İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/281 K.2023/758

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/281

KARAR NO : 2023/758

DAVA

Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 16/04/2021

KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, 07.05.2020 tarihinde ---- plakalı, -----model bayi çıkışlı, bayi servis ve--paketli ----

model aracı, davalı---- vergiler dahil 132.278,53 TL karşılığında satın aldığı, söz konusu aracın

kullanım amacı bakımından değerini ve müvekkil şirketin ondan beklediği faydaları ortadan kaldıracak

derecede kusurlu, yani ayıplı olduğu, söz konusu otomobilin, müvekkilde yalnızca 3 ayını doldurmuş ve

sadece 13.922 km yol yapmış iken 18.08.2020 tarihinde problemler çıkarmaya başlamış, mezkûr tarihte

debriyajın takılı kalması sebebiyle çekici vasıtasıyla araç garanti kapsamında yetkili servisine, yani davalı

-----götürüldüğü, tamir sürecinin ardından 24.09.2020 tarihinde araç bu sefer motor uyarısı verip

tekrardan servise teslim edildiği, 27.11.2020 ve 12.12.2020 tarihinde motor arızaları tekerrür ettiği ve bu

kapsamda çeşitli parçalar değiştirildiği, 15.12.2020 tarihinde araç servisten teslim alındığında sorunlar

giderilememiş olduğu, 31.12.2020 aracın tekrardan motor arızası uyarısı vermesi üzerine yol yardım ekipleri

gelerek arızayı sildiği, ancak 07.01.2021 tarihinde motor arızasının tekerrür ettiği, bunun üzerine araç

26.01.2021'ye kadar araç serviste kaldığı, söz konusu motor arızalarının Otomobil 14.963, 18.992, 21.224, 24.632 ve 25.246 gibi düşük km’lerdeyken yaşanmış olduğu, Aracın, yetkili bayisinden sıfır kilometre

olarak alınmış, tüm tamir ve bakımları yetkili serviste yaptırılmış olduğu, araçta bu kadar sık ve ciddi arızalar vermesinin, problemlerin bir türlü giderilememesin, araçta üretim hatasından kaynaklanan gizli ayıp olduğunun en açık göstergesi olduğu, motordaki bu arızanın, kullanım amacı bakımından değerini ve

müvekkilin ondan beklediği faydaları tamamen ortadan kaldıracak nitelikte olduğu, müvekkil şirket, işbu davanın açıldığı tarih itibariyle de arabadan beklenilen verimi alamamakta, arızalarla karşılaşmakta olduğu, aracın ikinci el değerinin de ciddi oranda düşmüş olduğu, bu nedenlerle 29.12.2020 tarihinde -----. Noterliği'nden -----yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek aracın ayıpsız bir benzeriyle

değiştirilmek istendiği bildirilmiş; ---- ise 08.01.2021 tarihinde ---- Noterliği'nden keşide ettiği

---- yevmiye numaralı ihtarnameyle verdiği cevabında periyodik bakım hariç 5 adet işlem kaydı

bulunduğunu kabul etmiş ancak problemlerin birbiriyle bağlantısız ve kronik nitelikte olmadığını iddia

ederek talebimizi yerine getirmemiş olduğu-----, misli ile değişim talebinin muhatabının

kendilerinin değil üretici firma konumundaki ---- olduğunu ileri sürdüğü, tüm bu nedenlerle, davalılar

aleyhinde işbu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olduğu, davalılar imalatçı ve ithalatçı firma

konumundaki ---- ve satış ve yetkili servis bayi ----- araçtaki ayıptan müteselsilen sorumlu

olduğu, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 11. Maddesinde açıkça "Ücretsiz onarım

veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Bu fıkradaki

hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. " hükmü yer

aldığı, ----ihtarında belirttiği üzere bu kapsamda------ile müvekkil şirket arasında garanti

ilişkisi bulunduğu, özetle, müvekkil şirket ticari faaliyetlerinde kullanmak amacıyla bir otomobil satın almış

olduğu ancak aracı henüz 9 ayı bile dolmadan 6 kere servise götürmek zorunda kaldığı, bu süreçte önemli

süreler araçtan yoksun kalmış, aracın birçok parçasında değişim meydana gelmiş; motordaki arıza sürekli

tekrarlamış olduğu, Davalı----tutumunun müvekkil şirketi arızaları garanti çerçevesinde

onaracağını söyleyerek oyalamaktan ibaret olduğu, olayın açıklanan gelişimi ve deliller karşısında araçta

üretim hatası bulunup, bunun gizli ayıp olduğu, zira, Davalı üreticinin onarımı yetkili servis istasyonları

eliyle yapmakta olduğu, bu istasyonların satılan araçların teknik özellikleri itibariyle arıza ve ayıbı doğru

ve tam teşhis edebilecek, en kısa sürede ve tam anlamıyla giderebilecek elemanlar bulundurmak zorunda

olduğu, deneme yanılma ile aracı tamire çalışan ve parça değişikliği yoluna giden servis çalışanlarının

serviste bulundurulmasının sonuçlarının tüketiciye mal edilmesi düşünülemeyeceği, üretim hatasının

varlığını rahatlıkla tespit edebilecek nitelikte olması gereken servisin tüketiciyi sonuç alınamayan tamirlerle

oyalaması ve arızanın belli periyotlarla tekrarlaması karşısında davada zamanaşımının varlığından da söz

edilemeyeeği, kabul anlamına gelmemekle birlikte, araçtaki üretimden kaynaklanan gizli ayıp davalılar

tarafından onarılsa dahi müvekkilin ayıpsız misliyle değiştirme hakkına halel getirmeyeceği, aracın birçok

parçasının değişmesinin gizli ayıbı açıkça gösterdiği, arızalar giderilse bile alıcının araca duyduğu güvenin

sarsılması nedeniyle araçtan beklediği yararı, konforu ve performansı sağlayamadığı, taraflarınca değişiklik

talebi iletilmesine karşın, davalı yanın bu istemi yerine getirmediği, alıcının değer düşüklüğüne ilişkin zararı

giderilerek de olsa aracı bu şekilde kullanmaya zorlanamayacağı, dolayısıyla, TBK md. 227 hükmü uyarınca

malın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı satın aldığı araç için aracın satıcısı, üreticisi

veya servis hizmeti veren tarafı olmayan sadece distribütörü olan Müvekkil Şirket aleyhine husumet

yönünden dava açılamayacağı, kabul anlamına gelmemekle birlikte araçta ayıp olduğu varsayılsa bile

tacir olan davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu, davacı aracını 07.05.2020

tarihinde satın almış fakat davasını 16.04.2021 tarihinde açmış olduğu, TTK m.23/c bendin devamında

alıcının her türlü malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde malı incelemek veya inceletmek ile yükümlü

olduğu düzenlenmiş olduğu, yani malı teslim aldıktan sonra alıcının 8 günlük süre içerisinde malı detaylı

incelemek veya ilgili kişilere yahut servis nitelikteki yerlere götürerek malı inceletmesi gerektiği, araçtaki

ayıp gizli ayıp olarak kabul edilse bile bu tür ayıbın varlığı halinde alıcı, TTK Madde 23’ün TBK Madde

223’ e yaptığı atıfla ayıp ortaya çıkar çıkmaz ayıbı hemen satıcıya ihbar etmek zorunda olduğu, basiretli

tacir olan Davacının ayıp ihbar süresine uymamış olması nedeniyle açmış olduğu davanın esasa

girilmeksizin usulen reddini talep ettiklerini, Türk Ticaret Kanunu Madde 21/2’ye göre; “Bir fatura alan

kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği

kabul etmiş sayılır.” Kanundan da anlaşılacağı üzere davacı taraf süresi içinde faturaya itiraz etmeyerek

faturayı kabul etmiş sayılmakta olduğu, fatura ödendikten dava ikame edilmiş ve bu durumda T.T.K. md.-23’te öngörülen süreye uyulmadığı, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olduğu, araçtaki

hasarların kullanım hatası ile meydana geldiği, araçtaki hasarların yararlanmayı engellemediği, Davaya

konu aracın, kullanımına engel hiçbir şikayet olmaksızın yararlanılmakta olmasına rağmen bedel iadesinin talep edilmesi, edimler arasında nispetsizlik yaratacağından kabul edilemeyecek

olduğu, 6502 s. T.K.H.K.m.11 kapsamında tüketicilere tanınan haklar, M.K. Tanımında "Bozucu Yenilik

Doğuran Haklardan" olup, 4 adet seçimlik haktan "Ücretsiz Onarım" hakkını kullanmakla davacı

diğer seçimlik haklarını tüketmiş durumda olduğu, davacının aracında "maldan yararlanmasını

engelleyecek türde", çalışmamasına neden olacak türde bir arıza hiç meydana gelmediği, araçta ayıp

olmadığı, Garanti kapsamında bulunan araçta davacının basit şikayetlerinin giderildiği, Davacının

varlığını iddia ettiği ayıbın ispatlanması halinde ayıbın Tramer kaydında sabit olan kazadan kaynaklanmış

olduğuna karar verilmesi gerektiği, aracın üretimden kaynaklı bir ayıbı bulunmamakta olduğu, önemsiz

ayıplardan dolayı satıcının sorumluluğu yoluna başvurma olanağı olmadığı, yetkili serviste mekanik

onarımı gören bir aracın değer kaybedeceği iddiası 2. el araç piyasasının gerçeklerine uymadığı, aracın

ancak kazalardan dolayı değer kaybedeceği, mezkur sebeplerle haksız davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet yönünden müvekkil şirketin üretici firma

olmadığı, davacı tarafın ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içinde yerine getirmemiş olduğu, aracın ayıplı

olduğu iddiasının doğru olmadığı, müvekkilin yıllarca otomotiv sektöründe hizmet vermekte olduğu,

müşteri memnuniyetini esas aldığı, zarara uğrama pahasına çözüm odaklı olarak davrandığı, dava konusu

araçta 6 adet mekanik atölye işlem kaydı olup bunlardan 4 adeti birbirinden farklı arızaların ----- talimatı

ile garanti kapsamında yapılmış işlemler olduğu, dava dilekçesinde belirtilmiş olan sorunların maldan

yararlanmayı etkilemediği, aracın kullanımını esastan etkilemeyen şikayetler için aracın ayıpsız misli ile

değiştirilmesine karar verilmesinin hakkaniyetli olmayacağı, dava konusu araçta, araç değişimini

gerektirecek, sürekli kullanıma engel önemli bir ayıbın bulunmadığı, hakkaniyete aykırı açılan davanın

reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle davalı ----- 07/05/2020 tarihinde satın alınan aracın üretimden kaynaklı ayıplı olduğu iddiasıyla misli ile değiştirilme talepli alacak davasıdır.

Mahkememizce dosyanın otomotiv konusunda uzman ----mühendisi bilirkişi ile nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş, alınan 24/01/2022 tarihli raporun sonuç kısmında,

"

Dava konusu aracın davacı tarafından yukarıda da belirtildiği üzere sürekli şikâyet

ile yetkili servisine götürüldüğü ancak yetkili servis tarafından gerekli müdahale yapıldığı hatta,

davanın ikamesinden sonrada tekrarladığı; aracın arızasının tam olarak giderilemediği; buna

göre araçtaki ayıbın gizli ayıp olarak değerlendirilen ayıplardan olduğu,

Uyuşmazlığın irdelenmesi başlığı altında (1) sayılı bentte tanıtılan uyuşmazlık

konularına göre, teknik incelemede saptanan ayıbın gizli niteliği kapsamında, TTK.m.23’ün

göndermesiyle uygulanan TBK.m.223 hükmü uyarınca gizli ayıbın ortaya çıkmasına müteakip

derhal ihbar yükümlülüğünün, devam eden ve tekrarlanan arızalara göre dürüstlük kuralı ve

halin icabına göre süresinde olup olmadığının takdir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkeme’nin

yargı yetkisinde bulunduğu;

Davacının aracı satın almasındaki saik, kullanım amacı beklenen faydalar

dikkate alındığında anılan arızayla aracı kabullenmesini beklenemeyeceği hususunun Sayın

Mahkemece de benimsenmesi halinde, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi yönündeki

seçimlik hakkının kullanılabileceği; ancak TBK.m.227/f.1 – b.4 sayılı bentte bu hakkın “imkan

varsa” kullanılabileceği sözcük dizimine bağlandığı; gelinen safahatta aynı modelin hükmün

infazı sırasında bulunamaması halinde, İİK.m.24 hükmü uyarınca ilamda değerinin belirtilmesi

esasının Yüksek Yargı Uygulamasıyla benimsendiği"

Yönünde rapor tanzim edilmiştir.

Dava ayıplı malın misli değiştirtmesi talebine ilişkindir. Davacı 07.05.2020 tarihinde ---- model bayi çıkışlı, bayi servis ve ---- paketli----

model aracı, davalı ---- vergiler dahil 132.278,53 TL karşılığında satın aldığı, araçta sürekli arızaların çıktığını,bu sebepten sürekli serviste tamir gördüğünü, aracı kullanamadığını, aracın yetkili bayisinden sıfır kilometre

olarak alınmış, tüm tamir ve bakımları yetkili serviste yaptırılmış olduğu, araçta bu kadar sık ve ciddi arızalar vermesinin, problemlerin bir türlü giderilememesin, araçta üretim hatasından kaynaklanan gizli ayıp olduğunun iddia ederek aracın Türkiye distribütörü olan davalı ----ile Yetkili bayi ve aracın satın alındığı diğer davalı ---- ... Anonim Şirketi'nin bu gizli ayıptan birlikte sorumlu olduğunu iddia ederek aracı misli ile değiştirilmesi talebinde bulunmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesine göre; bir maldaki ayıp, satıcının zikir ve vaat ettiği vasıflarda veya niteliği gereği malda bulunması gereken lüzumlu vasıflarda eksiklik olmasıdır. Satıcı lüzumlu vasıflarda eksiklik şeklinde ortaya çıkan ayıptan bunun varlığını bilmese dahi sorumludur.

TBK'da tanımını bulan ayıba karşı tekeffül, satılan şeyin satıcının zikrettiği vasıfları taşımamasından veya bu şeyin değerini sözleşme gereğince ondan beklenen yararları azaltan veya kaldıran eksiklikler bulunmasından satıcının sorumlu olmasıdır.

Mezkur kanunun 227. maddesinde, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcının; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme veya imkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik haklarından birini seçebileceği ve alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Araçtaki ayıbın ortaya çıkması üzerine davacı tarafından, yukarıda bilirkişi raporunda belirtilen tarihlerde aracın yetkili servise götürülerek onarım için başvurulduğu, en son 29.12.2020 tarihinde---- ----- Noterliği'nden -----yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek aracın ayıpsız bir benzeriyle

değiştirilmek istendiğini ihtar edildiği görülmüştür. Ayıbın kullanımla ortaya çıkan gizli ayıp olması nedeniyle ihbar süreleri bakımından TBK'nın 223. maddesinin uygulanması gerekmekte olup, ayıbın zincirleme olarak arızaya neden olduğu ve ihtar tarihi öncesinde toplam 6 defa yetkili servise de başvurulduğu anlaşılmasına göre, ayıp ihbarının süresinde olduğu kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuyla tespit edilen ve yukarıda niteliği açıklanan ayıp nedeniyle, davacının araçtan istenilen verimi alması mümkün değildir. Tespit edilen ayıbın araçtan elde edilecek faydayı büyük ölçüde ortadan kaldıracak nitelikte oluşu ve hakkaniyet kuralları da dikkate alındığında, somut olayda TBK'nın 227/1. maddesi uyarınca sözleşmeden dönme koşullarının da oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda davalı satıcı --- ayıba karşı tekeffülü, diğer davalı ------ Şirketi ise ithalatçı olarak davacıya karşı müteselsilen sorumludur. Öte yandan davacının dava öncesinde keşide ettiği ihtarnamede aracın misliyle değişimi seçimlik hakkı kullanılmış olup, işbu davada da misliyle değişim talep edilmiştir, bu bakımdan mahkememizce de TBK'nın 227/son maddesine uygun olarak aracı misliyle değişimi yönünde hüküm verilmiştir. ---- B.A.M ---- sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Diğer taraftan değişimi talep edilen aracın karıştığı kaza nedeniyle değer kaybına uğradığı, aldırılan bilirkişi raporuna göre araçta meydana gelen değer kaybının 5.000,00 TL olduğu anlaşıldığından bu tutarın davacıdan alınarak davalılara verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.