İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/993 K.2025/677

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/993 Esas

KARAR NO : 2025/677

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/12/2022

KARAR TARİHİ : 10/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davalı tarafa cep telefonu, bilgisayar, hard disk vb. ürünleri sattığı, ürünlere ait faturaların davalı tarafa teslim edildiğini, davalının faturaları aldığı ve itiraz etmediği, davacı alacağının tahsili için davalı aleyhine --------- İcra Dairesi ---------- Esas sayılı icra takip dosyası ile bakiye icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibi de davalı şirketin haksız itirazı üzerine takibin durduğu ve huzurdaki itirazın iptali davasının açıldığını,

davalı hakkında yapılan icra takibinden sonra davalı tarafından gönderilen --------- Noterliği'nin 21.11.2022 tarih ve --------- yevmiye nolu ihtarnamesinde davacı şirketin yetkilisinin davalının yazılım programlarına erişim sağlayarak (satım alma departmanında birileri ile anlaşarak sahte siparişler yarattığı ve kendine menfaat elde ettiği, davacının herhangi bir mal ve hizmet almadıklarını, bu nedenle faturaları kabul etmedikleri ve iade ettiklerini bildirdikleri, davalının kendi satım alma birimindeki çalışanların yapmış oldukları bir takım usulsüzlüklerini davacıya yüklemeye çalıştıklarını,

davalının PO numaralarını (satın alma siparişleri) davacıya bildirdiğini, davacının bu siparişleri tedarik ederek davalıya teslim ettiği, ancak davalının haksız olarak icra takibine itiraz ettiği beyan edilerek, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalının haksız itirazının iptaline, icra takibinin devamına ve davalı aleyhine 9620'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalının dünya çapında bir firma olduğu, şirketin tüm satın alma süreçleri şirketin şifre ile erişim sağlanan ve onaylarının bölüm amirlerinin kontrollerinden geçerek diğer departmanlara bilgisayar programı ortamında iletilmesi ile gerçekleştiğini, şirketin satın alma süreci; şirketin kullandığı satın alma sisteminde daha önceden ticari ilişki bulunmayan, onaylardan geçmemiş ve cari hesap açılmamış hiçbir firmadan ürün talebinde bulunulamadığı,

ticari ilişki bulunan ve cari hesap kaydı bulunan firmalardan talepler departman amirlerinin onayı ile satın alma departmanını ekranına talebin düştüğünü, tüm onaylar yapıldıktan sonra tedarikçi firmaya mail yolu ile istenen ürünlerle ilgili teklif hazırlanmasının istendiği,

tedarikçi tarafından hazırlanan tekliflerin şirketin finansman departmanının bütçesine uygun olması halinde tedarikçinin temin ettiği ürünlerin ilgili departmana teslim edildiği departman tarafında irsaliye ile birlikte sisteme girilerek muhasebeye iletilerek ödemesinin yapıldığını, davalı ile 27/05/2022 tarihinde elektrikli scooter alını ilişkiye girildiğini, ilk re ait fatura kesildikten sonra işlerin karamış hale geldiğini, bundan sonraki hiçbir faturanın gerçek satın alma olmadığı,

bu satın almaların dava dışı davalının çalışanı--------- davacı şirket ile birlikte hareket ederek gerçekleştirdiği usulsüz işlemlerden ibaret olduğunu, şirketin satın alma prosüdürünün tamamen bilgisayar sisteminden yapıldığı, bu sisteme girilmeyen hiç bir ürünün şirkete gelse bile teslim alanmayarak geri gönderildiğini, 27/05/2022 tarihi ile usulsüzlük tespit edilmesi ile birlikte şirket muhasebe departmanın bir takım faturalara ait ürünlerin alınmadığının şirket envanterine girmediği fark edilerek şirket içinde soruşturma yapıldığını,

bu kapsamda şirket satın alma çalışanı ---------- gerçekleştirdiği bir takım satım almalara ait ürünlerin alınıp alınmadığı hususunda bilgi teknolojileri yönetici ile görüşüldüğünü, davacıdan bu ürünlerin alınmadığının öğrenildiği, bahsedilen ürünlere ait muhasebe tarafından faturaların iade edildiği yönünde bilgi verildiğini, şirketin sisteminde davacıdan 27/05/2022 tarihli | adet onaylı satın alma işlemi bulunduğunu, bunun dışında tanımlanmış, açık veya onay bekleyen satın alma talebinin bulunmadığını belirterek özetle davanın reddine, takip konusu alacağın %40/ından aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE :Dava, itirazın iptali davasıdır.Davacı, davalıya mal satıp teslim ettiğini, ancak düzenledikleri faturaların davalı tarafça ödenmediğini, belirterek icra takibi başlatmış, itirazın iptalini talep etmiştir.Davalı, çalışanları --------- satın alma şefi olarak çalıştığı dönemde davacı şirket ile temasa geçerek sahte siparişler yaparak mal ve hizmet alınmış gibi sahte irsaliye belgeleri düzenlediğini, davalı şirketin böyle bir alım yapmadığını ve mal teslim almadığını, davacı şirket yetkilisinin de, eski çalışanları ---------- ile fikir ve eylem birliği içinde hareket ettiklerini,

bu nedenle borçlu olmadıklarını ileri sürmüş ve davanın reddini talep etmiştir.--------İcra Müdürlüğü’nün --------- Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde, 10/12/2022 tarihli takip talebi ile 6 Adet fatura karşılığı olarak toplamda 498.617,15 TL asıl alacak ile 2.151,57 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 500.768,72 TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, takip tarihinden itibaren ticari faiz istendiği görülmüştür.

Davaya konu icra dosyasında, ödeme emrinin davalıya/borçluya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde borca, faize ve ferilerine itiraz ettiği, itirazında alacaklı görünen kişi ile hiçbir sağı, ilişkisi ticari para alış verişi olmadığını ileri sürerek itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, davacının da süresi içinde, iş bu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.Tarafların sunacağı kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılmasına karar verilmiştir.

Bir mali müşavir bir bilgisayar mühendisi resen atanmış, bilirkişilerden 28/05/2024 tarihli kök ve 30/12/2024 tarihli ek rapor alınmıştır.

Raporlar aynı doğrultuda olup, özetle, --------- davalı şirketin sistemleri üzerinden sipariş oluşturduğu, daha önce de davalı şirkete mal sattıkları için arada ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, faturaların her iki tarafın da defterlerinde olduğu ancak, irsaliyelerin mail yoluyla gönderildiği, fatura ile irsaliyelerin uyumsuz olduğunu, irsaliyelerin manuel olarak eşleştirildiğini, bir tanesinde daha önce mal alımı yapılan scooter alımına ait bir fatura bilgisi olduğu, diğer faturaların tamamen uyumsuz olduğu, geçmiş yıllar için düzenlenen referans numaralarının birden çok faturaya verildiği,

takip tarihi itibariyle davacının 498.617,15 TL alacaklı göründüğü kanaatinin oluştuğunu mütalaa etmiştir.Raporlar doğrultusunda davacı davanın kabulünü talep etmiş, davalı taraf itiraz etmiştir.

Savcılıkta alınan 05/06/2024 tarihli ifadeden anlaşıldığı üzere davalının satın alma şefi olarak çalışmış olan -------- kend ifadesine göre madde bağımlısı olması sebebiyle bir takım sıkıntılar yaşadığı, paraya ihtiyacı olduğu, bu siparişleri kendisinin oluşturduğu, satıcı şirketi de yönlendirerek fatura ve irsaliye hazırlanmasını sağladığı, malları otoparkta bizzat teslim alarak -------- bulunan --------- iş merkezinde sattığı anlaşılmaktadır.Yine --------- sor. sayılı dosyada davacı şirketin yetkilisi --------- hakkında ek takipsizlik kararı verilmiş ve bu karara itirazın da reddine karar verilmiştir.

Diğer bir deyişle davacı şirketin veya yetkilisinin davalı çalışanı ile birlikte el ve iş birliği içinde hareket ettiğini gösteren hiçbir delil, bilgi, bulgu mevcut olmadığı gibi devam eden bir soruşturma da kalmamıştır. Davalı adam çalıştıran olarak satın alma şefinin oluşturduğu sahte siparişlerden davacıya karşı sorumludur.

Davacı şirketin, bu davaya konu satımlardan önce 27/05/2022 tarihinde davalıya üç scooter sattığı, böylece arada oluşan gerçek bir akdi ilişki sebebiyle davalının satın alma şefinden gelen yeni siparişlerden şüphelenmesi beklenemez. Davalının cevap dilekçesinde belirtiği üzere 27/05/2022 yılındaki gerçek satış ilişkisi ile davacı şirket de davalının cari kaydında olan, onaylı bir tedarikçidir.

Dava dışı ---------- usulsüz işlemler yaptığı, kendi ifadesi ve gerek soruşturma gerekse devam eden diğer davalarda alınan tanık beyanları ile sabit olup, bunun sonuç ve sorumluluğunun davacıya yüklenmesi haklı ve mümkün gözükmemiştir. Davacı malları satıp teslim ettiğini yeter ölçüde ispatlamış olup, davalı davacının bu işi ------- ile birlikte hareket ederek yaptığını ispatlayamamış olup, kendi çalışanın yaptığı bu satın alma işlemlerinden davacıya karşı sorumludur.

Davacının davalı çalışanın yönlendirmesi ile hareket ederek fatura düzenlemesi (örneğin satın alma şefinin talebi üzerine gerçek kodları değil de autocat hizmet alımı olarak fatura düzenlemiş olması) ticari hayat içinde akdi ilişkinin taraflarının karşılıklı anlaşarak fatura ve irsaliye düzenledikleri alışıldık olmakla, bir müterafik kusur sayılmamıştır.

Bu sebeple takip tarihi itibariyle 6 adet fatura toplamı olan 498.617,15 TL den sorumlu olacağı, takip öncesinde temerrüde düşürülmediğinden işlemiş faiz isteminin haklı olmadığı görülmüş, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Alacak likit olup alacaklı yararına %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.