İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/771 K.2023/373

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/481 Esas

KARAR NO 2023/346

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 28/06/2022

KARAR TARİHİ: 09/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

01/04/2021 tarihinde davacının sahibi olduğu ----- plakalı otomobil ile davalının sahibi olduğu -----plakalı aracın kazaya karıştığını, davalının aracının kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu, ----- plakalı otomobilin onarıldığını ve servis tarafından 30.06.2021 tarihli 64.900 TL tutarında fatura düzenlendiğini, davalının-------- tarafından limit kapsamında 42.000 TL ödendiğini ve bakiye hasar tutarının 22.900 TL kaldığını ancak ilave olarak otomobilde 9.028,80 TL değer kaybı,

günlük 150-TL'den 15 günlük onarım süresince toplam 2.250-TL kazanç kaybı ve 198,31 TL ekspertiz bedeli için toplam 34.377,11-TL bakiye zararın tahsili için --------- sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu beyanla açıklanan nedenlerle ---------- sayılı dosyası ile ------- takip tarihi itibariyle 22.900,00 TL hasar tutarının avans faizi ile, 9.028,80 TL değer kaybının yasal faizi ile, 2.250,00 TL kazanç kaybının yasal faizi ile,

198,31 TL ekspertiz bedelinin yasal faizi ile tahsili için 05/10/2021 tarihinde başlatılan icra takibine itirazın iptaline, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik kazasına karışan----- plakalı aracın müvekkili tarafından--------kiralanmış olduğu, husumet itirazlarının bulunduğu, davacının dava öncesinde sigorta şirketine başvurma ve akabinde talebin olumsuz karşılanması halinde sigorta tahkim kurulu nezdinde talepte bulunma dava şartını yerine getirmemiş olduğundan davanın reddi gerektiği, davacının huzurda görülen davanın açılmasından önce ihbar olunan sigorta şirketi nezdinde değer kaybı talebini içeren bir başvurusu bulunmadığını, kaza tespit tutanağındaki kusur oranına itiraz ettiklerini, müterafik kusur araştırması yapılması gerektiğini,

İdarenin sorumluluğu açısından kazanın meydana geldiği yol durumunun da araştırılması gerektiğini, diğer yandan davacı yanın davaya esas icra takip dosyasında 22.900,00-TL bakiye hasar bedeli oluştuğu sebebi ile bu miktarın tahsili talebinde bulunmuşsa da bahsi geçen miktarın fahiş olup kabul edilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi incalemesi gerektiğini, davacı şirketin maliki bulunduğu ---------- plakalı araçta 22.900-TL hasar bedeli oluştuğunu iddia etmiş iseler de ileri sürülen bedele konu hasarda aracın hangi parçalarının değiştirildiği, yapılan değişim ve işçilik işlemlerinin hasar ile uyumlu olup olmadığı,

değişimi yapılan parçalar için ödendiği belirtilen bedellerin piyasa rayicine uygun olup olmadığı hususlarında herhangi bir dosyaya sunulmuş yazılı delil bulunmadığından kabul etmediklerini, kazanç kaybı talebinin mesnetsiz olduğunu açıklanan nedenlerle davanın ---------- ihbarına, Kanun ve ------ dolayısıyla müvekkili yönünden haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilmiş davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddine, talebin kabul görmemesi halinde esastan redddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle, davacı şirkete ait -------- plakalı araç ile davalı tarafın maliki olduğu ----- plakalı araç arasında 01/04/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle bakiye onarım faturası bedeli, değer kaybı, kazanç kaybı ve ekspertiz ücreti alacakları için davalı aleyhine başlatılan----------- Sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Mahkememizce icra dosyası celp edilmiş, incelenen icra dosyasında 05/10/2021 tarihinde 22.900,00-TL onarım faturası bakiye alacak tutarı, 9.028,80-TL değer kaybı, 2.250,00-TL kazanç kaybı, 198,31-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 34.377,11-TL alacak üzerinden tahsil tarihine kadar yıllık reeskont avans faizi ve kanuni faiz uygulanması talepli icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 11/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 08/10/2021 tarihinde süresi içerisinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır. İtirazın iptali davasının ise, süresi içerisinde 28/06/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

---- kazaya karışan ----- plakalı araçların sicil kayıtları, -----hasar kayıtları, ----- hasar dosyası dosyaya celbedilmiştir.

Somut dava,---------- ihbar edilmiştir. İhbar olunanlar, beyan dilekçeleri sunmuşlardır.Kazaya karışan davalıya ait---- plakalı aracın ---- tarihleri arasında ------ maddi-araç başına 41.000,00-TL teminat limitli-------- bulunduğu görülmüştür. Davalı vekili tarafından ------ plakalı araca ilişkin kira sözleşmesi sunulduğu, dava dışı -----------söz konusu aracı kiralama süresinin 31/03/2021-02/04/2021 olduğu anlaşılmıştır.

Davacıya,--------------------Tarafından 21/09/2021 tarihinde 42.000-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce, dosyanın kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişi makine mühendisine tevdine karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen 10/03/2023 tarihli raporda özetle,

"1)Dava dışı sürücü ------------eyrederken hızını yağmurlu hava, ıslak yol ve tehlikeli viraj şartlarına göre ayarlamadığı; yolun tehlikeli virajlı kısmına girerken yavaşlamadığı, karşıdan gelen araçların şeridine girerek karşı yönden gelen ------- plakalı--------- çarpıştığı, kendisi ile birlikte sürücü -------- ve yolcular ------------------yaralanmalarına neden olduğu için KTK 52/a-52/b-84/c ve KTY 101/a-101/b-157/a/3 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; yaralanmalı maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve % 100 kusurlu olduğu,

2) Dava dışı sürücü ------- idaresindeki----------- plakalı otomobili ile kendi şeridinde normal seyrederken karşıdan gelen ve şeridine giren -------- ile çarpıştığı için yaralanmalı, maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı,

3)Davalı ---------- sahibi olduğu ---- plakalı otomobilin sürücüsü ------------ kusurundan KTK 85/1-5 maddesi gereğince kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu,

4)Tazminata konu ---------- trafiğe çıkmış, ----- kullanıldıktan sonra kazaya karışmış, -------adına tescilli otomobilin,

a) Hasar tutarının KDV dahil 64.340 TL olduğu ve davalının ----------- tahsil edilen 42.000 TL'nin mahsubundan sonra bakiye hasar tutarının 64.340-42.000= 22.340 TL kaldığı,

b)Rayiç değerinin kaza öncesinde 200.000 TL onarıldıktan sonra 180.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 20.000 TL ancak icra dosyasında 9.028,80 TL değer kaybı talep edildiği ve talebe bağlı olarak değer kaybının 9.028,80 TL kabul edildiği;

5) Onarım süresinin 9 takvim günü ve onarım süresince kira kaybının 9 x 100=900 TL olduğu,

6)Tarafların tacir ve kazaya karışan kiralık araçlar da ticari araç olduğu için avans faizi talep edilebileceği,

7) ------ sayılı dosyası ile ----- plakalı ------ kazaya karışması nedeniyle davacı zararlarının takip tarihi 05.10.2021 itibariyle faizi ile talep edildiği dikkate alındığında,

a) 22.340,00 TL bakiye hasar tutarının avans faizi ile, b)9.028,80 TL değer kaybının yasal faizi ile, c)900,00 TL kira kaybının yasal faizi ile takip tarihi 05.10.2021 itibariyle talep edilebileceği,

Davacının 198,31 TL ekspertiz bedeli talebinin Hazine Müsteşarlığı tarifesine uygun olduğu ve delil tespiti olarak yargılama gideri kapsamında değerlendirildiği için takip tarihi 05.10.2021 itibariyle yasal faizi ile tahsili talebinin mahkemenin takdirinde olduğu" yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu, taraflara tebliğ edilmiştir. Taraf vekilleri, rapora karşı itiraz dilekçeleri sunmuştur. Bilirkişi raporunun denetime elverişli olması nedeniyle rapora itirazların reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; trafik kazası nedeniyle davacının aracının hasarlandığı, davacının aracının onarım bedelinin 64.900-TL olduğu, davalı şirketin ZMMS sigortacısı tarafından davacıya poliçe dahilinde 42.000-TL ödeme yapıldığı, bakiye hasar tutarının 22.900 TL kaldığı, bakiye hasar tutarı, otomobilde oluşan 9.028,80 TL değer kaybı, günlük 150-TL'den 15 günlük onarım süresince toplam 2.250-TL kazanç kaybı ve 198,31 TL ekspertiz bedeli için toplam 34.377,11-TL bakiye zararın tahsili için -------Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğu hususlarının ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.

Öncelikle davalı vekilinin husumet itirazının yerinde olup olmadığı incelenmelidir. Davalıya ait ---- plakalı araç, dava dışı sürücü --------- tarihleri arasında kiralanmıştır. Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. Maddesinde "İşleten : Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir..." hususu düzenlenmiş olup, dava dışı sürücüye yapılan kiralama kısa süreli ve geçici nitelikte olduğundan işleten sıfatı halen davalı şirkete aittir. Bu nedenle, davalı vekilinin husumet itirazının reddine karar verilmiştir.

KTK'nın 85. Maddesine göre; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Ayrıca işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. Buna göre, kazaya karışan --------- plakalı aracın maliki ve işleteni olan davalı şirket, dava dışı araç sürücüsünün kusurundan sorumludur.

Bilirkişi raporunda ise; dava konusu trafik kazasında davacı şirkete ait aracın sürücüsünün kusurunun olmadığı, davalı şirkete ait aracın sürücüsü -------- kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, davalı şirket de meydana gelen zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Bilirkişi rapporunda; dava konusu ---- plakalı aracçta neydana gelen hasar tutarının 64.430-TL olduğu, ----- sigortacısı olan ------------ yaptığı ödeme sonucu 22.340,00-TL bakiye hasar tutarının kaldığı, söz konusu araçta 20.000-TL değer kaybı oluştuğu, onarım süresinin 9 takvim günü olduğu ve kazanç kaybının 900,00-TL olduğu, 198,31-TL turarındaki ekspertiz rapor ücretinin --------- tarifesine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Yasaya ve usule uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna itibar edilmiş ve davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın kısmen haksız olduğu anlaşılmıştır. Alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle alacağın likit ve belirlenebilir olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde, kazanın meydana geldiği yolun durumuna göre İdarenin sorumluluğunun ve davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirtmiş ise de kaza tespit tutanağında İdarenin sorumluluğunu gerektirecek bir durumun varlığına ilişkin bir tespit olmadığı ve davalı vekilinin araştırılmasını talep ettiği hususları somutlaştırmadan genel ve soyut bir biçimde iddia etmiş olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak davanın kısmen kabulü ile -------------- icra dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 22.340-TL hasar tutarının 05/10/2021 tarihinden itibaren avans faizi ile, değer kaybı konusunda taleple bağlılık ilkesi gereği 9.028,80-TL değer kaybının 05/10/2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile ve 900-TL kira kaybının 05/10/2021 tarihi itibariyle yasal faizi ile, 198,31-TL ekspertiz bedelinin 05/10/2021 tarihi itibariyle yasal faizi ile olmak üzere toplam 32.467,11-TL üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.