İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/709 K.2023/999

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/709 Esas

KARAR NO: 2023/999

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 21/09/2022

KARAR TARİHİ: 12/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:

Müvekkilinin şirketin hissedarı--------- 22.08.2022 tarihinde tedavi için otobüs ile hastaneye giderken rahatsızlandığını ve kendine geldiğinde müvekkil şirkete ait karar defterinin de içinde bulunduğu çantasını tüm dikkatine rağmen çaldırdığını, anılan nedenle müvekkil şirkete ait karar defteri zayi olduğunu, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini istenebileceğini, Mahkemenin re’sen göz önünde bulunduracağı nedenlerle; müvekkil şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

:Dava, zayi belgesi verilmesi talebi isteminden ibarettir. --------- Vergi Dairesi Müdürlüğünün 21/06/2023 tarihli müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

İlgili hüküm TTK. m. 82/7'de;"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilmesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir. Bilindiği üzere, zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir.

TTK 82/7. Maddesinde zayi sebepleri, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi ve bir afet veya hırsızlık olarak belirtilmitir. Kanun hükmünde afet sebebiyle ziyada bir sınırlamaya gidilmemiştir. Davacı tacirin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini özenle muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Davacı zayi olduğu iddia olunan defterlerinin ne şekilde zayi olduğuna dair dava dilekçesinde net bir bilgi ve belge sunmamış, davacı tacir olup basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgeleri taşırken itinalı davranması keza saklanması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Davacı şirket yetkilisinin tacirin basiretli bir tacir olarak defterleri saklama yükümlülüğüne aykırı olduğu kanaatine varılmış olup davacı şirket hakkında vergi incelemesi bulunmakta olduğu da dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.