İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/388 K.2024/599

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/388 Esas

KARAR NO: 2024/599

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 27/05/2022

KARAR TARİHİ: 16/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin 5307 Sayılı--------- Piyasası Kanunu kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı denetimine tabi olarak 21/12/2010 tarihinde almış olduğu --------- sayılı dağıtıcı lisansı ile --------- Mahallesi ----------- Sokak No:--------- ---------- adresinde --------- sektöründe faaliyet gösteren bir sermaye şirketi olduğunu,

Davalı ...'ın 5307 Sayılı ---------- Piyasası Kanunu kapsamında ------------ denetimine tabi olarak 15/07/2015 tarihinde almış olduğu ---------sayılı bayilik lisansı ile -------- Mahallesi ---------- Sokağı No:--------- ------------ adresinde bayilik faaliyeti gösteren bir gerçek kişi şirket olup davacı müvekkili ile 09/07/2015 tarihinde 5 yıl süreli bir -------- ---------- bayilik sözleşmesi akdetmiş olduğunu,

Davalı ... ile davacı müvekkili arasında 09/07/2015 tarihli bayilik sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası ve eki niteliğinde olması ve sözleşmenin vazı ticari koşullarının tespiti amacıyla 09/07/2015 tarihli bir bayilik protokolü akdedildiğini, bayilik sözleşmesi ve protokole ilave olarak 13/07/2015 tarihli bir asgari mal alım taahhütnamesi de düzenleyerek müvekkiline teslim ettiğini,

bu asgari mal alım taahhütnamesi uyarınca " her sözleşme yılı için 80 ton olmak üzere beş yılda toplam minimum 400 ton --------- satışı yapmayı ve gerçekleştirilemeyen her bir ton ------------ için davacı müvekkile 100 USD/ton cezai şartı ödemeyeceğini ayrıca bu taahhütnamenin bayilik sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası ve eki niteliğinde olduğunu" kabul ve taahhüt ettiğini, diğer davalı ...'ın bu taahhütnamenin son cümlesini açıkça kabul ve taahhüt ettiğini, Davalı ...'ın bayilik sözleşmesi devam ederken ----------Noterliği'nin 17/07/2017 Tarih ve ---------- Yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek "bayilik sözleşmesini davacının,

kendilerinin çalışma sartları ve prensiplerine uyum sağlayamadığı gerekçesi ile gördüğü lüzum üzerine tek taraflı olarak fesih ettiğini" ihtar ettiğini, müvekkili tarafından davalının süresinden önce haksız fesih işlemi sebebiyle tahakkuk eden kar mahrumiyeti alacağının tespiti ve tahsili amacıyla ---------- Esas sayılı dosyası ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava mahiyetinde 42.000,00 TL bedelli bir alacak davası açıldığını, Davanın ---------- Karar sayısı ile 11/11/2021 tarihinde tam kabul ile hükme bağlandığını ve kararın taraflarca kanun yollarına başvurulmayarak 31/01/2022 tarihinde kesinleştiğini,

müvekkilinin 15/03/2022 tarihinde ----------- Arabuluculuk Dosya No ve ----------- Başvuru Dosya numaralı dosya ile -------- Arabuluculuk Bürosuna müracaat ettiğini ve anlaşamadıklarını bunun üzerine müvekkili tarafından mahkeme tarafından tespit edilen 63.943,46 TL tutarında kar mahrumiyeti alacağının --------- sayılı kararının kesinleşme tarihi olan 31/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek aylık %7 oranındaki akdi faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa tebligat yapılamaması üzerine Mahkememizce ilgili kolluk birimine müzekkere yazılarak adres araştırılması yapılmış davalı vekili 18/07/2023 tarihli tahkikat duruşmasına katılarak arabuluculuk sürecinde müvekkiline usulüne uygun olarak davetiye yapılmadığını beyan ederek davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Hukuki niteliği itibariyle Kar Mahrumiyeti alacağından ibarettir. --------- E sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.Dosya konusunda uzman Mali Müşavir bilirkişiye verilerek, rapor alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 21/12/2023 tarihli raporunda: "Davacı ---------Ş.’nin 2015-2016-2017 yıllarına ait ticari e-defterlerinin ve envanter defterlerinin zamanında GİB onaylarının/noter tasdiklerinin yapıldığı, muhasebe kayıtlarının V.U.K. madde 215-219 hükümleri ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri’ne uygun şekilde tutulduğu ve kayıtların davacının sunduğu cari hesap muavini ile uyumlu olduğu tespit edilmiş; takdir Sayın Mahkemenizin olmak üzere davacı şirketin ticari defterlerinin kendi lehine delil niteliğine sahip olabileceği kanaatine varılmıştır.

Davalı ... (... --------- – ---------- Şubesi) tarafından inceleme günü ve saatinde ticari defterler sunulmamış ve yerinde inceleme talebinde bulunulmamıştır. Dolayısıyla, davalı firmanın ticari defterleri incelenememiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, davacı şirketin 6 ay için hesaplanan kar mahrumiyeti rakamının 104.856TL olduğu kanaatine varılmıştır. ----------- Esas sayılı, 42.000TL kısmi alacak için (aynı kar mahrumiyeti alacağı için) davacı lehine sonuçlanan dava dikkate alındığında, davacının işbu dava için davalıdan talep edebileceği geri kalan asıl alacağın 62.856TL olduğu sonucuna varılmıştır. " şeklinde raporunu sunmuştur.

Bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından.

Davacının kar mahrumiyeti hesaplaması için sözleşmenin 9.4. maddesinde: “----------- seçimlik olarak BAYİ'den, maruz kalacağı zarar, ziyan ve anlaşma süresinin sonuna kadar hesap edilmek üzere, mahrum kalacağı kâr karşılığı bir tazminatı ve ayrıca kar mahrumiyet tutarında bir cezai şart bedelini talep edebilir.

İşbu kar mahrumiyeti tazminatı alacağının tespitinde BAYİ; ---------- fesih tarihinde uygulamakta olduğu beher ton ----------- satış bedeli ile ----------- BAYİ'ye uyguladığı satış bedeli arasındaki farkın beher ton için asgari kâr olarak hesaplanmasını kabul etmiştir. Bakiye sözleşme süresi için aylık asgari satış tutarı olarak bayinin geçen bir yılda en yüksek satışı gerçekleştirdiği ay tonajı esas alınmıştır.

Benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda ----------- E sayılı dosyası bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere ---------- satış verilerine göre, KDV hariç -------- ----------- 2,4730TL/KG olarak değerlendirildiğinde, Bayi'ye uygulanan en son birim satış fiyatı olan 3,4898TL'den, ---------- birim satış fiyatı olan 2,4730TL'yi çıkartıldığında, kar mahrumiyeti için baz alınacak birim fiyat farkının 1,016TL/KG olduğu, davacının 2017 yılında 01.01.2017 - 18.07.2017 (Sözleşme fesih tarihi) aralığındaki 198 gün boyunca davalı tarafa 113.526KG ----------- sattığı, bunun günlük ortalama 573,36KG'a denk düştüğü hesaplanmıştır.

Sözleşme fesih tarihinden, sözleşmenin normal şartlarda bitiş tarihine kadar hesaplanan gün sayısı: 09.07.2020 - 18.07.2017 - 1.087 gün olup, kalan gün, baz birim fiyat farkı ve günlük ortalama satış miktarı çarpıldığında: 1.087 gün x 1,016TL x 573,36KG < 633.214TL fesih tarihinden sözleşmenin bitim tarihine kadarki kar mahrumiyeti hesaplanmaktadır. 1.087 Gün / 30 > 36,23 ay, 633.214,00 TL /36,23ay - 17.476TL aylık kar mahrumiyeti olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu kar mahrumiyeti alacağı için daha önceden kısmi alacak davası açılan, ----------- Esas sayılı dosyasının ---------- sayılı kararında ve Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bölgede yeni bir bayi kurulabilmesi için gerekli azami sürenin 6 ay olduğunun tespit edildiği, 6 ay için hesaplanan kar mahrumiyeti rakamının 17.476,00 TL x 6 = 104.856,00 TL olduğuna kanaat edilmiş,------------ E sayılı dosyasında hükmedilen 42.000,00 TL mahsup edilerek davacının 62.856,00 TL kar mahrumiyeti alacağını talep edebileceği anlaşılmış, dava tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.