İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/101 K.2024/336

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/101 Esas

KARAR NO: 2024/336

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ: 07/02/2023

KARAR TARİHİ: 30/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının maliki olduğu ve dava dışı --------- sürücüsü olduğu ---------- plakalı araç ile müvekkiline ait --------- plakalı araç arasında 25.02.2021 tarihinde --------- ilinin --------- ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, mevcut kazada müvekkiline ait araç sürücüsünün kusursuz ve davalıya ait araç sürücüsünün kusurlu olduğu,

kaza sebebiyle müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, müvekkilinin kullandığı aracın altı gün boyunca onarım gördüğünü ve bu süreçte kullanılamadığını, müvekkilinin aracın kullanılmadığı süre boyunca araç mahrumiyeti yaşadığını, söz konusu kazanç kaybı bedelinin bağımsız eksper --------- tarafından 2.100-TL olarak tespit edildiğini açıklanan nedenlerle 500,00-TL kısım üzerinden devamına, davalının haksız olarak itiraz ettiği takipteki dava konusu miktar üzerinden %20'den az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemesine karar verilmesine,

yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 21/09/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, itirazın iptaline ve takibin 2.100,00-TL ve işlemiş faizler üzerinden devamına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkisiz mahkemeden açılmış olması sebebiyle usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafından ikame edilen davanın ---------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı itirazın iptaline ilişkin olduğunu, davacının davayı öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açmadığından davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkili şirkete ait --------- plakalı aracın --------- tarafından 22.02.2021 tarihinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığı ve müvekkiline ait söz konusu aracın --------- sevk ve idaresinde iken kazanın meydana geldiğini, bu nedenle kira sözleşmesi incelendiğinde söz konusu kaza tarihinde,

aracın işleteni, kiracı konumundaki --------- Şti. ve araç sürücüsünün ---------- olduğunu, ilgili yasal mevzuat ve yargıtay kararları dikkate alındığında müvekkili şirketin söz konusu kaza nedeni ile herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, işleten sıfatı bulunmayan müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini açıklana nedenlerle usule ilişkin itirazlar doğrultusunda öncelikle davanın usulden reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın müvekkili şirket yönünden reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle 25/02/2021 tarihinde davacıya ait --------- plakalı araç ile davalıya ait --------- plakalı araç arasında meydana gele trafik kazası nedeniyle kazanç kaybı konusunda başlatılan ---------- İcra Müdrülüğünün ----------- E. Sayılı icra dosyasının davalı tarafça yapılan itirazın İİK 67 kapsamında iptali ve icra inkar tazminatı şartları isteminden ibarettir.

Mahkememizce dosyanın kusur ve kazanç kaybı konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiş, alınan 01/09/2023 tarihli raporun sonuç kısmında,"Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde 25.02.2027 tarihinde meydana gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında:A-) Sürücü --------- sevk ve idaresindeki --------- plakalı aracı ile: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği,

trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etkenlik arz ettiği için:8/8 ORANINDA %100 KUSURLU OLDUĞU,B-) ---------- Plakalı araç sürücüsü: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATEL KABİL KUSURU bulunmadığı,C-) 25.02.2021 tarihinde Meydana gelen kaza sonucu -------- plakalı araçta meydana gelen hasarlı parçaların;

arka tampon, arka tampon darbe emici, arka panel, arka şase aksamı, bağlantı braketleri üzerinde hasarlar oluştuğu dosyaya sunulan fotoğraflardan anlaşılmıştır.D-) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 ncü maddesindeki işleten tanımına göre, motorlu aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayandan alan kiracı, işleten sayılmaktadır. Bu , araç üzerindeki fiili hakimiyet ve iktisaden yararlanma ilkesi dikkate alınarak getirilmiş bir düzenlemedir.

Kiracı, sözleşmede özel olarak düzenlenmiş hükümler saklı kalmak kaydıyla kullanımındaki araçların uğrayacağı tüm hasar ve zararlardan münhasıran sorumlu olabilecektir. Davalı tarafından beyan edilen kaza tarihinde ---------- plakalı araç 25.02.2021 tarihinde ---------- ----------- sözleşme numarası ile uzun dönem için kiralama yapıldığı belirtilmekte ancak dosya içeriğinde yapılan incelemelerde davalı tarafın belirttiği sözleşmeye dair bir veri bulunmamaktadır. Takdiri Yüce mahkemeye aittir.

E-) Bu bilgiler dâhilinde -------- plakalı, --------- marka, ---------- tipi araçta oluşan kazanç kaybı bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalının tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle:KAZANÇ KAYBI BEDEL,100,00 TL olarak hesap edilmiştir."Yönünde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce davalının 2021-2022 yıllarına ilişkin tüm yasal ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş, alınan 15/02/2024 tarihli raporun sonuç kısmında,

" Davalının elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Defter-i Kebir defterlerinin yasal süresi içinde -------- gönderilerek e-Beratlarının oluşturulduğu, Envanter Defterinin noter açılış tasdikinin yasal süresi içinde noter açılış tasdikinin yapıldığı ve defterlerinin bir birini teyit ettiği,Yapılan tespitlere göre Davalı şirketin ticari defterlerinin HMK 222, Md. Göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği kanaatine varılmakla, hukuki değerlendirme ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,Davacının yukarıdaki ticari defter ve kayıtlarına göre;

davacı ve dava dışı -------- ile arasında herhangi bir ticari ilişkiye ait kayıt bulunmadığı,Davacının yukarıdaki ticari defter ve kayıtlarına göre; ---------- plaka sayılı araç --------Ş.'nin müşterisi -------- 22.02.2021 tarihinde ---------- seri no.lu Araç Teslim Formu ile teslim edildiği,Davacının ---------Ş.'ne taraflara arasındaki ticari ilişki çerçevesinde 100'ün üzerinde ikame araç kiralaması yaptığı, muavin dökümünün 2830 satırdan fazla olduğu, davaya konu ----------- plaka sayılı araca ait dökümlerinden anlaşıldığı üzere;

--------- plaka sayılı araç ---------Ş.'nin müşterisi ---------- 22.02.2021 tarihinde --------- seri no.lu Araç Teslim Formu ile teslim edildiği,Davalı tarafından ilgili firmaya 25.02.2021 tarihinden 18.02.2022 tarihine kadar kira bedeli fatura düzenlendiği,Kazanç kaybına ilişkin teknik değerlendirmeye ait Bilirkişi ---------- tarafından düzenlenen 01/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda.

“2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 ncü maddesindeki işleten tanımına göre, motorlu aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralayandan alan kiracı, işleten sayılmaktadır. Bu hüküm, araç üzerindeki fiili hakimiyet ve iktisaden yararlanma ilkesi dikkate alınarak getirilmiş bir düzenlemedir.Kiracı, sözleşmede özel olarak düzenlenmiş hükümler saklı kalmak kaydıyla kullanımındaki araçların uğrayacağı tüm hasar ve zararlardan münhasıran sorumlu olabilecektir.

Davalı tarafından beyan edilen kaza tarihinde ---------- plakalı araç 25.02.2021 tarihinde ---------- --------- sözleşme numarası ile uzun dönem için kiralama yapıldığı belirtilmekte ancak dosya içeriğinde yapılan incelemelerde davalı tarafın belirttiği sözleşmeye dair bir veri bulunmamaktadır.” denilmişse de 05.12.2023 tarihli beyan dilekçe ekinde ---------- seri no.lu Araç Teslim Formu bulunduğu, davacının icra takibine ve davaya konu ettiği kazanç kaybından davalının sorumlu olup olmadığı" Yönünde görüş bildirmiştir.Davanın dayanağını haksız fiil sorumluluğu oluşturmaktadır.

Haksız fiil sorumlusu olarak sürücünün sorumluluğu TBK’nın 49. maddesinde düzenlenen kusur sorumluluğudur. Madde. “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” belirlemesi ile kusur, haksız fiilin kurucu bir unsuru olarak düzenlemiştir.

Bir motorlu aracın işletilmesinden doğan sorumluluk ise tehlike sorumluluğudur. İşletenin sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85. maddesinde düzenlenmiştir. 85. maddeye dayalı sorumluluktan bahsedebilmesi için sorumlu olacak kişinin öncelikle KTK’nın 3. maddesinde tanımlanan “işleten” sıfatına haiz olması gerekmektedir.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesine göre, "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet ve rehin alan kişidir.

Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." hükmünü içermektedir.Yukarıda açıklanan yasal mevzuat bakımından somut olay değerlendirildiğinde; kaza tarihinden önce --------- plakalı araç 25.02.2021 tarihinde dava dışı --------- --------- sözleşme numarası ile uzun dönem için kiralama yapıldığı, kira alacağının faturalandırıldığı ve faturanın da ticari defterlere işlendiği anlaşılmıştır.

Bu halde davalının işleten sayılması mümkün olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.