İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/851 K.2025/152

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/851 Esas

KARAR NO: 2025/152

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/10/2022

KARAR TARİHİ: 18/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

1.11.2019 tarihinde, müvekkilime ait ---------- plakalı araç ile ----------- plakalı araç arasında, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, müvekkile ait araç sürücüsünün kazada % 0 ve ------------ plakalı araç ise %100 kusurlu olduğu, müvekkilin aracında huzurdaki davaya konu kaza sebebiyle reel değer kaybı oluşmuş olup talep etme zorunluluğumuz hasıl olduğu, Sigorta şirketine reel değer kaybı talebi için başvuru yapıldığı, herhangi bir dönüş olmadığı,

kaza sonucunda uğranılan zarara ilişkin alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebiyle bu hususta yapılacak tespit sonucu artırılmak üzere değer kaybı tazminini talep ettiklerini, huzurdaki davaya konu 21.11.2019 tarihli trafik kazası neticesinde müvekkile ait ----------- plakalı araçtaki reel değer kaybı tazminatının belirlenmesinin müvekkilin kendisinden beklenemeyeceği, kusur oranına göre değer kaybı hesaplanmasında;

hasar gören aracın bilirkişilerce araçtaki hasarın durumu, resim, fatura ve dosyada mevcut diğer belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde hesaplanan aracın değer kaybı miktarı belirlenerek hesaplanması gerektiğ, müvekkilin uğradığı zarar miktarının uzman bilirkişilerce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu tam ve kesin olarak belirlenebileceği, kaza sonucunda müvekkil araç hasara uğramış bunun sonucunda değer kaybı meydana geldiği,

Buna göre Anayasa Mahkemesinin 09.10.2020 tarihli ---------- sayılı ----------- yayımlanan ---------- E. Ve ---------- K. Sayılı kararı uyarınca müvekkilin aracının uğradığı reel değer kaybının hesaplanması gerektiği, arz ve izah edilen nedenlere istinaden.

HMK 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava haklar saklı kalmak kaydı ile; müvekkile ait araçta meydana gelen 100,00-TL Reel Değer Kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 15/01/2024 tarihli dava değeri artırım dilekçesinde,"100,00.-TL değer kaybı bedeli tazminatı taleplerini 7.900.-TL artırarak, 8.000.-TL üzerinden devamına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu itilafın, Trafik Zorunlu Sigortasından kaynaklanmakta olduğu, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak Sigortalısının kusuru oranında ve azami teminat miktarı ile söz konusu olabileceği, davacı tarafından iddia edilen kusur oranlarının kabulü mümkün olmayıp, söz konusu hususun tespiti için inceleme yapılması gerektiği, aracın hasarı Kasko Sigortacısı -------- tarafından giderilmiş ve ---------- rücu talebi ile 30.04.2020 tarihinde 3.564.-TL hasar ödemesi yapıldığı,

başvuran tarafından Sayın Komisyon nezdinde yapılan başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte değer kaybı hesaplamasının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlar ekinde yer alan formüle göre yapılması gereltiği, teminat dışında kalan hallerin değerlendirmeye alınması gerektiği, nitekim başvurana ait araçtaki onarım sağ stop ve arka tampona ait mini onarım olup, herhangi bir değer kaybı oluşmadığından değer kaybı talebinin red edildiği,

trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca değer kaybı hesabının ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından Genel Şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiği, bilirkişi tarafından aracın daha önce herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ve bu kazalar nedeni ile değer kaybı tazminatı alınıp alınmadığı,

aracın km'si ve kullanım amacı, aracın hasar gören parçalarının neler olduğu ve bunların değer kaybına neden olup olmayacağı, teminat kapsamı dışında kalan hallerin değerlendirilmesi gerektiği, aracın daha önce karışmış olduğu kazalar var ise bunların ve bu kazalar sonucunda değer kaybı ödemesi yapılıp yapılmadığın da değerlendirmeye alınmasını talep ettiklerini açıklanan nedenlerle ödeme yapılmış olduğundan haksız davanın reddine, müvekkili şirketin vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Bilirkişi Raporu: Mahkememizce dosyanın kusur ve değer kaybı konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, alınan 04/08/2023 tarihli raporun sonuç kısmında,"Dava konusu kaza neticesi ----------- plakalı araçta 1.000 TL değer kaybı oluştuğu, davacının bu miktarı davalıdan talep edebileceği"Yönünde rapor tanzim edimiştir.Rapor taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizce dosyanın başka bir bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiş,

alınan 05/12/2023 tarihli raporun sonuç kısmında,"1) Dava dışı sürücü ---------- idaresindeki ----------- plakalı kamyoneti ile yol kenarındaki ---------- den çıkarak taşıt yoluna katılırken yeterince dikkatli tedbirli olmadığı; taşıt yolunda geri geri manevra yapan ----------- plakalı otomobile yol vermeyerek kazaya karıştığı için KTK 47/d – 57/b ve KTY 95/d – 109/b maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %75 kusurlu olduğu.

2) Dava dışı sürücü ----------- idaresindeki ----------- plakalı otomobili ile geri geri manevra yaparken yeterince dikkatli, tedbirli olmadığı ve yol kenarında CEP içindeki araçları da takip etmediği ve de CEP den çıkarak taşıt yoluna katılan ----------- plakalı kamyonet ile kazaya karıştığı için KTK 47/d ve KTY 95/d maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 kusurlu olduğu;

3) Tazminata konu ------------ plakalı, ----------- marka tipi, ------------ model, 20.11.2019 tarihinde, 208.919 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış, ----------- Şti. adına tescilli kamyonettin, a) Rayiç değerinin kaza öncesinde 75.000 TL, onarıldıktan sonra 73.000 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 75.000 – 73.000 = 2.000 TL olduğu; b) Sigortalı sürücünün %25 kusur oranına denk denk değer kaybının %25 x 2.000 = 500 TL olduğu;

4) Davalı ----------Ş’nin ------------ numaralı KZMSS poliçesiyle ------------- plakalı aracın 16.07.2019 – 16.07.2020 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 20.11.2019 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 39.000 TL ve 3.564 TL hasar tutarı ödenmesinden sonra kalan bakiye teminat miktarının yeterli olduğu;

a) KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın değer kaybının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu;

b) Kazaya karışan araçlar ticari ve sahipleri de tacir oldukları için KTK 99 ve KZMSS Genel Şartlarının B.2.1 gereğince temerrüt tarihi 11.11.2021 itibariyle avans faizi talep edilebileceği;

c) ------------ plakalı kamyonetin değer kaybının 500 TL kısmının temerrüt tarihi 11.11.2021 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği"Yönünde rapor tanzim edilmiştir.Mahkememizce dosyanın rapor tanzim eden bilirkişi ------------ tevdi ile ek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan ek raporun sonuç kısmında," Dava konusu kaza neticesi ---------- plakalı araçta 8.000 TL değer kaybı oluştuğu" yönünde rapor tanzim edilmiştir.Dava; hukuki niteliği itibariyle 21/11/2019 tarihinde davacının müvekkiline ait ---------- plakalı araç ile --------- plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında değer kaybı oluştuğu iddiasıyla açılan tazminat davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

20.11.2019 tarihinde, saat 11:30 sularında, ----------, ----------, ------------, Geri geri manevra yapan sürücüü ------------ idaresindeki ------------ plakalı otomobilin arka kısmı ile Yol kenarında ki CEP den çıkarak taşıt yoluna katılan ----------- idaresindeki ----------- plakalı kamyonete çarptığı, Meydana gelen kazada, Dava dışı sürücü ----------- idaresindeki --------- plakalı kamyoneti ile yol kenarındaki CEP den çıkarak taşıt yoluna katılırken yeterince dikkatli tedbirli olmadığı;

taşıt yolunda geri geri manevra yapan ----------- plakalı otomobile yol vermeyerek kazaya karıştığı için KTK 47/d — 57/b ve KTY 95/d — 109/b maddelerinde açıklanan kusurları işlek kazanın meydana gelmesinde asli ve %75 kusurlu olduğu.

Dava dışı sürücü ---------- idaresindeki ---------- plakalı otomobili ile geri geri manevra yaparken yeterince dikkatli, tedbirli olmadığı ve yol kenarında CEP içindeki araçları da takip etmediği ve de CEP den çıkarak taşıt yoluna katılan ---------- plakalı kamyonet ile kazaya karıştığı için KTK 47/d ve KTY 95/d maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 kusurlu olduğu;Dava konusu ---------- plakalı aracın aracın değeri kaza tarihindeki Kasko Değer listesindeki değerinin 68.232 TL olduğu,

Buna göre kaza tarihinde, 2 geçmiş tramer kaydı bulunan dava konusu aracın rayiç değeri yaklaşık 75.000 TL olarak tespit edildiği, dava konusu trafik kazasında meydana gelen hasarın çok düşük olması, aracın geçmiş 2 adet tramer kaydı olması sebebi doğrultusunda, Sağ arka çamurluk ağız bakaliti, sağ arka çamurluk etek sacı değişimi, toplam malzeme bedelinin 628,97 TL, toplam hasar miktarı KDV ve eksper masrafı hariç, 2.796,47 TL olduğu, kaza neticesi, aracın markası, modeli, kullanım şeklinin ticari olduğu,

167.000 km seviyesinde yüksek Km değeri olduğu ve sağ sürgülü kapı onarım ve boyamalar dikkate alındığında, dava öncesi rayiç değerin 78.000 TL, kaza sonrası rayiç değerin 70.000 TL olarak 78.000 - 70.000 = 8.000 TL değer kaybı olduğu, Davacı vekili talep artırım dilekçesi ile davacının talep miktarını artırarak, 8.000,00-TL değer kaybı isteğinde bulunduğu, Sigortalı sürücünün %25 kusur oranına denk denk değer kaybının %25 x 8.000 =2000 TL olduğu.

Davalı ---------Ş'nin ----------- numaralı KZMSS poliçesiyle ----------- plakalı aracın 16.07.2019 — 16.07.2020 tarihleri arasında, kazanın meydana geldiği 20.11.2019 tarihini de kapsayacak şekilde sigorta teminatı altında ve maddi teminat limitinin araç başına 39.000 TL ve 3.564 TL hasar tutarı ödenmesinden sonra kalan bakiye teminat miktarının yeterli olduğu,KZMSS genel şartların A.3 maddesi gereğince mağdur aracın değer kaybının sigortalı araç si ün kusuru oranında ve teminat limitine kadar sigorta teminatı altında olduğu.

Kazaya karışan araçlar ticari ve sahipleri de tacir oldukları için KTK 99 ve KZMSS Genel Şartlarının B.2.1 gereğince temerrüt tarihi 11.11.2021 itibariyle avans faizi talep edilebileceği, Davalı -----------Ş.'den KTK 99 ve KZMSS Genel Şartlarının B.2.1 maddeleri gereğince temerrüt tarihi11.11.2021 itibariyle, düştüğü,----------- plakalı kamyonetin değer kaybının 2000 TL kısmının temerrüt tarihi 11.11.2021 itibariyle avans faizi ile talep edilebileceği anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.