarafımıza iadesini,

icra takibine konu edilen çek bedelinin %20 'den aşağısı olmamak üzere davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle davacı ve davalı arasında yapılan sözleşme kapsamında davacı tarafça davalıya verilen toplam 180.000,00 TL lik çeklerin davalının beton teslimini yapmaması nedeniyle bedelsiz kaldığı iddiasıyla açılan menfi tespi davasıdır.Birleşen dava hukuki niteliği itibariyle asıl dava davalısı------ çeklerin karşılığında beton dökümü yapılmadığı iddiasıyla açılan davalının kötü niyetli olduğu iddiasıyla borçlu olmadığı tespit istemli menfi tespit davasıdır.Birleşen dosya, ilk olarak -----tevzi edilmiş,

----- Sayılı Dosyasında dosyanın Mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.Mahkememizce dosyanın mali müşavir ve jeoloji mühendisi bilirkişiye tevdi ile rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, alınan 02/11/2020 tarihli raporun sonuç kısmında,"Davacının davalıdan alacağının,

18/04/2019 dava tarihi itıibarıyla 78.572,40 TL olduğu:18/04/2019 dava tarihi itibarıyla toplam tutarı 180.000,00 TL olan dava konusu 3 adet çek bedelinin 17 6.814,00 TL'lik kısmı kadar davacının davalıya borçlu olmadığı;Davalı şahıs yönünden feragat edilmesi nedeniyle davanın konusu olarak ---- bedelli çekin kaldığı:------ kısmı kadar davacının davalıya borçlu olmadığı;Davahı şirket ticari defter ve kayıtları incelemeye sunulmadığından davalı şirket ilebahsi geçen iki adet çekin ciro edildiği ---------- Kooperatifi arasında gerçek bir ticari ilişki olup olmadığının tespit edilemediği"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Birleşen dosya yönünden

mali müşabir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 02/11/2021 tarihli raporun sonuç kısmında,"Tarafların usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahipleri lehine delil kudretine haiz olduğu;Dava konusu menfi tespit talebinin dayanağı hesap ilişkisinin 2018, 2019 ve 2020 yıllarındaki faturalar ve ödemelerden oluştuğu.

Taraflar arasında yapılan 20/12/2018 tarihli mutabakatın ve asıl dava davalısı şirket kaşe ve imzasının bulunduğu 14/07/2020 tarihli hesap özetinin, davacı şirket ticari defterlerindeki kayıtlarla örtüşmekte olduğu. Davacının asıl dava davalısından alacağının,------ kısmı kadar davacının asıl dava davalısına borçlu olmadığı. Davalı şahıs yönünden feragat edilmesi nedeniyle davanın konusu olarak-------- kısmı kadar davacının asıl dava davalısına borçlu olmadığı.

Asıl ve birleşen davaların davalıları arasında gerçek bir ticari ilişki bulunduğu; birleşen dava davalısı şirketin, asıl dava davalısı şirketten alacağı karşılığında dava konusu çekleri aldığı. Davacı şirket tarafından asıl dava davalısına yapılan ödemelerin, verilen çekler karşılığında beton alımının sağlanabilmesi için yapılan kısmi ödemeler olduğu "

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Asıl Dava, davacı ------ adet çek bakımından davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ile birleşen davada davacının --------- dosyası ile icra tehdidi altında ödemiş olduğu bedelin istirdatına yönelik davalardır.

Dosya arasında bulunan 09/08/2018 tarihli hazır beton sözleşmesi uyarınca davacının davalı ------- kendi yaptığı inşaatında kullanmak üzere 180.000-TL bedelli beton siparişi verdiği ancak sözleşmenin 3. Maddesi uyarınca sipariş edilen betonun çek veya nakit olarak alınmadan sevkiyatı yapılamaz hükmü uyarınca dava konusu------ çek verdiği hususunda taraflar arasında ihtilaf yoktur.

İhtilaf peşin olarak alınan hazır betonların davacıya teslim edilip edilmediği, edildi ise ne miktarda edildiği, davalı---- olarak söz konusu çekleri davalılardan---- birleşen davanın davalısı ---- Kooperatifine kötü niyetli olarak ciro edip etmediği hususlarında toplanmaktadır.Dosya arasında ki bilgi ve belgelerden, tanık beyanlarından, taraf savunmalarından , davalılardan --------- davacının siparişini verdiği hazır betonları davacıya teslim etmediği anlaşılmıştır.

Nitekim davalı------- tarihli cevap dilekçesinde davalının ekonomik sıkıntıları nedeniyle edimini gerçekleştirmediğini beyan etmiştir. Bu şekilde davacı tarafından keşide edilerek davalı tarafa verilen çeklerin büyük bir kısmının bedelsiz olduğu, davalı ------ sadece dava konusu 3 adet çek ile ilgili olarak 18 metreküp beton teslimi yaptığı, 18 metreküp betonun değerinin 3.186-TL olduğu, davalı------ bakımından edimini yerine getirdiği anlaşılmıştır.

Dava devam ederken davacı vekili davalılardan---- hakkında ki davadan feragat ettiğini ve -------seri nolu çek yönünden onun hakkında ki davadan feragat ettiğinden ----- aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Diğer taraftan birleşen dosya davalısı ------ karşı açılan davada yapılan yargılama neticesinde davalılardan -------- ile bu şirketin incelenen ticaret sicil kayıtlında yönetim kurulu üyelerinin ortak veya akraba oldukları dolayısıyla dava konusu 2 adet çekin bedelsiz olduğunu bildikleri veya bilmeleri gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu durumda davalılardan ------ Kooperatifinin çekleri elde etmede kötü niyetli olduğu ve davacının birleşen dava yönünden de borçlu olmadığı ancak ---- dosyası ile icra takibi başlattığından dolayı davacı tarafça borcu olmadığı halde söz konusu takip dosyasına 31/01/2022 tarihinde 215.575-TL ödeme yaptığı anlaşıldığından bu miktarın birleşen dosya davalısından alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.Yukarıda belirtildiği gibi davalı Kumluca Beton sadece 18 metreküp beton teslimi yaparak borcu kısmi olarak ödediğinden ve ödenen bu betonun değerinin 3.186-TL olduğundan TBK m 102/2 maddesi uyarınca birden çok muaccel hale gelmiş

ödemenin borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapıldığı kabul edildiğinde, asıl davada -------- çek yönünden yapılan ödeme düşüldükten sonra 56.814-TL bakımından davacının borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.Birleşen davada takip konusu alacak miktarı olan 120.000-TL bedelli 2 adet çek bakımından birleşen dosya davalısının çeklerin karşılığı olan beton teslimi yapılmadığı halde başka bir ifade ile çeklerin bedelsiz kaldığını bildiği halde bu çekleri takibe koymakta kötü niyetli olduğu değerlendirildiğinde,

birleşen davada takip konusu çeklerin tutarı olan 120.000-TL 'nin % 20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmiştir.Bunun yanında dava açıldıktan sonra da taraflar arasında ki ticari ilişkinin devam ettiği, davacının beton alımını sağlamak için mükerrer ödemeler yaptığı anlaşılmakta ise de, davadan sonra taraflar arasında gerçekleşen ticaretin bu davanın konusu olmadığından bilirkişiler tarafından rapora esas alınan 14/07/2020 tarihli mutabakat metni ve bilirkişi raporu hükme esas alınmamıştır.

Zira bu mutabakat metni sonradan alınan beton ve ödemelere ilişkin olup, mutabakatta icra dairelerine yapılarak ödemeler yer almadığı gibi davacının bu tarihten sonra ----- sayılı dosyasına ödeme yaptığı görülmüştür.Sonuç olarak davacı ---------tarafından imzalanan 09/08/2018 tarihli hazır beton sözleşmesi uyarınca davacı tarafça ödemenin peşin olarak yapıldığı halde davalı------ tesliminin yapıldığı, davaya konu 3 adet çekin büyük bir kısmının bedelsiz kaldığı,

birleşen dosya davalısının ortakları ile yönetim kurulu yapısı ile diğer davalı------- kurulu üyelerinin aynı kişiler veya akrabalar oldukları, birleşen dosya davalısının çeklerin bedelsiz olduğu bildiği, buna rağmen ciro yoluyla davalı ------- çekleri alarak icra takibi yaptığı ,bedelsizlik iddiasının kötü niyetli hamile karşı ileri sürülebileceği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

TASHİH ŞERHİ

Kısa kararda hüküm kısmının A bendi 2 nolu maddesinde "-Asıl davada davalılardan ----aleyhine açılan menfi tespit davasının kısmen kabulü ile -----osyasında takibe konu Keşidecisi ------- borçlu olmadığının tespitine FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE" olarak yazılan kısımda sehven ----yazıldığı anlaşıldığından re'sen aşağıdaki tahsis şerhi düzenlenmiştir.

GD

1-Hüküm kısmının A bendinde "2-

Asıl davada davalılardan ----aleyhine açılan menfi tespit davasının kısmen kabulü ile ----- dosyasında takibe konu Keşidecisi ----- borçlu olmadığının tespitine FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE"

olarak yazılan kısımda , ---- dosyasında" olarak yazılması gereken kısmın maddi hata sonucu -----sayı dosyasında" olarak yazıldığı anlaşıldığından, bu bendin;

2-Asıl davada davalılardan---- aleyhine açılan menfi tespit davasının kısmen kabulü ile-----dosyasında takibe konu Keşidecisi------------borçlu olmadığının tespitine FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE"

şeklinde yazılmak suretiyle hükmün TASHİHİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----------Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/02/2024