İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/115 K.2024/278

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/115 Esas

KARAR NO: 2024/278

DAVA

Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 09/03/2020

KARAR TARİHİ: 02/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacıya ait -------- Mah. -------- Sk.

No:------- --------- adresinde bulunan ekmek fırını işletmesinin -------- tesisat nolu cihazın elektrik borcunu ödemediği gerekçesiyle işyerinin elektiriği kesilerek mühürlendiği, ancak davacının elektriği kullanmaya devam ettiği iddiasıyla 05/12/2019 tarihli faturayla 6.447,34 TL kaçak tüketim bedeli adıyla fatura kesildiği, faturayı elektriği kesme tehdidi altında müvekkil yapılandırma suretiyle taksitli bir şekitde ödemeye mecbur edildiği, Tutarın 16/03/2020 tarihine kadar ödeneceği, davaya konu faturanın hukuka ve hakkaniyele aykırı olarak tahakkuk ettirildiği,

davalı --------- sebepsiz zenginleştiği, davacının elektriğinin hiç kesilmediği ve müvekkilinde kaçak elektrik kullanmadığı, davalıya böyle bir borcun olmadığının tespiti ve ödenen tutarların müvekkile iadesi istemiyle davayı açma zaruriyeti oluştuğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Kaçak elektirik enerjisi tüketimi halleri" başlıklı 42'nci maddesinin ç bendinde " Dağılım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması'nın kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir." hükmüne yer verildiği,

davacıya ait aboneliğin ticarete konu yer olduğu, elektrik kesilmesinin işyerinin kapatılması gibi ancak kanım hükmüyle konulabilecek bir ceza oluşturduğu, söz konusu işyerinin faaliyetini sürdürebilmesi için elektrikli fırınla ekmek üreten müvekkilin işyeri için elektriği zaruri bir ihtiyaç olduğu, bu durum bilindiğinden elektriğin davalı tarafınadan hiç bir zaman kesilmediği, dotayısıyla kesilmeyen bir elektriğin müvekkil tarafından re'sen açılması da söz konusu olmadığı, elektriği kesilmeden kesilmiş ve davalı şirketten izinsiz olarak kullanıma açmış gibi kaçak kullanım bedeli tahakkuk ettirildiği,

davacının faturalarını zamanında ödemediği gerekçesiyle elektriği kesilse bile yukarıda yer verilen yönetmelik hükmü gereği, davacı iş yeri ekmek firini olması nedeniyle, bu işyerinde ürelim elekirikli fırınlarla yapıldığından, elektrik olmaması durumunun mücbir sebep olduğu, İşyerini faaliyetten men sonucunu doğuran elektrik durumunun, işyeri faaliyetini sürdürebilmesi için zaruri ihtiyaç olduğu,

dolayısıyla bu durumun yönetmelik hükmünde yer verilen "mücbir sebep halleri dışında açılması" kapsamında bir mücbir sebep olması sebebiyle kaçak kullanım kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek açıklanan nedenlerle davalı şirketin dava konusu kaçak kullanım bedeli işleminin hukuka aykırılığının tespiti ve bu işlem üzerine davacının ödemek zorunda kaldığı tutarların faizi ile iade edilmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı hakkında 16.10.2018 tarihinde --------- nolu tesisata ilişkin “Kesilen elektriği açıp kullanmaktan işlem yapıldı.

Kaçaktan enerjisi kesildi.” gerekçesi ile kaçak elektrik tüketim tespit tutanağı tutulduğu ve kullanımına ilişkin tahakkuk eden bedelin tahsili için davacı borçlu adına fatura çıkartıldığı, bu faturaya istinaden ödeme yapılmadığından alacağın tahsili için -------- İcra Müdürlüğü'nün--------- Sayılı dosyası ile davacı borçlu hakkında icra takibi başlatıldığı ve başlatılan icra takibi davacı borçlu tarafından borcu ödenerek dosya kapatıldığı, davalı çalışanlarınca yapıları rutin kontrollerde davacının halen borcunu ödemeden elektrik kullanmaya devam ettiği görülerek elekiriği kesildiği,

davacının kesik olan elekiriğini yasal olarak da yükümlülüklerine yerine getirmeden açarak kullandığı tespit edilerek ve sayacın ------- nolu mühürle mühürlendiği, davacı borçlu aleyhine tahakkuk ettirilen borçlar icra takibine konu edilmeden, davanın talebi ile taksitlendirilmiş halen de ödenmeye devam olunduğu, davalının dağıtım lisansı ile görevi gereği sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumlu olduğu, bu işlemler yapılırken mevzuatın kendisine verdiği haklar ve yüklediği sorumluluk çerçevesinde işlem yapmaya çalışıldığı, perakende satış sözleşmesi olmaksızın veya işbu sözleşmeler olsa dahi;

“kuruma kayıtlı olmayan bir sayaç kullanılarak, elektrik direğinden veya bir başkasının adına kayıtlı bulunan sayaçtan direk hat çekmek suretiyle , ölçü sistemine müdahale edilip tüketim miktarının doğru hesaplanmasını engelleyerek, kesilen elektriği mücbir sebepler dışında açarak " kaçak elektrik kullanımı yapanların tespitinin davalının asli görevi olduğu, Elektrik Piyasası Kanunu'nundaki değişiklikler ile dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin ayrılması sonucu,-------- ve -------- de ayrı tüzel kişilikler olarak ayrıştığı, abonelik ile ilgili her türlü işlem perakende satış faaliyetini yürüten -------- faaliyet alanına girdiği,

Davalının faaliyet alanında abonelik işlemleri bulunmadığı,30.05.2018 tarihli -------- yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde kaçak elektrik enerjisi tüketiminin Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketim Halleri Madde 42; (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak.

Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuatu uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması 'nın kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiği” hükmü uyarınca davalı şirket çalışanları tarafından kesilen elektriğin davacı tarafça açılması ile yönetmeliğin ihlal edildiği, Rutin araştırmalar esnasında davacının mevzuata aykırı şekilde elektrik kullandığı tespit edilerek mevzuata göre işlem yapıldığı, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi "elektriğin kesilmemesi" şeklinde bir durum söz konusu olmadığı, davacının elektriği davalı firma çalışanlarınca kesildiği,

davacı tarafından ise yönetmeliğe aykırı olarak kesilen elektrik açılarak kullanıldığı, Ancak bu hususun mücbir sebep hükümlerince hiç bir bağlantısı bulunmadığı, davacının firinci olması elektriğinin kesilemeyeceği anlamına gelmediği, tam tersi davacının fırıncılık gibi elektriğin önemli olduğu bir iş kolunda faaliyet gösteren bir tacir olduğu düşüldüğünde, borcunu zamanında ve tam olarak ödemesi gerektiğini de biliyor olması gerekeceği, İşletmesine böyle bir riskle dahi karşı karşıya bırakmaması gerektiğini bilebilecek durumda olduğu,

bu durumun hem Borçlar Kanununda hem de Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde belirtilen mücbir sebep halleriyle uyuşan hiç bir yanı bulunmadığı ayrıca davacının kaçak elektrik borçlarını, kendi istek ve iradesiyle bir kısmını ödediği, diğer kısımlarını taksitlendirdiği, ödemeye devam ettiği, bu nedenle davacının açmış olduğu işbu davanın hukuki dayanaktan yoksun, soyut ve mesnetsiz olduğu belirtilerek açıklanan nedenlerle davanın reddi ile, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle davacı şirketin ------- tesisat no'lu aboneliğin elektrik borcunun ödenmediği gerekçesiyle elektriğinin kesildiği ve mühürlendiği, mührün sökülerek kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla davalı tarafından tahakkuk ettirilen 05/12/2019 tarihli 6.447,34-TL kaçak tüketim bedeli faturası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır. Mahkememizce üç ayrı elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, hükme esas alınan son 16/11/2023 tarihli raporun sonuç kısmında,"Davacı yan adına davalı görevli elektrik dağıtım şirketi tarafından 2 kez kaçak elektrik kullanım tutanağı tanzim edilmiş olduğu

Davacı yana davalı şirket tarafından ikinci kez hakkında tutulan kaçak elektrik tutanağı verilerine göre tahakkuk ettirilen 6.447,34TL lik faturanın EPDK güncel fiyatları ve

EPTHY mevzuatına göre uygun olduğu " Yönünde görüş bildirmiştir.Yapılan yargılama neticesinde ;Davacı hakkında 16.10.2018 tarihinde -------- nolu tesisata ilişkin “ Kesilen elektriği açıp kullanmaktan işlem yapıldığı ve “Kaçaktan enerjisi kesildi” gerekçesi ile kaçak elektrik tüketim tespit tutanağı düzenlendiği ve kullanımına ilişkin tahakkuk eden bedelin tahsili için davacı adına fatura düzenlendiği,

bu faturaya istinaden ödeme yapılmadığından alacağın tahsili için -------- İcra Müdürlüğü’nün ------- Sayılı dosyası ile davacı borçlu hakkında icra takibi başlatıldığı ,başlatılan icra takibi davacı borçlu tarafından borcu ödenmiş ve dosya kapatıldığı anlaşılmıştır.Görevli elektrik dağıtım firması personelleri tarafından tutulan kaçak usulsüz elektrik tespit tutanakları geçerli belge olup burada ispat yükü hakkında tutanak tutulan tarafa aittir.

Davacı yan davalı elektrik dağıtım şirketi hakkında itirazlarını iletmekte fakat mevzuat gereği ispat yükü davacı yana aittir. Dosyaya mübrez belgelere göre davacı adına 16.10.2018 tarihinde -------- nolu tutanak ile kaçak usulsüz elektrik kullanım tutanağı davalı şirket tarafından tanzim edilmiştir. Gene davalı şirket tarafından 05.12.2019 tarihinde -------- nolu tutanak ile davacı aleyhine kaçak usulsüz elektrik kullanım tutanağı tanzim edilmiştir.

Davacı yan bu 2nci tutanak ile tarafına karşı tahakkuk ettirilen faturaya itiraz etmektedir. Davacı yan davalının tahakkuk faturasına itiraz ederek kaçak elektrik kullanmadığını sayacın mühürlenmediğini savlamaktadır. Fakat davalı şirket tarafından sayaç mühürlemesi yapılarak elektriğin kesildiği dosyada mübrez belgelerden anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarından kaçak kullanılan enerji miktarı ile kesilen ceza tutarının EPDK hükümlerine uygun olduğu tespit edildiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.