İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/14 K.2022/854

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/135 Esas

KARAR NO: 2022/823

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/02/2021

KARAR TARİHİ: 17/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından dava dışı---- aleyhinde---- sayılı dosyası ile taşınır rehninin paraya çevrilmesine ilişkin icra takibi yapıldığını, takibe konu edilen dava dışı ----adına kayıtlı ve rehinli bulunan araçların -----plakalı araçlar olduğunu, takibin devamı sırasında dava dışı ----- davalı kuruma olan borcu, davacı tarafından ödenerek davalı tarafın anılan şirketten olan rehin hakkına bağlı alacağı ve --- plakalı araç ile ---- plakalı araçların rehin hakları davacıya ---- tarihinde icra müdürlüğünde yapılan alacağın temliki sözleşmesi ile temlik edildiğini,

davacı alacağın temliki işleminden sonra------sayılı dosyası ile başlatılan takibe sözleşmeyle almış olduğu temlik yetkisi ile alacaklı sıfatıyla devam ederek rehinli araçların satış hazırlıklarına başladığını, dosya tekemmül ettiğinde de satışlarını talep ettiğini, icra müdürlüğünce satış hazırlıkları yapılmakta iken araçlarda temlik sözleşmesi esnasında var olan rehin şerhinin bulunmadığının tespit edildiği, bu nedenle satışın gerçekleştirilemeyeceğinin, zira davalı kurum tarafından rehinlerin kaldırılmış olduğunun icra müdürlüğünce bildirildiği,

takibin devamı sırasında rehinli dosya hakları ve alacaklar davacıya temlik edildiği halde davalı tarafça rehin şerhini kaldırıldığı, rehinin paraya çevrilmesi yolu ile davam eden takip mevcut bir rehinin kalmamasından dosyanın boşaltılmasından dolayı anlam ifade etmediği, açıklanan nedenlerden dolayı davalı tarafın rehin fekleri nedeniyle davacıya verdiği zarar olarak ----- tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin ---rehinli alacağın davacıya--------- tarihinde temlik edildiği, ---- nolu icra takibi ile ilgili --- plakalı araç ile ----- plakalı aracın rehin hakkının devredildiğini, davacı taraf taleplerinin---- yıllık zamanaşımına tabi olduğu sebebiyle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın rehin hakkını temlik aldığı,

temlik sözleşmesi yapıldığı gün araçlar üzerinde bulunan yakalamanın kaldırılarak araçların borçluya teslimini ve talimat dosyasında bulunan avansın iadesini talep ettiğini, akabinde icra dosyasını yaklaşık 3 yıl boyunca takip edilmediğini, temlik tarihinde rehinli araçların kıymet takdirlerinin yapıldığını, borçluya tebliğ edildiği ve tekemmül edilmiş olunan bir dosyanın davacıya temlik edildiğini, davacı tarafın iyiniyetli olmadığı,

dava dilekçesi ile icra dosyasında bulunan bilgiler arasındaki çelişki ile sabit hale geldiğini, rehin hakkının da temlik edilmiş olması nedeniyle temlik tarihi itibariyle davalının hiç bir sorumluluğunun kalmadığını, davalının rehin şerhini kaldırmış olması TBK 46 maddeye göre yetkisiz temsil olarak kabul edilebileceğini, buna göre de temsil olunanın kabul etmemesi halinde yapılan işlemin geçersiz hale geleceğini,------- Müdürlüğü'ne yapılacak başvuru ile rehin şerhinin davacı adına tesis sağlayabileceğini, araç sicilinde rehinin paraya çevrilmesi şerhi de hiç bir zaman kaldırılmadığını,

icra takibin türü ve temlik sözleşmesi ortada iken icra müdürlüğü kararının iptali için İcra Hukuk Mahkemesine başvurmak sureti ile icra müdürlüğü kararının iptali de sağlanabilecek iken davacı taraf hukuka aykırı olarak davalı aleyhine bu davayı açtığını, davacı taraf temlik sözleşmesinin 5 nolu maddesi ile davalının sorumsuzluğunu kabul ve beyan ettiğini, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; davacı tarafça ---- dosyasında borçlu dava dışı-------- borcu ödenerek icra takibi alacaklısı davalıdan temlik sözleşmesi ile rehine bağlı alacağın temlik alındığı, davalı tarafından temlik sözleşmesinden sonra rehin şerhlerinin kaldırılmasından dolayı icra dosyasındaki alacağın tahsil kabiliyeti kalmadığı iddiasına dayalı tazminat isteminin haklı olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Tarafların delileri toplanmış, ---plakalı aracın trafik kayıtları, ---- icra dosyası mahkememiz dosyasına celp edilmiş, dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır.

Dosyaya sunulan ----- tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalı tarafın alacağın temliki sözleşmesi ile alacağını temlik etmeyi taahhüt ettiği ve araçların üzerindeki rehine ilişkin bir taahhütte bulunmadığı, davalının artık alacaklısı olmadığı araçlar üzerindeki rehin kaydını terkin ettirmesinin kötüniyetli bir davranış olarak değerlendirilemeyeceği, temlik sözleşmesi 5. maddesinde düzenlenen sorumsuzluk kaydı da bu durumu ifade etmekte ve davalının bu tür işlemlerden dolayı sorumlu olmayacağını belirttiği,

bu durumda davacı tarafın temlik aldığı alacak hakkından doğan rehine ilişkin gerekli işlemleri yapması ve kendi şahsı adına araçlar üzerinde rehin tesis etmesinin beklendiği, sonuç olarak davalının araçlar üzerindeki rehin kaydını kaldırmasının taraflar arasındaki temlik sözleşmesine aykırı olmadığı, bu sebeple davalının davacının uğramış olduğu zarardan dolayı bir sorumluluğunun bulunmadığı, davacının talep edebileceği alacağın ---dava tarihi itibariyle----- olarak hesaplandığı, davacının talebinin------ olduğu.." şeklinde rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki temlik sözleşmesinin 1. maddesi; “Temlik Eden; vaki borca ilişkin yapılan ödeme nispetinden ilgili dosyada mündemiç Tüm hak ve alacaklarımızın tamamını iş bu sözleşme ile---- dosyasından takip edilen taşıt kredisi ile , dosya alacağı olan---olan alacağını ve ---- plakalı rehinli araçların rehin hakkını temlik alana devrediyoruz, iş bu sözleşmeden ve ----- dosyasından kaynaklanan başka bir hak ve alacak talebimiz kalmamıştır.” şeklinde,

5. maddesi; “Temlik Alan herhangi bir nedenle temlik konusu alacağı ve/veya faiz ve ferilerini borçlulardan kısmen veya tamamen tahsil edememesi halinde; Temlik Eden---- herhangi bir nam altında alacak veya tazminat talep edilemeyeceği, borçluların aczinden de Temlik Eden ---- sorumlu olmayacağı, ----- borçluların ödeme güçleri, borçluların mali durumları veya temlik konusu alacağın tahsil kabiliyeti hakkında hiçbir garanti vermediği taraflarca gayrıkabili rücu kabul beyan ve taahhüt edilmiştir.” şeklinde,

6. maddesi; “Temlik Eden, iş bu temlik sözleşmesi ile temlik edilen asıl alacağa bağlı her türlü fer'i hakkı ve sayılanlarla sınırlı olmak üzere tüm bu haklarla ilgili olarak dava ve talep haklarını da Temlik Alan'a devretmektedir. Asıl alacağın teminatında bulunan ---- Plakalı araçların rehin hakkı temlik alana devredilmiştir. Temlik Alan, E- rehin nedeni ile rehnin kaldırılmasını sağlamak istediğinde yazılı şekilde Temlik Eden'den talepte bulunacaktır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Temlik sözleşmesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; temlik sözleşmesi ile alacağı temlik alan davacı, takibe konu ----araçlar üzerindeki rehin haklarını, rehnin paraya çevrilmesine ilişkin-------sayılı dosyasından kaynaklanan tüm hak ve alacakları da temlik almıştır.

Temlik alan rehine ilişkin işlemleri yaparak kendi şahsı adına araçlar üzerinde rehin tesis edilmesini ilgili kurumlardan talep edebilecek ise de; davacı temlik alan rehnin paraya çevrilmesine ilişkin icra dosyasından kaynaklanan tüm hak ve alacakları da temlik aldığına göre, temlik alan sıfatı ile icra dosyasındaki işlemleri devam ettirip, rehinli araçların satışını isteyerek alacağı tahsil edebilecektir.

Rehnin paraya çevrilmesine ilişkin icra takibinin amacı rehinli olan eşyanın satılarak alacaklının alacağına ulaşmasını sağlamaktır. Takip devam ederken eşya üzerindeki rehnin son bulması halinde satılarak paraya çevrilecek eşya kalmayacağından alacaklı alacağına ulaşamayacaktır. Bu nedenle rehnin paraya çevrilmesine ilişkin icra takibinde takibe konu eşyalar üzerinde rehnin devam etmesi alacağa ulaşmak için en önemli unsurdur.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; --- tarihli sözleşme ile davacının alacağı temlik aldığı, ---- araçlar üzerinde----tarihinde davalı temlik veren lehine rehin şerhinin işlendiği, araçlar üzerindeki rehnin temlik sözleşmesinden yaklaşık ---- tarihinde kaldırıldığı, temlik sözleşmesinin 6. maddesi gereğince temlik alan tarafından rehnin kaldırılmasını sağlamak istediğinde yazılı şekilde temlik edenden talepte bulunacağının düzenlendiği, davacı temlik alan tarafından bu şekilde bir talep olmadan davalı temlik verenin rehini kaldırmasının sözleşmeye aykırı olduğu,

rehinlerin kaldırılmasından dolayı davacı temlik alacaklısının alacağına ulaşmasının imkansızlaştığı anlaşıldığından dava tarihi itibariyle ---- dosyası kapak hesabı olan --- alacaklı olduğu kanaatine varılmış, davacının talebi olan---- dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.